Cả gia đình đều đặn học lời Đức Chúa Trời
“Người ta sống chẳng phải chỉ nhờ bánh mà thôi, song nhờ mọi lời nói ra từ miệng Đức Chúa Trời”.—MA-THI-Ơ 4:4.
1. Kinh Thánh nói gì về trách nhiệm của người chủ gia đình trong việc dạy con cái theo đường lối của Đức Giê-hô-va?
GIÊ-HÔ-VA ĐỨC CHÚA TRỜI thường xuyên nhắc nhở chủ gia đình về trách nhiệm dạy dỗ con cái. Sự dạy dỗ đó trang bị con cái cho đời sống hiện tại và cũng có thể giúp chuẩn bị chúng cho đời sống tương lai. Một thiên sứ đại diện Đức Chúa Trời cho Áp-ra-ham biết trách nhiệm của ông là dạy cả nhà “giữ theo đạo Đức Giê-hô-va”. (Sáng-thế Ký 18:19) Cha mẹ Y-sơ-ra-ên được dặn phải giải thích cho con cái họ biết Đức Chúa Trời đã giải thoát Y-sơ-ra-ên khỏi Ê-díp-tô như thế nào và Ngài ban cho họ Luật Pháp trên Núi Si-na-i, tại Hô-rếp như thế nào. (Xuất Ê-díp-tô Ký 13:8, 9; Phục-truyền Luật-lệ Ký 4:9, 10; 11:18-21) Những người chủ gia đình tín đồ Đấng Christ được khuyên nhủ nuôi nấng con cái theo “sự sửa-phạt khuyên-bảo của Chúa”. (Ê-phê-sô 6:4) Cho dù chỉ có người cha hay mẹ phụng sự Đức Giê-hô-va, người đó nên cố gắng dạy con cái đường lối của Đức Giê-hô-va.—2 Ti-mô-thê 1:5; 3:14, 15.
2. Có cần học hỏi gia đình nếu không có con cái trong nhà không? Hãy giải thích.
2 Điều này không có nghĩa là sự học hỏi Kinh Thánh trong gia đình chỉ dành cho những gia đình có con cái. Khi chồng và vợ có sự học hỏi gia đình dù không có con cái trong nhà, điều này cho thấy lòng họ quý trọng những điều thiêng liêng.—Ê-phê-sô 5:25, 26.
3. Tại sao việc đều đặn học hỏi gia đình là quan trọng?
3 Để đạt được lợi ích tốt nhất, cần phải dạy dỗ đều đặn, phù hợp với bài học mà Đức Giê-hô-va dạy Y-sơ-ra-ên nơi đồng vắng: “Loài người sống chẳng phải nhờ bánh mà thôi, nhưng loài người sống nhờ mọi lời bởi miệng Đức Giê-hô-va mà ra”. (Phục-truyền Luật-lệ Ký 8:3) Tùy theo hoàn cảnh, một số gia đình có thể sắp xếp học mỗi tuần một lần; những gia đình khác mỗi ngày có thể học ngắn hơn. Dù chọn theo sự sắp đặt nào, đừng bỏ mặc buổi học hỏi cho sự tùy hứng. “Hãy lợi-dụng thì-giờ” để học hỏi. Giá cần trả cho thì giờ đó là một sự đầu tư khôn ngoan. Sự sống của những người trong gia đình tùy thuộc vào việc đó.—Ê-phê-sô 5:15-17; Phi-líp 3:16.
Mục tiêu để nhớ
4, 5. (a) Qua Môi-se, Đức Giê-hô-va đã đặt trước mặt cha mẹ điều gì là mục tiêu quan trọng khi dạy dỗ con cái họ? (b) Điều này bao hàm những gì ngày nay?
4 Khi bạn điều khiển học hỏi gia đình, nếu bạn có những mục tiêu rõ ràng trong đầu thì nó sẽ giúp bạn đạt được lợi ích lớn nhất. Hãy xem xét vài mục tiêu có thể làm được sau đây.
