Kinh Thánh nói gì về đời sống sau khi chết?

“Ngươi là bụi, ngươi sẽ trở về bụi”.—SÁNG-THẾ KÝ 3:19.

1, 2. (a) Người ta có những ý tưởng khác nhau nào về đời sau? (b) Chúng ta cần xem xét điều gì để biết Kinh Thánh dạy gì về linh hồn?

“THUYẾT thống khổ đời đời không phù hợp với niềm tin nơi tình yêu thương của Đức Chúa Trời đối với các tạo vật... Tin linh hồn bị trừng phạt đời đời vì phạm những lỗi lầm trong một ít năm mà không cho cơ hội sửa chữa là đi nghịch lại toàn bộ nguyên tắc lý luận”. Đó là lời nhận xét của triết gia Ấn Độ Giáo Nikhilananda.

² Như Nikhilananda, nhiều người ngày nay thấy khó chịu với thuyết thống khổ muôn đời. Cũng thế, những người khác cảm thấy khó hiểu khái niệm như đạt tới Niết Bàn và hòa nhập với thiên nhiên. Ngay cả trong vòng những người cho là sự tin tưởng của họ dựa trên Kinh Thánh cũng có nhiều ý tưởng khác nhau về linh hồn và linh hồn sẽ ra sao khi chúng ta chết. Nhưng Kinh Thánh thật sự dạy gì về linh hồn? Để hiểu được, chúng ta cần xem xét ý nghĩa các từ trong tiếng Hê-bơ-rơ và Hy Lạp được dịch là “linh hồn” trong Kinh Thánh.

Linh hồn theo nghĩa Kinh Thánh

3. (a) Trong Kinh Thánh phần tiếng Hê-bơ-rơ, chữ được dịch ra “linh hồn” là gì, và ý nghĩa căn bản của nó là gì? (b) Sáng-thế Ký 2:7 khẳng định chữ “linh hồn” có thể diễn tả nguyên cả con người như thế nào?

³ Chữ được dịch ra “linh hồn” trong tiếng Hê-bơ-rơ là neʹphesh. Chữ này xuất hiện 754 lần trong Kinh Thánh phần tiếng Hê-bơ-rơ. Vậy neʹphesh có nghĩa gì? Theo sách The Dictionary of Bible and Religion (Tự điển Kinh Thánh và tôn giáo), linh hồn “thường ám chỉ toàn diện con người sống, nguyên cả một người”. Lời miêu tả trong Kinh Thánh về linh hồn nơi Sáng-thế Ký 2:7 (NW) khẳng định điều này: “Giê-hô-va Đức Chúa Trời bèn lấy bụi đất nắn nên hình người, hà hơi sống vào lỗ mũi; thì người trở nên một linh hồn sống”. Hãy lưu ý rằng người đầu tiên “trở nên” một linh hồn. Điều đó có nghĩa là A-đam không có một linh hồn; ông là một linh hồn—cũng như một người trở thành bác sĩ là một bác sĩ. Vì vậy từ “linh hồn” ở đây diễn tả nguyên cả con người.

4. Chữ nào được dịch ra “linh hồn” trong Kinh Thánh phần tiếng Hy Lạp, và ý nghĩa căn bản của chữ này là gì?

⁴ Chữ được dịch ra “linh hồn” (psy·kheʹ) xuất hiện hơn một trăm lần trong Kinh Thánh phần tiếng Hy Lạp. Giống như neʹphesh, chữ này thường ám chỉ toàn diện một người. Chẳng hạn, chúng ta hãy xem xét các câu sau đây: “Linh hồn Ta bối rối”. (Giăng 12:27, Trịnh Văn Căn) “Mọi linh hồn bắt đầu sợ hãi”. (Công-vụ các Sứ-đồ 2:43, NW) “Mọi linh hồn hãy phục tùng các nhà cầm quyền trên mình”. (Rô-ma 13:1, NW) “Hãy yên ủi những linh hồn nản lòng”. (1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:14, NW) “Chỉ có số ít là tám linh-hồn được cứu qua nước”. (1 Phi-e-rơ 3:20, Ghi) Chữ psy·kheʹ, giống như neʹphesh, rõ ràng nói đến nguyên cả con người. Theo học giả Nigel Turner, chữ này “có nghĩa là cá thể con người, chính mình, thân xác có rûaḥ [thần linh] của Đức Chúa Trời thổi vào... Điều được nhấn mạnh là toàn thể chính mình”.

