Có sự thiết kế mà không có nhà thiết kế sao?

GẦN 150 năm trôi qua kể từ khi Charles Darwin cho rằng sự chọn lọc tự nhiên là nguyên nhân dẫn đến tính phức tạp và đa dạng của sự sống. Tuy nhiên, gần đây thuyết tiến hóa của Darwin và những dạng hiện đại của thuyết này đã bị công kích, vì có những người tin rằng sự hài hòa tuyệt diệu trong cấu trúc của sinh vật cho thấy một sự thiết kế có chủ đích. Ngay cả một số nhà khoa học có uy tín cũng không đồng ý rằng sự đa dạng của các loài chúng ta thấy trên đất là do tiến hóa.

Một số nhà khoa học nói trên đưa ra luận điểm—được gọi là sự thiết kế thông minh—khẳng định rằng sinh học, toán học và nhận thức thông thường đều xác nhận sinh vật có sự thiết kế. Họ muốn ý tưởng này được thảo luận trong các môn khoa học ở trường. Cái được gọi là cuộc chiến về thuyết tiến hóa đang diễn ra dữ dội chủ yếu ở Hoa Kỳ, nhưng cũng có xu hướng tương tự ở Anh, Hà Lan, Pakistan, Serbia và Thổ Nhĩ Kỳ.

Điều bỏ sót gây hoang mang

Tuy nhiên, một điều dễ nhận thấy là khi bênh vực luận điểm về sự thiết kế thông minh, người ta thường cẩn thận tránh nói đến một nhà thiết kế. Bạn có nghĩ rằng sự thiết kế có thể được hình thành mà không cần một nhà thiết kế không? Theo tạp chí The New York Times Magazine, những người ủng hộ sự thiết kế thông minh “không nói rõ nhà thiết kế ấy là ai hoặc cái gì”. Bà Claudia Wallis cho rằng những người bênh vực sự thiết kế thông minh “cẩn thận không nhắc đến Thượng Đế trong cuộc thảo luận”. Tạp chí Newsweek bình luận: “Sự thiết kế thông minh không đề cập gì đến sự hiện hữu của nhà thiết kế hoặc cho biết đó là ai”.

Thế nhưng, bạn có thể thấy rằng việc cố tránh né vấn đề về nhà thiết kế là vô ích. Làm thế nào có thể giải thích đầy đủ về sự thiết kế trong vũ trụ và sự sống nếu cứ che giấu, thậm chí không nói đến sự hiện hữu của nhà thiết kế?

Trong chừng mực nào đó, cuộc tranh luận về việc có nên thừa nhận một nhà kế hay không xoay quanh những câu hỏi: Liệu chấp nhận sự hiện hữu của một nhà thiết kế siêu nhiên có ngăn trở sự tiến bộ của tri thức và khoa học không? Có phải chỉ khi nào không có lời giải thích hợp lý thì chúng ta mới chấp nhận một nhà thiết kế thông minh sao? Kết luận rằng vì có sự thiết kế tất phải có một nhà thiết kế, điều đó hợp lý không? Bài tiếp theo sẽ bàn về những câu hỏi này và những điều liên quan.

[Các hình nơi trang 3]

Charles Darwin cho rằng sự chọn lọc tự nhiên là nguyên nhân dẫn đến tính phức tạp của sự sống

[Nguồn tư liệu]

Darwin: From a photograph by Mrs. J. M. Cameron/U.S. National Archives photo