ქოიჩქუდესო?

მუჭო ოთანხმ უჯვეშაშ ნაჭარეფ თის, მუთ ბიბლიას ინოჭარ?

იერუსალიმს, ბიბლიურ ქიანეფიშ მუზეუმს, რე გეჭარილ ქუა, ნამუთ დათარიღებულ რე ჯვ. წ. 700—600 წანათ. თე ქუა ძირეს აკლდამას, ნამუთ ხებრონშე (ისრაელი) შორს ვა რე. თექ გეჭარ: „ჭყელ რდას ცაბაოთ იაჰვეშე კაგავიშ ქომოლსქუა კაგაფ“. მუჭო ოთანხმ თე ნაჭარა ბიბლიას? თავრეშე იძირე, ნამდა ბიბლიურ დროს ღორონთიშ სახელ იეჰოვა, ნამუთ ჯვეშ ებრაულ წერილეფს ინოჭარ, მუჭოთ ჲჰვჰ, არძას უჩქუდ დო ირდღაშიან ცხოვრებას ირინუანდეს თის. აკლდამეფს ძირაფილ შხვა ნაჭარეფშე იძირე, ნამდა თე ადგილეფს შეხვალამეფშო დო ოტყობინალო ირინუანდეს. კიდალას ხშირას მიკაჭარანდეს ღორონთიშ სახელს, თეწკუმა ართო ადამიანიშ სახელეფს ხოლო, ნამუთ ღორონთიშ სახელიშ შხვადოშხვა ფორმაშე შითმოდირთუდ.

თე ნაჭარეფიშ გურშენ ჯორჯიაშ უნივერსიტეტიშ დოქტორ რახელ ნაბულსიქ თქუ: „სახელ ჲჰვჰ ხშირას რე თექ გიმორნაფილ, მუთ ჩქინო მნიშვნელოვან რე . . . თე ნაჭარეფიშ ტექსტეფშე იძირე, მუზმათ მნიშვნელოვან რდუ სახელ ჲჰვჰ ისრაელ დო იუდაშ ხალხიშ ცხოვრებას“. თენა ოთანხმ ბიბლიაშ ებრაულ წერილეფს, სოდეთ ღორონთიშ სახელ ჲჰვჰ ანთასობით ადგილს რე გიმორნაფილ დო თის ხოლო, ნამდა თექ მოჩამილ ადამიანიშ სახელეფ ხშირას ღორონთიშ სახელშე შითმოდირთუ.

სიტყვეფ „ცაბაოთ იეჰოვა“, ნამუთ ქუას რე ეშაჭკირილ, ნიშნენს „ლაშქარეფიშ ღორონთ იეჰოვას“. თე ფაქტ ოძირანს, ნამდა ბიბლიურ დროს ხალხ ხვალე ღორონთიშ სახელს ვარინ, გამოთქმა „ლაშქარეფიშ ღორონთ იეჰოვას“ ხოლო ხშირას ირინუანდჷ. თენა ბიბლიას გიმორნაფილ ფრაზა „ლაშქარეფიშ ღორონთ იეჰოვას“ ხოლო ოთანხმ, ნამუთ ებრაულ წერილეფს 283-შა ინოჭარ შხვადოშხვა ფორმათ, უმენტაშო ესაიაშ, იერემიაშ დო ზაქარიაშ ნაჭარა წიგნეფს.