5. Thú vật có phải là linh hồn không? Hãy giải thích.

⁵ Một điều đáng chú ý là trong Kinh Thánh, chữ “linh hồn” được dùng để chỉ không những loài người mà còn loài vật nữa. Chẳng hạn, khi mô tả việc dựng nên các sinh vật dưới biển, Sáng-thế Ký 1:20 (NW) nói Đức Chúa Trời ra lệnh: “Nước phải sinh ra các linh hồn sống”. Và trong ngày sáng tạo kế tiếp, Đức Chúa Trời phán: “Đất phải sinh các linh hồn sống tùy theo loại, súc vật và côn trùng và thú rừng tùy theo loại”.—Sáng-thế Ký 1:24, NW; so sánh Dân-số Ký 31:28, NW.

6. Có thể nói gì về cách Kinh Thánh dùng chữ “linh hồn”?

⁶ Như vậy từ “linh hồn” dùng trong Kinh Thánh ám chỉ một người hay một con vật hay sự sống của một người hay một con vật. (Xem khung trên). Định nghĩa của Kinh Thánh về linh hồn rất giản dị, trước sau như một, không dính dáng gì đến sự mê tín và các triết lý rắc rối của con người. Vì vậy, câu hỏi cần hỏi ngay lập tức là theo Kinh Thánh, linh hồn sẽ ra sao khi người ta chết?

Người chết vô ý thức

7, 8. (a) Kinh Thánh cho biết gì về tình trạng người chết? (b) Hãy dùng thí dụ trong Kinh Thánh cho biết linh hồn có thể chết.

⁷ Tình trạng của người chết được nói rõ trong Truyền-đạo 9:5, 10: “Kẻ chết chẳng biết chi hết... Vì dưới Âm-phủ... chẳng có việc làm, chẳng có mưu-kế, cũng chẳng có tri-thức, hay là sự khôn-ngoan”. Do đó, chết là tình trạng không hiện hữu. Người viết Thi-thiên nói rằng khi chết, “loài người bèn trở về bụi-đất mình; trong chánh ngày đó các mưu-mô nó liền mất đi”. (Thi-thiên 146:4) Người chết vô ý thức, không hoạt động.

⁸ Khi tuyên án A-đam, Đức Chúa Trời nói: “Vì ngươi là bụi, ngươi sẽ trở về bụi”. (Sáng-thế Ký 3:19) Trước khi Đức Chúa Trời lấy bụi đất tạo ra A-đam và cho ông sự sống, ông không hiện hữu. Khi chết, ông trở về tình trạng đó. Hình phạt của ông là cái chết—chứ không phải chuyển qua một lĩnh vực khác. Thế thì linh hồn ông ra sao? Vì trong Kinh Thánh, chữ linh hồn thường ám chỉ một người, nên khi nói A-đam chết, chúng ta nói rằng linh hồn tên là A-đam chết. Điều này có thể nghe lạ tai đối với người tin linh hồn bất tử. Tuy nhiên, Kinh Thánh nói: “Linh-hồn nào phạm tội thì sẽ chết”. (Ê-xê-chi-ên 18:4) Lê-vi Ký 21:1 (NW) nói về “một linh hồn chết” (một “người chết”, Bản Diễn Ý). Và những người Na-xi-rê được khuyên là không nên đến gần “linh hồn chết” (“xác chết”, TVC).—Dân-số Ký 6:6, NW.

