Vùng đất sinh hoa kết quả của dân Venda

MƯỜI năm qua, vợ chồng tôi phụng sự với tư cách những người truyền giáo trọn thời gian giữa dân Venda. Dân Venda sinh sống ở miền nam Sông Limpopo tại phía bắc Nam Phi, và lãnh thổ của họ gồm một số bộ lạc đã vượt qua Sông Limpopo trong các thế kỷ trước. Một số người Venda cho rằng tổ tiên họ đã sinh cơ lập nghiệp ở đây hơn 1.000 năm trước.

Thật thế, vùng này xưa kia là một phần của nền văn minh cổ gọi là Vương Quốc Mapungubwe. Nước này là khu định cư thị tứ đầu tiên ở Nam Phi và nó đã kiểm soát vùng thung lũng mênh mông của Sông Limpopo, chạy dài từ nước Botswana ở phía tây đến nước Mozambique ở phía đông. Từ khoảng năm 900 CN đến năm 1100 CN, nước Mapungubwe đã cung cấp cho các lái buôn Ả-rập ngà voi, sừng tê giác, da thú, đồng và ngay cả vàng nữa. Nhiều vật chạm trổ khéo léo có mạ vàng đã được khai quật tại một lăng tẩm vua chúa trên ngọn đồi gọi là Mapungubwe. Theo sự gợi ý của một bách khoa tự điển, đây là “những dấu hiệu xưa nhất về việc khai thác mỏ vàng ở miền nam Phi Châu”.

Người ta không còn khai thác mỏ vàng ở đây nữa. Ngày nay, vùng đất của dân Venda nổi tiếng là sinh hoa kết quả. Ở phía nam rặng núi Soutpansberg là một thung lũng xanh tươi, nơi các loại trái cây như bơ, chuối, xoài và ổi mọc xum xuê. Ngoài các loại hạt như hồ đào pêcan và macadamia, còn có vô số loại rau cải. Trong đó có rau muhoro hoang, mùi vị giống như rau bina, rất được dân địa phương ưa thích.

Dân Venda hiếu hòa và hiếu khách. Việc chủ nhà cho người làm gà đãi khách đến thăm bất ngờ không phải là chuyện hiếm có. Người ta ăn gà với vhuswa, thức ăn chính làm bằng bắp. Sau cuộc viếng thăm, chủ nhà sẽ tiễn khách đi một đoạn đường ngắn. Theo truyền thống, đây là cách để tỏ lòng kính trọng khách. Người ta dạy trẻ con nhã nhặn chào khách bằng cách cúi đầu và xoa bàn tay này vào bàn tay kia. Trên trang này bạn có thể thấy hai phụ nữ Venda chào nhau theo phong tục này.

Một ngôn ngữ khó học

Người gốc Âu Châu khó học nói thông thạo tiếng Venda. Một trong những cái khó là có nhiều từ viết giống nhau, nhưng lại phát âm khác nhau. Một ngày nọ, khi nói bài giảng dựa trên Kinh Thánh trước một hội thánh Nhân Chứng Giê-hô-va nói tiếng Venda, tôi cố khuyến khích cử tọa nói chuyện với mọi người. Một thính giả đã không thể nín cười vì tôi đã nói nhầm là “ngón tay với ngón tay” thay vì “người với người”.

Khi tôi thử nói tiếng Venda lần đầu tiên trong công việc rao giảng, một phụ nữ Venda đáp lại: “Tôi không nói được tiếng Anh”. Tôi thì nghĩ mình nói tiếng Venda khá đấy, nhưng bà ấy lại tưởng tôi nói tiếng Anh! Vào một dịp khác, khi đến gần một nhà nọ, tôi nhờ một người trẻ mời chủ gia đình ra nói chuyện. Trong tiếng Venda từ để chỉ chủ gia đình là thoʹho. Vì nhầm lẫn, tôi đã nói là thohoʹ, như vậy hóa ra tôi đã xin nói chuyện với con khỉ của nhà ấy! Những lỗi lầm này khiến tôi nản lòng, nhưng nhờ kiên trì, nên hiện nay vợ chồng tôi có thể nói chuyện khá thạo bằng tiếng Venda.

