ქოიჩქუდესო?

ბიბლიაშ გარდა ხოლო მუ ამტკიცენს თის, ნამდა ისრაელეფ ეგვიპტეშ მონობას რდეს?

ბიბლიას ენოჭარ, ნამდა თიშ უკულ, მუთ მიდიანელეფქ იოსებ ეგვიპტეშა მიდეჸონეს, პატრიარქ იაკობ დო თიშ ოჯახიქ ქანაანშე ეგვიპტეშა გეგნორთეს ოცხოვრებშა. თინეფქ ქიდიხორეს ეგვიპტეშ ართ-ართ მხარეს, გოშენს, თი ადგილს, სოდეთ მალწყარ ნილოს ხმელთაშუა ზღვაშა მიშურს (დაბ. 47:1, 6). ისრაელეფ „რიცხობრივო ირდუდეს დო ძალიერეფო გინირთუდეს“. ათეშენ ეგვიპტელეფს აშქურნეს ისრაელეფშა დო მონეფო გინაშქვეს (გამ. 1:7—14).

ნამთინე თანამედროვე კრიტიკოს არასერიოზულო უჯინე ბიბლიაშ თე მონაკვეთის დო მითო მიორჩქ თინა. მარა არსებენს თიშ მტკიცებულებეფ, ნამდა სემიტეფa ჯვეშო ეგვიპტეს მონეფ რდეს.

მაგალთო, არქეოლოგეფქ ჩრდილოეთ ეგვიპტეს ჯვეშ დასახლებაშ ნანგრევეფს ქიმიოგორეს. მუჭოთ ბიბლეისტ ჯონ ბიმსონ იჩიებ, არსებენს მტკიცებულებეფ, ნამდა ჩრდილოეთ ეგვიპტეს 20 ვარდა მეტ სემიტურ დასახლება რდუ. თეს გეძინელ, ეგვიპტოლოგ ჯეიმს ჰოფმეიერ იჩიებ: „სოდგარენ, ჯვ. წ. 1800—1540 წანეფს, დასავლეთ აზიას მახორუ სემიტურ ნინაშა მორაგადე ხალხშო ეგვიპტე ჯგირ ოცხოვრებელ ადგილ რდუ, ათეშენ ბრელ გინიშ თექ ოცხოვრებშა“. თინა გეუძინანს: „თენა რე ზუსტას დროშ თი მონაკვეთ, მუჟამსით აბრაამ, ისაკ დო იაკობ ცხოვრენდეს დო, მუჟამსით დაბადებას ეჭარილ შემთხვევაქ მოხვად“.

თეს გეძინელ, ხოლო ართ მტკიცებულება არსებენს, ნამუთ სამხრეთ ეგვიპტეს ძირეს. პაპირუსის, ნამუთ დათარიღებულ რე, სოდგარენ ჯვ. წ. 2000—1600 წანათ, მოჩამილ რე მონეფიშ სახელეფ, მით სამხრეთ ეგვიპტეს ართ-ართ ხორუაშო მუშენდეს. თექ მოჩამილ სახელეფშე 40-შე მეტ სახელ, სემიტურ რე. თე მონეფ რდეს მზარეულეფ, ფეიქარეფ დო თინეფ, მით არძაშ უმოს რთულ ფიზიკურ სამუშას ასრულენდეს. ჰოფმეიერ იჩიებ: „მართალ რე, ქალაქ თებეს (სამხრეთ ეგვიპტე) ართ ხორუაშო 40-შე მეტ სემიტ მუშენდჷ, მარა მუჭოთ იძირენ, თინეფიშ რიცხვ ეგვიპტეშ ტერიტორიას ბრელით უმოს რდუ, განსაკუთრებულო მალწყარ ნილოსწკუმა“.

არქეოლოგ დეივიდ როლ ჭარუნს, ნამდა ნამთინე მონაშ სახელ, ნამუთ თექ რე მოშინაფილ, მანგარო გუ ბიბლიას მოშინაფილ სახელეფს. მაგალთო, პაპირუსის მოჩამილ სახელეფ მოგენს თიცალ სახელეფს, მუნერით რე ისაქარ, აშერ დო შიფრა (გამ. 1:3, 4, 15). „თენა არგამა მტკიცება რე, ნამდა თი დროს ისრაელეფ ეგვიპტეშ მონობას რდეს“, იჩიებ დეივიდ როლ.

ბიბლეისტ ბიმსონ აღნიშნენს: „ბიბლიურ ცნობას, ეგვიპტეს მონობაშ დო თიშე გათავისუფლებაშ გურშენ, ისტორიულ საფუძველ უღჷ“.