9. Kinh Thánh có ý gì khi nói Ra-chên “gần trút linh-hồn”?

⁹ Nhưng còn câu Sáng-thế Ký 35:18 nói đến cái chết thảm thương của Ra-chên khi sinh đứa con thứ hai thì sao? Chúng ta đọc: “Bởi Ra-chên gần trút linh-hồn, vì đương cơn hấp-hối, nên người đặt đứa con trai đó tên là Bê-nô-ni; còn cha nó lại đặt tên là Bên-gia-min”. Phải chăng câu này ám chỉ linh hồn ở trong Ra-chên đã ra khỏi nàng lúc nàng chết? Không phải như vậy. Chúng ta hãy nhớ là chữ “linh hồn” cũng có thể ám chỉ sự sống của một người. Vậy trong trường hợp này, “linh hồn” của Ra-chên chỉ có nghĩa là “sự sống” của nàng. Đó là lý do tại sao những bản dịch Kinh Thánh khác dịch câu “gần trút linh-hồn” là “gần chết” (TVC) và “hấp hối” (BDÝ). Không có điều gì cho thấy một phần huyền bí nào đó của Ra-chên còn sống sau khi nàng chết.

10. Khi được sống lại, linh hồn của con trai bà góa “trở lại trong mình nó” theo nghĩa nào?

¹⁰ Trường hợp trên cũng giống như sự sống lại của đứa con trai bà góa được ghi lại nơi 1 Các Vua chương 17. Trong câu 22, chúng ta thấy khi Ê-li cầu nguyện cho đứa trẻ thì “Đức Giê-hô-va nhậm lời của Ê-li; linh-hồn của đứa trẻ trở lại trong mình nó, và nó sống lại”. Một lần nữa, từ “linh hồn” có nghĩa là “sự sống”. Do đó, bản New American Standard Bible dịch: “Sự sống của đứa trẻ trở lại trong mình nó và nó sống lại”. Đúng vậy, ấy là sự sống, chứ không phải một bóng mờ nào đó, trở lại trong mình đứa trẻ. Điều này phù hợp với lời Ê-li nói với mẹ đứa trẻ: “Hãy xem, con nàng [nguyên cả con người] sống”.—1 Các Vua 17:23.

Còn thần linh thì sao?

11. Tại sao chữ “thần linh” không ám chỉ đến một phần lìa khỏi thân xác và tiếp tục sống sau khi một người chết?

¹¹ Kinh Thánh nói khi một người chết, “thần linh ra khỏi, người trở về bụi đất”. (Thi-thiên 146:4, NW) Có phải điều này có nghĩa là một thần linh thật sự lìa khỏi thân xác và tiếp tục sống sau khi một người chết không? Không phải như vậy, vì người viết Thi-thiên nói tiếp: “Trong chính ngày đó, tư tưởng người tiêu tan” (“mọi dự định của chúng sẽ sụp đổ”, TVC). Vậy thần linh là gì, và lúc một người chết, nó “ra khỏi” như thế nào?

12. Những từ Hê-bơ-rơ và Hy Lạp được dịch ra “thần linh” trong Kinh Thánh ám chỉ gì?

¹² Trong Kinh Thánh, từ dịch ra là “thần linh” (tiếng Hê-bơ-rơ là ruʹach; tiếng Hy Lạp là pneuʹma) trên căn bản có nghĩa là “hơi thở”. Vì thế, thay vì dịch “thần linh ra khỏi”, Bản Liên Hiệp Thánh Kinh Hội dịch là “hơi thở tắt đi”. Nhưng từ “thần linh” không chỉ có nghĩa là thở. Chẳng hạn, khi mô tả sự hủy diệt loài người và loài thú vào thời kỳ Đại Hồng Thủy, Sáng-thế Ký 7:22 nói: “Các vật có sanh-khí [hay thần linh, tiếng Hê-bơ-rơ là ruʹach] trong lỗ mũi, các vật ở trên đất liền đều chết hết”. Vậy “thần linh” có thể ám chỉ lực sống hoạt động trong tất cả mọi sinh vật, cả loài người lẫn thú vật, và lực sống này được duy trì bằng hơi thở.

13. Khi một người chết, thần linh trở về Đức Chúa Trời như thế nào?

¹³ Vậy Truyền-đạo 12:7 có nghĩa gì khi nói rằng khi một người chết, “thần-linh trở về nơi Đức Chúa Trời, là Đấng đã ban nó”? Phải chăng điều này có nghĩa là thần linh thật sự vượt không gian để đến trước mặt Đức Chúa Trời? Không phải như vậy. Vì thần linh là lực sống nên khi thần linh “trở về nơi Đức Chúa Trời” có nghĩa là bất cứ hy vọng nào trong tương lai dành cho người đó từ đây hoàn toàn nằm trong tay Đức Chúa Trời. Chỉ Đức Chúa Trời mới có thể cho lại thần linh, hoặc sinh lực, khiến một người sống lại. (Thi-thiên 104:30) Nhưng Đức Chúa Trời có ý định làm thế không?