5 Trong mỗi buổi học, hãy tìm cách bồi đắp tình yêu thương đối với Giê-hô-va Đức Chúa Trời. Trong khi dân Y-sơ-ra-ên tụ họp trong đồng bằng Mô-áp, trước khi vào Đất Hứa, Môi-se hướng sự chú ý của họ đến điều mà Chúa Giê-su sau này gọi là “điều-răn lớn hơn hết trong luật-pháp”. Đó là điều răn nào? “Ngươi hãy hết lòng, hết linh-hồn, hết ý mà yêu-mến Chúa, là Đức Chúa Trời ngươi”. (Ma-thi-ơ 22:36, 37; Phục-truyền Luật-lệ Ký 6:5) Môi-se thúc giục dân Do Thái hãy ghi tạc điều này vào chính lòng mình và dạy lại cho con cái. Điều này đòi hỏi cha mẹ dùng sự lặp lại, hướng sự chú ý của con cái đến những lý do để yêu thương Đức Giê-hô-va, cũng phải đối phó với thái độ và hạnh kiểm có thể làm ngăn trở sự biểu lộ tình thương đó, và chính cha mẹ phải biểu lộ lòng yêu thương Đức Giê-hô-va trong đời sống. Con của bạn có cần loại dạy dỗ giống như thế không? Có! Và chúng cũng cần được giúp “cắt bì lòng mình đi”, tức là loại trừ bất cứ điều nào làm cản trở tình thương của chúng đối với Đức Chúa Trời. (Phục-truyền Luật-lệ Ký 10:12, 16, NW; Giê-rê-mi 4:4) Một điều có thể cản trở chúng là lòng ao ước muốn có những điều của thế gian và cơ hội để buông mình vào những hoạt động của nó. (1 Giăng 2:15, 16) Tình yêu thương đối với Đức Giê-hô-va phải tích cực, bộc lộ rõ nơi chúng ta và khiến chúng ta làm những điều vui lòng Cha trên trời. (1 Giăng 5:3) Muốn sự học hỏi gia đình có lợi ích lâu dài, thì bạn nên điều khiển mỗi buổi học theo cách để củng cố tình yêu thương này.
6. (a) Cần phải có điều gì để truyền sự hiểu biết chính xác? (b) Kinh Thánh nhấn mạnh đến tầm quan trọng của sự hiểu biết chính xác như thế nào?
6 Truyền sự hiểu biết chính xác về những đòi hỏi của Đức Chúa Trời. Điều này bao hàm những gì? Nó bao hàm nhiều hơn là việc biết đọc và trả lời từ tạp chí hay sách. Nó thường đòi hỏi sự bàn luận để chắc chắn hiểu rõ những chữ hoặc ý tưởng chính. Sự hiểu biết chính xác là yếu tố trọng yếu trong việc mặc lấy nhân cách mới, trong việc nhắm vào những việc thật sự quan trọng khi đối phó với những vấn đề trong đời sống và trong việc thật sự làm hài lòng Đức Chúa Trời.—Phi-líp 1:9-11; Cô-lô-se 1:9, 10; 3:10.
7. (a) Dùng những câu hỏi nào có thể giúp gia đình biết cách áp dụng thực tiễn tài liệu đang học? (b) Kinh Thánh nhấn mạnh giá trị của mục tiêu đó như thế nào?
7 Giúp áp dụng thực tiễn những điều đã học. Với mục tiêu này trong trí, trong mỗi buổi học hỏi gia đình, hãy hỏi: ‘Tài liệu này nên ảnh hưởng đến đời sống chúng ta như thế nào? Nó có đòi hỏi chúng ta thay đổi bất cứ điều nào mình hiện đang làm không? Tại sao chúng ta nên muốn điều chỉnh?’ (Châm-ngôn 2:10-15; 9:10; Ê-sai 48:17, 18) Chú ý đầy đủ đến sự áp dụng thực tiễn về những điều học được có thể là một yếu tố quan trọng trong việc giúp gia đình tăng trưởng về thiêng liêng.
Dùng công cụ dạy dỗ một cách khôn ngoan
8. Lớp đầy tớ đã cung cấp những công cụ nào để dùng cho việc học hỏi Kinh Thánh?
8 “Đầy-tớ trung-tín và khôn-ngoan” đã cung cấp nhiều công cụ mà chúng ta có thể dùng để học hỏi. Tạp chí Tháp Canh, dùng kèm với Kinh Thánh, được xuất bản trong 131 thứ tiếng. Có những sách dùng để học hỏi Kinh Thánh trong 153 thứ tiếng, sách mỏng trong 284 thứ tiếng, băng cassettes trong 61 thứ tiếng, băng video trong 41 thứ tiếng, ngay cả những chương trình điện toán giúp khảo cứu về Kinh Thánh trong 9 thứ tiếng!—Ma-thi-ơ 24:45-47.
