CIWUSYO 8
Ana Ngusosekwa Kumanyilila Yatuli Pakwamba ya Ngalwe Syakwayana ni Gonana?
ANA WAWOJO MPAKA ATENDE YATULI?
Annette ŵagambile kusimonga mundu jwine ali amgwisisye pasi. Annette ŵatite, “Nalinjile kutenda yiliyose yakomboleka kuti nalikulupusye. Nagumisile nambo pangali juŵambikene. Nalinjile kumtuta, soni kumputa mundujo. Kaneko mundujo ŵanjopile ni cipula. Macili gamalile.”
Yikaŵe kuti wawojo asimene ni yeleyi, ana akatesile yatuli?
AJIME NI AGANICISYE!
Atamose ali akosecele cenene, mwambone mwakuŵa ŵakusamala pakwenda cilo, yindu yakusakala mpaka yatendecelepe. Paja Baibulo jikusati, “Ŵandu ŵakuwutuka mnope ŵangapunda mpikisano . . . atamose ŵakupikanicisya, yindu yangajendela cenene, ligongo lyakuti ndaŵi ni yakutendekwa yangayijembeceya yikusiŵatendecela wosope.”—Mlaliki 9:11.
Ŵacinyamata ŵane, akusatendeledwa yacipongweyi ni ŵandu ŵangamanyilila, mpela muyaŵelele ni Annette. Nambo ŵane akusatendeledwa yeleyi ni ŵandu ŵakwamanyilila kapena ŵacibale ŵawo. Mwambone, Natalie ali akwete yaka 10, ŵakamulilidwe ni mnyamata jwine jwakuŵandikana najo nyumba. Natalie ŵatite, “Natesile woga soni naliji ni sooni, mwati yili yigambile kutendekwa kwene nganinamsalila jwalijose.”
Akalijimbaga Magambo
Annette akusalijimbape magambo pa yindu yayamtendecele yila. Jwalakwe ŵatite, “Ngusayikumbucila ndaŵi ni katema. Ngusayiwona kuti yikakombolece kulimbana najo mundujo kuti akandenda yacipongwe. Nambo paŵagambile kunjopa ni cipula, woga wangamwile mnope mwati pangalisoni cine cingatesile. Nambo ngusalipikana kuti ngasosekwepe kutenda cinecakwe kuti andece.”
Nombe najo Natalie akusalijimba magambo. Jwalakwe ŵatite, “Nganisosekwaga kutenda yindu yine pajika. Acinangolo ŵangu ŵatusalile une ni mkulu gwangu kuti tuŵeje yimpepe patukwawula kukunguluka, nambo une nganimbikanila yeleyi. M’yoyo, ngusaliwona kuti nampele mele lipesa mnyamata jula. Yayatendekweyi yakwayiye mnope ŵamwiŵasa mwetu. Ngusaliwona kuti unejo ni junatendekasisye kuti jemanjaji apikaneje m’yoyo. Yeleyi yikusambweteka mnope.”
Naga wawojo akusalipikana mpela muŵapikanile Annette ni Natalie, akusosekwa kumanyilila kuti mundu jwangasakaga kuti akamulilidwe. Ŵane akusajiwona nganiji kuŵa jamwana. Jemanjaji akusati yeleyi ni yakusosekwa kutenda anyamata soni kuti mundu akusasaka jika kuti akamulilidwe. Nambo pangali mundu jwakusasaka kamulilidwa. Ni naga wawojo pakwete paŵakamulilidwe, ngakusosekwa kulijimbaga magambo.
Yili yisyene kuti kuŵeceta kuti “akalijimbaga magambo” kuli kwangasawusya, nambo kuyikulupilila yeleyi kuli kwakusawusya. Ŵandu ŵane ŵangasala yayatendecele ni akusagamba kulijimba magambo. Ana akuganisya kuti kwamba kutama ngasala mpaka kwapwetece ŵani, wawojo kapena juŵatesile yacipongweyo? Wawojo ni ŵakwete ukumu wakwasalila ŵane nganiji.
ŴASALILEJE ŴANE
Baibulo jikusatusalila kuti yakusawusya ya Yobu yili yiyikene pangasalilana, jwalakwe ŵatite, “Cimbecete mwamacili yayikundagasya nganisyo.” (Yobu 10:1) Kutenda yaŵatesile Yobuyi mpaka kwakamucisyesoni wawojo. Kumsalila nganijo mundu jwakudalilicika mpaka kwakamucisye kumalana ni kulaga nganisyo.