“Anh tôi sẽ sống lại”

14. Chúa Giê-su nói gì và làm gì để an ủi hai em của La-xa-rơ sau khi anh họ chết?

¹⁴ Tại làng Bê-tha-ni nhỏ bé cách Giê-ru-sa-lem độ ba cây số, Ma-ri và Ma-thê đang than khóc cái chết của người anh là La-xa-rơ. Chúa Giê-su cũng đau buồn, vì ngài yêu mến La-xa-rơ và các em người. Chúa Giê-su làm sao an ủi được hai cô em? Không phải bằng cách kể họ nghe câu chuyện phức tạp nào đó, nhưng cho họ biết sự thật. Chúa Giê-su chỉ nói: “Anh ngươi sẽ sống lại”. Rồi Chúa Giê-su đến mộ, và làm La-xa-rơ sống lại—phục hồi sự sống cho người đã chết bốn ngày rồi!—Giăng 11:18-23, 38-44.

15. Ma-thê phản ứng thế nào về những điều Chúa Giê-su nói và làm?

¹⁵ Ma-thê có ngạc nhiên khi Chúa Giê-su nói rằng anh cô sẽ “sống lại” không? Chắc là không, vì cô trả lời: “Tôi vẫn biết rằng đến sự sống lại ngày cuối-cùng, anh tôi sẽ sống lại”. Cô đã tin nơi lời hứa về sự sống lại. Chúa Giê-su phán với cô: “Ta là sự sống lại và sự sống; kẻ nào tin ta thì sẽ sống, mặc dầu đã chết rồi”. (Giăng 11:23-25) Phép lạ làm La-xa-rơ sống lại đã củng cố đức tin của nàng và gieo đức tin nơi những người khác. (Giăng 11:45) Nhưng từ “sống lại” thật sự nghĩa là gì?

16. Chữ “sống lại” có nghĩa gì?

¹⁶ Chữ Hy Lạp a·naʹsta·sis dịch là “sự sống lại” có nghĩa đen là “đứng dậy lần nữa”. Những người dịch tiếng Hy Lạp sang tiếng Hê-bơ-rơ đã dịch chữ a·naʹsta·sis thành từ ngữ có nghĩa “hồi sinh người chết” (tiếng Hê-bơ-rơ là techi·yathʹ ham·me·thimʹ).a Do đó, sự sống lại liên hệ tới việc làm sống lại một người trong tình trạng chết, không có sự sống—khôi phục lại đời sống mà một người đã có.

17. (a) Tại sao làm người ta sống lại không khó khăn gì đối với Đức Giê-hô-va và Chúa Giê-su Christ? (b) Chúa Giê-su hứa gì cho những người trong mồ tưởng niệm?

¹⁷ Vì có sự khôn ngoan vô biên và trí nhớ hoàn toàn, Giê-hô-va Đức Chúa Trời có thể dễ dàng làm một người sống lại. Nhớ lại cuộc đời của người chết—cá tính, biến cố trong đời và mọi chi tiết về bản thể—không có gì khó khăn đối với Ngài. (Gióp 12:13; so sánh Ê-sai 40:26). Hơn nữa, như kinh nghiệm của La-xa-rơ cho thấy, Chúa Giê-su Christ sẵn lòng và có thể làm sống lại người chết. (So sánh Lu-ca 7:11-17; 8:40-56) Thật vậy, Chúa Giê-su Christ nói: “Giờ sẽ đến khi mọi người ở trong mồ tưởng niệm nghe tiếng ngài [Chúa Giê-su] và ra khỏi”. (Giăng 5:28, 29, NW) Đúng vậy, Chúa Giê-su Christ hứa là tất cả những ai trong trí nhớ của Đức Giê-hô-va sẽ sống lại. Rõ ràng là theo Kinh Thánh linh hồn chết, và phương pháp khuất phục được sự chết là sự sống lại. Nhưng hàng tỉ người đã sống và đã chết. Những người nào trong số đó được nằm trong trí nhớ của Đức Chúa Trời, đợi sự sống lại?