9. Khi cả gia đình có buổi học Tháp Canh, chúng ta có thể áp dụng lời khuyên trong Kinh Thánh nêu ra trong đoạn như thế nào?
9 Nhiều gia đình dùng buổi học gia đình để chuẩn bị cho Buổi Học Tháp Canh của hội thánh. Điều này thật hữu ích biết bao! Tháp Canh là phương tiện chính dùng để cung cấp đồ ăn thiêng liêng để xây dựng dân tộc của Đức Giê-hô-va trên khắp thế giới. Khi cả gia đình học Tháp Canh với nhau, đừng chỉ đọc những đoạn và trả lời những câu hỏi được in sẵn. Hãy sốt sắng tìm kiếm sự hiểu biết. Dành thì giờ để lật những câu Kinh Thánh được nêu ra nhưng không được trích dẫn. Hãy kêu những người trong gia đình bình luận về những câu này có liên quan thế nào đến đoạn đang học. Hãy làm động đến lòng mỗi người.—Châm-ngôn 4:7, 23; Công-vụ các Sứ-đồ 17:11.
10. Chúng ta có thể làm gì để giúp con cái dự phần vào buổi học hỏi và làm cho chúng thích thú giờ học?
10 Nếu có con cái trong nhà, bạn có thể làm gì để khiến cho buổi học không chỉ là một thông lệ trong gia đình nhưng là giờ phút xây dựng, thích thú và vui vẻ? Cố gắng cho mỗi người có phần tùy theo khả năng để ai cũng chú ý đến tài liệu đang học. Khi có thể được, hãy sắp xếp để mỗi con có riêng cuốn Kinh Thánh và tạp chí học hỏi. Để noi theo cách Chúa Giê-su biểu lộ lòng trìu mến, cha hay mẹ có thể để đứa con nhỏ ngồi sát bên cạnh, có lẽ quàng tay qua con. (So sánh Mác 10:13-16). Chủ gia đình có thể hỏi con trẻ giải thích một hình in trên tài liệu đang học. Có thể chỉ định trước một câu Kinh Thánh cho con nhỏ đọc. Có thể chỉ định đứa lớn hơn nêu ra những dịp để áp dụng thực tiễn tài liệu đang học.
11. Những công cụ dạy dỗ nào đã được cung cấp, và nếu sẵn có, chúng ta có thể dùng chúng một cách hữu ích trong buổi học hỏi gia đình như thế nào?
11 Dù bạn có thể đang dùng tạp chí Tháp Canh làm tài liệu căn bản trong cuộc thảo luận, không nên quên rằng có những công cụ học hỏi khác sẵn có trong nhiều thứ tiếng. Nếu cần thêm chi tiết hoặc giải thích thành ngữ Kinh Thánh, có thể dùng sách Insight on the Scriptures. Có thể trả lời được những câu hỏi khác nhờ tra Watch Tower Publications Index hoặc dùng chương trình điện toán mà tổ chức đã cung cấp để tra cứu. Biết dùng những công cụ này, nếu sẵn có trong ngôn ngữ của bạn, có thể là một phần giá trị của buổi học hỏi gia đình. Để kích thích sự chú ý của con trẻ, bạn cũng có thể dành ra một phần giờ học để xem một phần cuộn băng video của tổ chức hoặc nghe một phần vở kịch trên băng cassette và rồi cùng nhau bàn luận. Biết cách dùng những công cụ này một cách khéo léo có thể giúp cho buổi học gia đình bạn thêm phần thích thú và hữu ích cho cả gia đình.
Thích ứng với nhu cầu của gia đình bạn
12. Buổi học gia đình có thể đóng vai trò nào trong việc đối phó với nhu cầu khẩn cấp của gia đình?
12 Có thể là gia đình bạn thường học hỏi bài Tháp Canh cho tuần đó. Nhưng hãy cảnh giác xem chừng vấn đề bên trong gia đình. Nếu không phải đi làm, người mẹ có thể dành thì giờ với con cái mỗi ngày khi chúng đi học về. Một số vấn đề có thể giải quyết ngay; còn những vấn đề khác có thể cần sự chú ý nhiều hơn. Khi có nhu cầu khẩn cấp trong gia đình, đừng bỏ qua. (Châm-ngôn 27:12) Có thể đó không chỉ là những vấn đề trong trường nhưng còn những trường hợp khác nữa. Hãy chọn lọc tài liệu thích hợp, và cho gia đình biết trước về điều sẽ học.