Bông trái thiêng liêng

Đất Venda sinh hoa kết quả về thiêng liêng. Trong thập kỷ 1950, một hội thánh Nhân Chứng Giê-hô-va đã được thành lập giữa những người di cư, họ đến từ các nước láng giềng để làm việc tại một mỏ đồng trong thị trấn Messina. Hoạt động hăng say của họ đã dẫn nhiều người Venda đến với lẽ thật. Một thập kỷ sau đó, một nhóm Nhân Chứng người Venda nhóm họp đều đặn tại nhà riêng trong thị trấn Sibasa.

Để đẩy mạnh sự gia tăng, chi nhánh Nam Phi của Hội Tháp Canh đã phái những người truyền giáo trọn thời gian đến cánh đồng sinh hoa kết quả này. Chẳng bao lâu, nhóm Sibasa phát triển thành hội thánh lớn. Hồi ấy các buổi họp đạo Đấng Christ được tổ chức trong một lớp học. Tuy nhiên, với sự giúp đỡ của Nhân Chứng Giê-hô-va ở vùng Pietersburg khoảng 160 kilômét về phía nam, một Phòng Nước Trời đã được xây cất ở Thohoyandou, một thị trấn kế cận.

Dân cư nói tiếng Venda ở phía bắc Nam Phi có đến hơn 500.000 người. Khi công việc rao giảng về Nước Trời bắt đầu ở đây trong thập kỷ 1950, không có Nhân Chứng nào nói tiếng Venda. Hiện nay có hơn 150 người. Nhưng vẫn còn có nhiều vùng chưa được rao giảng và có nhiều việc phải làm. Vào năm 1989 chúng tôi bắt đầu viếng thăm một làng người Venda gọi là Hamutsha. Dạo ấy chỉ có một Nhân Chứng sống ở đó. Hiện nay có trên 40 người công bố Nước Trời sống trong làng này. Lần nữa nhờ sự trợ giúp của Nhân Chứng thuộc hội thánh Pietersburg và nhờ khoản tiền đóng góp của anh em ở các nước giàu có hơn, chúng tôi lại bận rộn trong công việc hoàn tất Phòng Nước Trời.

Chúng tôi sống trong một nhà lưu động (xe moóc) đậu trong một nông trại. Nhờ sống giản dị, chúng tôi có nhiều thì giờ hơn để rao giảng tin mừng cho người địa phương. (Mác 13:10) Kết quả là chúng tôi đã được ban phước dồi dào, có đặc ân giúp được nhiều người hiến dâng đời sống mình cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời. Một trường hợp điển hình là Michael, anh nhìn thấy cuốn sách Bạn có thể Sống đời đời trong Địa-đàng trên Đất trong nhà người bạn.a Anh bắt đầu đọc sách này và ngay lập tức nhận ra lẽ thật. Thế nên, anh viết thư về Hội Tháp Canh hỏi xin thêm ấn phẩm về Kinh Thánh. Anh Michael giải thích trong thư rằng anh mới làm báp têm gia nhập một nhà thờ địa phương thuộc giáo hội Sứ Đồ. Anh viết tiếp: “Tôi đã khám phá ra rằng mình không đi đúng con đường dẫn đến Nước Đức Chúa Trời. Tôi quyết định trở nên một thành viên của quí hội nhưng không biết phải làm sao”. Rồi anh cho biết địa chỉ và yêu cầu Hội phái một Nhân Chứng Giê-hô-va đến giúp. Tôi tìm đến nơi Michael cư ngụ và bắt đầu học hỏi Kinh Thánh với anh. Ngày nay, anh là Nhân Chứng đã báp têm và trung thành phụng sự Đức Giê-hô-va.

Vào tháng 12 năm 1997, chúng tôi dự Hội Nghị Địa Hạt “Đức tin nơi Lời Đức Chúa Trời” của Nhân Chứng Giê-hô-va; hội nghị này được tổ chức tại một sân vận động ở Thohoyandou. Có 634 người tham dự, và 12 người mới làm báp têm. Tôi được đặc ân nói hai bài giảng bằng tiếng Venda. Đó quả là cái mốc quan trọng trong giai đoạn mười năm chúng tôi vui mừng rao giảng nơi vùng đất sinh hoa kết quả này!—Một bạn đọc kể lại.

[Chú thích]