18. Ai sẽ được sống lại?

¹⁸ Những tôi tớ của Đức Giê-hô-va sống đời công bình sẽ được sống lại. Nhưng có hàng tỉ người đã chết và chưa chứng tỏ có vâng theo tiêu chuẩn công bình của Đức Chúa Trời hay không. Họ không biết đến các đòi hỏi của Đức Giê-hô-va hoặc không có đủ thời giờ để thay đổi theo các đòi hỏi ấy. Những người này cũng nằm trong trí nhớ của Đức Chúa Trời và do đó sẽ được sống lại, vì Kinh Thánh hứa: “Sẽ có sự sống lại của người công-bình và không công-bình”.—Công-vụ các Sứ-đồ 24:15.

19. (a) Sứ đồ Giăng có một sự hiện thấy nào về sự sống lại? (b) Cái gì bị “quăng xuống hồ lửa”, và thành ngữ này có nghĩa gì?

¹⁹ Sứ đồ Giăng có một sự hiện thấy hào hứng về những người chết sống lại đứng trước ngôi của Đức Chúa Trời. Ông mô tả như sau: “Biển đem trả những người chết mình chứa; sự chết và Âm-phủ [Hades, NW] cũng đem trả những người chết mình có. Mỗi người trong bọn đó bị xử-đoán tùy công-việc mình làm. Đoạn, sự chết và Âm-phủ bị quăng xuống hồ lửa. Hồ lửa là sự chết thứ hai”. (Khải-huyền 20:12-14) Hãy nghĩ xem điều đó có nghĩa gì! Tất cả những người chết nằm trong trí nhớ của Đức Chúa Trời sẽ được ra khỏi Hades, hay Sheol, tức mồ mả chung của nhân loại. (Thi-thiên 16:10, NW; Công-vụ các Sứ-đồ 2:31, NW) Rồi “sự chết và Âm-phủ” bị quăng vào nơi được gọi là “hồ lửa”, tượng trưng cho sự hủy diệt đời đời. Mồ mả chung của nhân loại sẽ không còn nữa.

Một triển vọng độc nhất vô nhị

20. Hàng triệu người đã chết sẽ được sống lại trong khung cảnh nào?

²⁰ Khi hàng triệu người được sống lại, họ sẽ không sống lại trên một trái đất trống không. (Ê-sai 45:18) Họ được thức dậy trong một khung cảnh xinh đẹp và sẽ thấy nhà ở, quần áo và đồ ăn dư dật đã được chuẩn bị sẵn sàng cho họ. (Thi-thiên 67:6; 72:16; Ê-sai 65:21, 22) Ai sẽ chuẩn bị tất cả những điều đó? Rõ ràng, phải có người sống trong thế giới mới trước khi sự sống lại bắt đầu trên đất. Nhưng họ là ai?

21, 22. Triển vọng độc nhất vô nhị nào ở trước mắt những người sống trong những “ngày sau-rốt”?

²¹ Sự ứng nghiệm lời tiên tri trong Kinh Thánh cho thấy chúng ta đang sống trong những “ngày sau-rốt”.b (2 Ti-mô-thê 3:1) Chẳng bao lâu nữa, Giê-hô-va Đức Chúa Trời sẽ can thiệp vào những vấn đề của loài người và tẩy sạch sự gian ác khỏi trái đất. (Thi-thiên 37:10, 11; Châm-ngôn 2:21, 22) Lúc đó những người trung thành phụng sự Đức Chúa Trời sẽ ra sao?