13. Tại sao sự bàn luận gia đình về cách đối phó với cảnh nghèo khó là điều hữu ích?
13 Để thí dụ, phần nhiều người trên trái đất phải chịu cảnh nghèo khó; vì vậy tại nhiều nơi, có thể cần bàn luận về cách đối phó với cảnh nghèo. Khi sự học hỏi gia đình nhắm vào những nguyên tắc Kinh Thánh và những tình huống xảy ra hàng ngày thì nó hẳn là có lợi cho gia đình bạn phải không?—Châm-ngôn 21:5; Truyền-đạo 9:11; Hê-bơ-rơ 13:5, 6, 18.
14. Sự bàn luận của gia đình về quan điểm của Đức Giê-hô-va về hung bạo, chiến tranh và sự trung lập của tín đồ Đấng Christ là đúng lúc trong những trường hợp nào?
14 Một đề tài khác cần phải bàn luận là sự hung bạo. Tất cả chúng ta cần khắc ghi vào tâm trí quan điểm của Đức Giê-hô-va. (Sáng-thế Ký 6:13; Thi-thiên 11:5) Sự học hỏi gia đình về đề tài này có thể cho mọi người cơ hội để thảo luận về cách đối phó với những kẻ bắt nạt tại trường học, có nên tập võ không, và làm sao chọn sự giải trí thích hợp. Những sự ẩu đả hung bạo trở nên phổ thông, hầu như mỗi nước đều có những vấn đề, hoặc là nội chiến, hoặc những sự đấu tranh chính trị hoặc chủng tộc, hoặc băng đảng đánh nhau. Vì lẽ đó gia đình bạn có thể cần bàn luận về việc giữ gìn hạnh kiểm tín đồ Đấng Christ giữa sự chia rẽ bè phái.—Ê-sai 2:2-4; Giăng 17:16.
15. Nên dạy bảo con cái về tính dục và hôn nhân như thế nào?
15 Khi con cái lớn lên, chúng cần được dạy về tính dục và hôn nhân, thích hợp với tuổi của chúng. Trong một số xã hội, phần nhiều các bậc cha mẹ không bao giờ bàn luận về tính dục với con cái. Những trẻ không biết về vấn đề này có thể có quan điểm méo mó từ những trẻ khác và hậu quả có thể rất tai hại. Chẳng phải tốt hơn là chúng ta theo gương Đức Giê-hô-va, Đấng đã khuyên bảo thẳng thắn nhưng dễ nghe về vấn đề này trong Kinh Thánh? Lời khuyên của Đức Chúa Trời sẽ giúp con cái giữ được lòng tự trọng và đối xử đàng hoàng với người khác phái. (Châm-ngôn 5:18-20; Cô-lô-se 3:5; 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:3-8) Cho dù bạn đã bàn luận về những đề tài này rồi, chớ nên ngần ngại để bàn luận lại lần nữa. Khi tình thế mới xảy ra, việc nhắc lại rất là quan trọng.
16. (a) Trong nhiều gia đình, khi nào cả gia đình học hỏi Kinh Thánh với nhau? (b) Bạn đối phó với những trở ngại để có sự học hỏi đều đặn với gia đình như thế nào?
16 Khi nào gia đình nên học hỏi với nhau? Theo gương gia đình Bê-tên trên khắp đất, nhiều gia đình đã sắp xếp buổi học vào chiều tối Thứ Hai. Còn những gia đình khác thì có sự sắp xếp khác. Tại Argentina, một gia đình mười một người, gồm 9 con, đều đặn thức dậy lúc năm giờ mỗi sáng để học hỏi gia đình. Vì thời khóa biểu làm việc khác nhau, không giờ nào khác thuận tiện. Làm thế không phải dễ, nhưng nó ghi khắc vào tâm trí con cái tầm quan trọng của sự học hỏi gia đình. Một trưởng lão ở Philippines đều đặn học hỏi gia đình với vợ và ba con trong thời gian con cái đang lớn lên. Trong tuần cha mẹ cũng học hỏi Kinh Thánh với mỗi con để mỗi đứa chọn theo lẽ thật. Tại Hoa Kỳ, một chị có chồng không phải là Nhân Chứng dẫn con đón xe buýt đi học mỗi sáng. Trong lúc đợi xe buýt, họ dành khoảng mười phút để đọc và bàn luận tài liệu học hỏi Kinh Thánh thích hợp, và rồi người mẹ cầu nguyện ngắn gọn trước khi con cái lên xe buýt. Tại nước Dân Chủ Cộng Hòa Congo, một phụ nữ có chồng không tin đạo và đã bỏ rơi gia đình. Chị phải cố gắng lắm trong buổi học hỏi vì chị có trình độ học vấn giới hạn. Người con trai lớn của chị đã giúp bằng cách đến thăm gia đình mỗi tuần để điều khiển buổi học hỏi Kinh Thánh với mẹ và các em nhỏ hơn. Người mẹ đã nêu gương tốt bằng cách chuẩn bị siêng năng. Trong gia đình bạn, có trường hợp nào khiến cho khó học hỏi đều đặn với gia đình không? Chớ nản lòng. Hãy tha thiết xin Đức Giê-hô-va ban phước cho nỗ lực của bạn để có sự học hỏi Kinh Thánh đều đặn.—Mác 11:23, 24.
