Kinh Thánh nói gì về Đa-ni-ên?

Câu trả lời của Kinh Thánh

Đa-ni-ên là một nhà tiên tri nổi bật người Do Thái sống vào thế kỷ thứ bảy và thứ sáu TCN. Đức Chúa Trời ban cho ông khả năng giải nghĩa các giấc mơ, cho ông thấy khải tượng về các sự kiện trong tương lai và soi dẫn ông viết một sách trong Kinh Thánh mang tên ông.—Đa-ni-ên 1:17; 2:19.

Đa-ni-ên là ai?

Đa-ni-ên lớn lên tại Giu-đa, là vương quốc có thành Giê-ru-sa-lem và đền thờ của người Do Thái. Vào năm 617 TCN, vua Ba-by-lôn là Nê-bu-cát-nết-xa đã chiếm thành Giê-ru-sa-lem và bắt “những người đứng đầu xứ” đi lưu đày ở Ba-by-lôn (2 Các vua 24:15; Đa-ni-ên 1:1). Đa-ni-ên, có lẽ lúc đó đang trong độ tuổi thanh thiếu niên, cũng bị bắt đi cùng với họ.

Lính gác hộ tống Đa-ni-ên và các chàng trai trẻ vào cung Ba-by-lôn.

Đa-ni-ên và một số chàng trai trẻ khác (bao gồm Sa-đơ-rắc, Mê-sác và A-bết-nê-gô) được đưa đến cung điện Ba-by-lôn để nhận sự huấn luyện đặc biệt nhằm phục vụ cho triều đình. Dù bị áp lực thỏa hiệp đức tin, Đa-ni-ên và ba người bạn vẫn trung thành với Đức Chúa Trời của họ là Đức Giê-hô-va (Đa-ni-ên 1:3-8). Sau ba năm nhận sự huấn luyện, họ được vua Nê-bu-cát-nết-xa khen ngợi về sự khôn ngoan và khả năng của mình, và vua thấy họ “giỏi hơn gấp mười lần các pháp sư và đồng bóng trong khắp vương quốc”. Vua chọn Đa-ni-ên và những người bạn của ông để hầu việc trong triều.—Đa-ni-ên 1:18-20.

Nhiều thập kỷ sau, có lẽ khi Đa-ni-ên ngoài 90 tuổi, ông được triệu vào cung. Vua Ben-sát-xa, lúc đó đang cai trị tại Ba-by-lôn, đã yêu cầu Đa-ni-ên giải nghĩa dòng chữ bí ẩn trên tường. Dưới sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời, Đa-ni-ên tiết lộ rằng Ba-by-lôn sẽ bị đế quốc Mê-đi Ba Tư chinh phục. Ngay trong đêm đó, thành Ba-by-lôn thất thủ.—Đa-ni-ên 5:1, 13-31.

Đa-ni-ên giải nghĩa dòng chữ trên tường.

Giờ đây, dưới sự cai trị của Mê-đi Ba Tư, Đa-ni-ên được bổ nhiệm làm quan chức cấp cao và vua Đa-ri-út cũng muốn thăng chức cho ông (Đa-ni-ên 6:1-3). Các quan chức đố kỵ đã lập mưu giết hại Đa-ni-ên bằng cách khiến ông bị ném vào hầm sư tử, nhưng Đức Giê-hô-va giải cứu ông (Đa-ni-ên 6:4-23). Vào lúc cuối đời, một thiên sứ hiện ra với Đa-ni-ên và hai lần đảm bảo rằng ông là một “người rất đáng quý”.—Đa-ni-ên 10:11, 19.

Hãy xem những sự kiện này trong vở kịch gồm hai phần dựa trên Kinh Thánh Đa-ni-ên: Trọn một đời với đức tin.

Lịch sử tiết lộ gì về sách Đa-ni-ên?

Đa-ni-ên kể: Nê-bu-cát-nết-xa đã dựng một pho tượng cao lớn và ra lệnh mọi người phải thờ phượng pho tượng cũng như ném những ai chống lệnh vua vào lò lửa hực.—Đa-ni-ên 3:1-6.

Lịch sử tiết lộ: Theo Bách khoa từ điển Anh Quốc (Encyclopædia Britannica), vua Nê-bu-cát-nết-xa đã xây những công trình lớn tại Ba-by-lôn “không chỉ để vinh danh chính mình mà còn để tôn vinh các vị thần. Ông tự nhận mình là ‘người khiến dân chúng thờ phượng các thần vĩ đại’”.

Về việc hành quyết trong lò lửa, điều này được nhắc đến vài lần trong các tài liệu ghi chép cổ xưa của người Ba-by-lôn, trong đó có nói về những vụ hành quyết như vậy theo lệnh của người cai trị. Một văn bản cổ vào thời vua Nê-bu-cát-nết-xa đã miêu tả hình phạt cho các quan bị buộc tội phỉ báng các thần của Ba-by-lôn như sau: “Hãy hủy diệt chúng, thiêu chúng, nướng chúng,... còn về lò lửa... hãy làm nó thật nóng và bốc khói để chúng chết”.a

Đa-ni-ên viết: Vua Nê-bu-cát-nết-xa đã khoe khoang về những công trình xây dựng của mình.—Đa-ni-ên 4:29, 30.

Một viên gạch được khai quật tại Ba-by-lôn có đóng dấu tên của Nê-bu-cát-nết-xa

Lịch sử tiết lộ: “Các tài liệu mà chính Nê-bu-cát-nết-xa để lại cho hậu thế nói về... một vị vua vĩ đại, công chính và quyền lực”.b Chẳng hạn, trên một tòa nhà có một lời khoe khoang của Nê-bu-cát-nết-xa như sau: “Dùng gạch và nhựa, ta xây một bức tường kiên cố như một ngọn núi, không thể lay chuyển được... Ta đã củng cố đồn lũy của Esagila và Ba-by-lôn để mọi người nhớ đến triều đại của ta đời đời”.c Nhiều gạch được khai quật tại Ba-by-lôn có đóng dấu tên của Nê-bu-cát-nết-xa.

Đa-ni-ên viết: Vua Ben-sát-xa muốn Đa-ni-ên làm người “đứng hàng thứ ba trong vương quốc”.—Đa-ni-ên 5:1, 13-16.

Một trụ có khắc chữ hình nêm từ năm 550 TCN nhắc đến vua Nabonidus và con trai của ông là Ben-sát-xa

Lịch sử tiết lộ: Nabonidus đang làm vua khi những sự kiện trong chương 5 của sách Đa-ni-ên xảy ra. Tuy nhiên, trong thời gian trị vì của mình, Nabonidus chủ yếu ở Ả Rập chứ không phải ở Ba-by-lôn. Ai cai trị Ba-by-lôn trong khi ông vắng mặt? Sử gia Raymond Philip Dougherty giải thích trong cuốn Nabonidus and Belshazzar của ông như sau: “Một tài liệu có khắc chữ hình nêm cho biết Nabonidus giao phó ngôi vua cho con trưởng nam, đó là Ben-sát-xa. Ben-sát-xa thực thi quyền hành nhân danh vị vua vắng mặt là cha của ông”. Vì Nabonidus và Ben-sát-xa đã giữ vị trí thứ nhất và thứ hai nên Ben-sát-xa muốn Đa-ni-ên làm người giữ vị trí thứ ba trong vương quốc.

a Sách Journal of Biblical Literature, Tập 128, Số 2, trang 279, 284.

b Sách Babylon—City of Wonders của Irving Finkel và Michael Seymour, trang 17.

c Sách Archæology and the Bible của George Barton, trang 479.