²² Đức Giê-hô-va sẽ không tiêu diệt người công bình chung với người ác. (Thi-thiên 145:20) Ngài chưa từng làm điều đó, và sẽ không làm thế khi tẩy sạch mọi sự gian ác khỏi trái đất. (So sánh Sáng-thế Ký 18:22, 23, 26). Thật vậy, sách cuối của Kinh Thánh nói về “vô-số người, không ai đếm được, bởi mọi nước, mọi chi-phái, mọi dân-tộc, mọi tiếng” ra khỏi “cơn đại-nạn”. (Khải-huyền 7:9-14) Đúng vậy, một đoàn đông sẽ sống sót qua hoạn nạn lớn trong lúc thế gian ác hiện tại kết liễu, và họ sẽ vào thế giới mới của Đức Chúa Trời. Trong đó, những người biết vâng lời có thể hưởng trọn vẹn lợi ích tuyệt diệu do Đức Chúa Trời cung cấp để giải thoát nhân loại khỏi tội lỗi và sự chết. (Khải-huyền 22:1, 2) Nhờ đó đám đông “vô-số người” không bao giờ phải trải qua sự chết. Quả là một triển vọng độc nhất vô nhị!

Sống mãi không chết

23, 24. Bạn phải làm gì nếu muốn được sống mãi trong Điạ Đàng trên đất?

²³ Chúng ta có thể tin tưởng nơi hy vọng tuyệt diệu này không? Chắc chắn! Chính Chúa Giê-su Christ ám chỉ rằng sẽ có thời kỳ người ta sống không hề chết. Ngay trước khi làm La-xa-rơ sống lại, Chúa Giê-su nói với Ma-thê: “Còn ai sống và tin ta thì không hề chết”.—Giăng 11:26.

²⁴ Bạn có muốn sống đời đời trong Địa Đàng trên đất không? Bạn có mong mỏi được gặp lại người thân yêu lần nữa không? Sứ đồ Giăng nói: “Thế-gian với sự tham-dục nó đều qua đi, song ai làm theo ý-muốn của Đức Chúa Trời thì còn lại đời đời”. (1 Giăng 2:17) Bây giờ là lúc học biết ý muốn của Đức Chúa Trời và cương quyết sống phù hợp với ý muốn Ngài. Rồi bạn cùng với hàng triệu người khác đang làm theo ý muốn Đức Chúa Trời có thể sống đời đời trong Địa Đàng trên đất.

[Chú thích]

Bạn có nhớ không?

◻ Ý nghĩa căn bản của những chữ được dịch là “linh hồn” trong tiếng gốc là gì?

◻ Khi chết linh hồn sẽ ra sao?

◻ Theo Kinh Thánh, phương pháp nào khắc phục được sự chết?

◻ Triển vọng độc nhất vô nhị nào chờ đón những người trung thành ngày nay?

[Khung nơi trang 15]

“Linh hồn” là sự sống của một sinh vật

Đôi khi chữ “linh hồn” ám chỉ sự sống của một người hay một con vật. Điều này không thay đổi định nghĩa của Kinh Thánh về linh hồn là một người hay một con vật. Để minh họa: Khi nói một người nào đó sống, chúng ta có ý nói ông ta là một người đang sống hoặc cũng có thể nói ông ta có sự sống. Cũng vậy, một người đang sống là một linh hồn. Tuy nhiên, trong khi ông ta đang sống thì “linh hồn” có thể được nói đến như một cái gì ông có.

Thí dụ, Đức Chúa Trời bảo Môi-se: “Tất cả những người săn linh hồn ngươi đều chết rồi”. Rõ ràng, kẻ thù của Môi-se đã lùng hại mạng sống ông. (Xuất Ê-díp-tô Ký 4:19, NW; so sánh Ê-xê-chi-ên 13:18; Châm-ngôn 12:10, NW) Chúa Giê-su dùng chữ này một cách tương tự khi nói: “Con người đã đến... để phó linh hồn mình làm giá chuộc nhiều người”. (Ma-thi-ơ 20:28, NW; so sánh 10:28). Trong mỗi trường hợp, chữ “linh hồn” đều có nghĩa là “sự sống của một sinh vật”.

[Hình nơi trang 15]

Tất cả đều là linh hồn

[Nguồn tư liệu]

Chim ruồi: U.S. Fish and Wildlife Service, Washington, D.C./Dean Biggins

[Hình nơi trang 17]

Chúa Giê-su cho thấy phương pháp khắc phục được sự chết là sự sống lại

[Hình nơi trang 18]

“Còn ai sống và tin ta thì không hề chết”.—Giăng 11:26.