Phần thưởng qua việc bền lòng
17. (a) Cần điều gì để có sự học hỏi đều đặn với gia đình? (b) Kinh nghiệm nào cho thấy giá trị của việc đều đặn dạy dỗ gia đình trong đường lối của Đức Giê-hô-va?
17 Cần có sự hoạch định. Phải có sự bền lòng. Nhưng lợi ích đến từ việc đều đặn học hỏi với gia đình rất đáng công. (Châm-ngôn 22:6; 3 Giăng 4) Franz và Hilda ở Đức nuôi 11 đứa con. Nhiều năm sau, con gái của họ là Magdalena nói: “Điều mà ngày nay tôi xem là quan trọng nhất là chẳng ngày nào mà chúng tôi không nhận được sự dạy dỗ về thiêng liêng”. Dưới quyền Adolf Hitler, khi tinh thần ái quốc càng ngày càng tăng, cha của Magdalena đã dùng Kinh Thánh để chuẩn bị gia đình trước cho các thử thách mà ông biết rằng sẽ đến. Rồi đến lúc những con nhỏ trong gia đình bị bắt đem đi trường cải huấn; những người khác trong nhà bị bắt giữ trong tù và trại tập trung. Một số đã bị tử hình. Tất cả đã giữ vững đức tin—không chỉ trong thời kỳ có sự bắt bớ dữ dội mà còn trong những năm sau đó cho những người sống sót.
18. Sự cố gắng của những người cha hay mẹ đơn chiếc đã được tưởng thưởng như thế nào?
18 Nhiều cha hay mẹ đơn chiếc, cũng như những người có người hôn phối không tin đạo, đã đều đặn dạy dỗ Kinh Thánh cho con cái. Một người mẹ đơn chiếc, một quả phụ, ở Ấn Độ đã cố hết sức để vun trồng tình yêu thương Đức Giê-hô-va trong lòng của hai con. Tuy nhiên, lòng chị tan nát khi con trai của chị ngừng kết hợp với dân tộc của Đức Giê-hô-va. Chị van xin Đức Giê-hô-va tha thứ cho chị về bất cứ lỗi lầm nào đã có trong việc dạy con trai. Nhưng người con trai không thật sự quên những gì mình đã học. Sau hơn một thập niên, con chị đã trở lại, có sự tiến bộ về thiêng liêng, và trở nên một trưởng lão trong hội thánh. Giờ đây anh và vợ anh phụng sự với tư cách là người tiên phong rao giảng trọn thời gian. Những bậc cha mẹ nghiêm chỉnh tuân theo lời khuyên của Đức Giê-hô-va và tổ chức của Ngài trong việc đều đặn dạy dỗ gia đình có lòng biết ơn không kể xiết! Bạn có áp dụng lời khuyên đó trong gia đình bạn không?
Bạn có thể giải thích không?
◻ Tại sao việc đều đặn học hỏi với gia đình là quan trọng?
◻ Chúng ta nên có những mục tiêu nào trong mỗi buổi học gia đình?
◻ Công cụ dạy dỗ nào sẵn có cho chúng ta?
◻ Làm sao có thể làm cuộc học hỏi thích ứng với nhu cầu của gia đình?
[Hình nơi trang 15]
Những mục tiêu rõ ràng sẽ làm cuộc học hỏi của gia đình bạn thêm thích thú