Kumsalila mundu jwine mwakupikanila mumtima mpaka kwakamucisye mnope
Annette ŵayiwenisoni yeleyi kuŵa yakamucisya mnope. Jwalakwe ŵatite, “Namsalile nganiji mjangu. Mjanguju ŵanimbikasisye kuti ngasalile acakulungwa ŵa mumpingo. Ngusasangalala kuti natesile yeleyo. Jemanjajo ŵangamucisye mnope soni ŵasalile kuti nganiliŵa lisosa lyangu kuti ngamulilidwe. Pangali cilicose cinalemwisye.”
Natalie ŵasalile acinangolo ŵakwe. Panyuma pakwe jwalakwe ŵatite, “Jemanjajo ŵangamucisye mnope. Ŵanimbikasisye kuti nasalile cilicose cakwayana ni nganijo. Yeleyi yangamucisye kuti ngalagaga mnope ni nganisyo.”
Lipopelo lyamkamucisyesoni Natalie. Jwalakwe ŵatite, “Kumsalila Mlungu kwangamucisye, mnopemnope pandaŵi janalipikanaga kuti pangalisoni mundu jwine jwampaka namsalile nganiji. Pangupopela mpaka sale mwagopoka nganisyo syangu. Yeleyi yikusangamucisya kola mtendele wamumtima.”
Wawojosoni mpaka ayiwone kuti pana “ndaŵi jakuposya.” (Mlaliki 3:3) Akusosekwa kulisamalilaga ndaŵi syosope soni akalijimbaga magambo. Apumuleje mwakwanila. Kupunda yosope, ajegamileje kwa Yehofa Mlungu kuti ŵatondoye.—2 Akolinto 1:3, 4.
ANA AYICE PAMSINGU WAKOLA UGANJA?
Naga ali msikana, ni uganja wawo ukwakanganicisya kuti atende nawo yamsese, akusosekwa kuwusalila mwamacili kuti, “Mkatenda yeleyo!” kapena naga akwakamula ŵasalile kuti, “Mundece!” Akajogopa kuti camasye uganjawo. Naga akumasya, nikuti nganaŵa mundu jwambone kulombana najo. Akusosekwa kuŵa pauganja ni mundu jwampaka acimbicisye cilu cawo soni nganisyo syawo.
ANA AKUGANISYA WULI?
Coretta ŵatite, “Kusukulu anyamata ŵawutaga kamusolo jwangu ni kumbecetelaga maloŵe gacipongwe. Ŵatiga mpaka mbikane cenene ndili ngonile nawo.”
Ana akuganisya kuti anyamataŵa . . .
Ŵakungulukaga ni Coretta?
Ŵamkopaga?
Ŵamtendelaga yacipongwe?
Candice ŵatite, “Mnyamata jwine junakwesile najo basi jimo ŵatandite kumbecetela yangaŵajilwa ni kungamulaga. Namputile mkono wakwewo ni kumsalila kuti atyoce. Jwambweni mpela mundu jwakupwambwana.”
Ana akuganisya kuti mnyamataju ŵamtendaga cici Candice?
Ŵakungulukaga najo?
Ŵamkopaga?
Ŵamtendelaga yacipongwe?
Bethany ŵatite, “Caka cimasile, mnyamata jwine ŵasalilaga kuti akusanonyela mwati akusaka uganja. Atamose kuti namkanaga nambo jwalakwe ŵajendelecele kusalila yeleyi. Ndaŵi sine jwalakwe ŵangamulagakalamulaga makono. Namsalile kuti alece nambo nganaleka. Lisiku line ndili njineme kuti ndaŵe sapato syangu, jwalakwe ŵambutile pepuluputu.”
Ana mpaka ajile kuti mnyamataju . . .
Ŵakungulukaga ni Bethany?
Ŵamkopaga?
Ŵamtendelaga yacipongwe?
Kwanga kwa yiwusyo yosopeyi kuli kwakuti, anyamataŵa ŵatendelaga yacipongwe asikana.
Ana kumtendela mundu yacipongwe kukulekangana catuli ni kumkopa kapena kunguluka najo?
Mundu jumo ni jwakusamtendela jwinejo yacipongwe. Soni jwalakwe akusajendelecela kutenda yeleyi atamose ali amsalile kuti alece.
Mundu jwasyoŵelele kwatendela ŵane yacipongwe mpaka atande mwangasawusya kwatendela ŵane ngalwe syakwayana ni gonana.