ქოიჩქუდესო?

სო მიშჷ პირველ საუკუნეს იერუსალიმიშ ტაძარს შესაწირშო ჸვილირ ცხოველეფიშ ზისხირ?

ᲯᲕᲔᲨᲝ ისრაელს ირ წანას ანთასობით ცხოველ იჸვილუდ ტაძარიშ სამსხვერპლოს შესაწირო. პირველ საუკუნეშ ებრაელ ისტორიკოს, იოსებ ფლავიუს, ჭარუნს, ნამდა პასექიშ დღახუს 250 000-შე უმოს კირიბ იჸვილუდ. თაშ ნამდა, სამსხვერპლოს ბრელ ზისხირ დოწენდუკონ იჸიდ (ლევ. 1:10, 11; რიცხ. 28:16, 19). სო მიშჷ თეზმა ზისხირ?

არქეოლოგეფქ ჰეროდეშ ტაძარიშ ტერიტორიას ძირეს სადრენაჟო სისტემა, ნამუთ ახ. წ. 70 წანას იერუსალიმიშ განადგურებაშახ გიმირინუაფუდ. მუჭოთ იძირენ, თე საკანალიზაციო სისტემაშ საშვალებათ გიმიშ ზისხირ ტაძარიშ ტერიტორიაშე.

გუვარჩუათ, მუჭო მუშენდჷ თე სისტემა:

• რხვილეფ, ნამუთ სამსხვერპლოშ თუდო რდჷ: ებრაულ კანონეფიშ დო ტრადიციეფიშ კრებულს, „მიშნას“, ნამდგაქ მასმა საუკუნეშ დაჭყაფუს იჭარ, რაგადებულ რე, ნამდა სამსხვერპლოშ ართ კუნთხუს რდჷ ჟირ რხვილ. შეწირულ ცხოველეფიშ ზისხირ დო წყარ, ნამუთ თიშ გიმარჩხალო გიმირინუაფუდ, ენოწენდჷ თე რხვილეფს დო ენიშ არხშა, ნამუთ კედრონიშ ხევჸურე მიშჷ.

  არქეოლოგიურ აღმოჩენეფ ადასტურენს, ნამდა თე ჟირ რხვილ დასურო არსებენდჷ. მუჭოთ ართ ისტორიულ წიგნ იჩიებ, არქეოლოგეფქ ტაძარწკუმა ხოლოს მიოგორუეს არხეფს, ნამუთ საეგებიოთ ტაძარშე შეწირულ ცხოველეფიშ ზისხირიშ გიმარჩხალო გიმირინუაფუდ (The Cambridge History of Judaism).

• საჭირო რაოდენობაშ წყარ: ქოთ სამსხვერპლო დო ქოთ სადრენაჟო სისტემა სუფთა ქოჸოფედუკონ თიშო, მღვდელეფს ქიანაშ წყარ ოსაჭირუდეს. ათეშენ თინეფს ქალაქშე ირო უღუდეს თიზმა წყარ, მუსხით ოსაჭირუდეს. ქალაქშე წყარ არხეფიშ საშვალებათ მიშჷ დო ცისტერნეფს დო აუზეფს იჩუალუაფუდ. არქეოლოგ ჯოზეფ პატრიკ იჩიებ: „წყალმომარაგებაშ დო დრენაჟიშ თეცალ გენწყილ სისტემა თიმ დროშო ნამთინ ტაძარს ვა უღუდ“.