Bạn là người lạc quan hay bi quan?

“ĐÓ LÀ thời kỳ tốt nhất, đó là thời kỳ xấu nhất,... đó là mùa xuân đầy hy vọng, đó là mùa đông tuyệt vọng vô cùng, chúng ta có đủ chuyện trước mắt, chúng ta chẳng có gì trước mắt cả”. Những lời mở đầu trong kiệt tác văn chương A Tale of Two Cities (Câu chuyện hai thành phố) của Charles Dickens tạo ra một sự tương phản khéo léo về cách các chuyện xảy ra có thể ảnh hưởng đến tư tưởng, tình cảm và cái nhìn của chúng ta.

Hai thành phố nói đến ở đây là Luân Đôn và Paris trong thời kỳ cách mạng náo động ở Pháp. Đối với những công dân Pháp bị áp chế hồi thế kỷ 18, bản tuyên ngôn nhân quyền của cuộc cách mạng quả thật là một “mùa xuân đầy hy vọng”. Nhưng đối với những ai thuộc chế độ cũ, tức hệ thống chính trị bị đào thải, đó là một “mùa đông tuyệt vọng vô cùng”, dẫn đến sự chết và hủy diệt.

Lạc quan hoặc bi quan? Tất cả đều tùy thuộc vào thế đứng của mình. Và điều này vẫn còn như vậy.

Thời kỳ tự kiểm điểm

Bạn có phải là người lạc quan không? Bạn có nhìn đời với ánh mắt sáng ngời, luôn luôn mong đợi chuyện tốt không? Hay là bạn có khuynh hướng bi quan, có cái nhìn tiêu cực về tương lai của bạn, vừa hy vọng cho kết cuộc tốt nhất lại vừa chờ đợi điều xấu nhất?

Cách đây sáu chục năm tiểu thuyết gia James Branch Cabell người Mỹ tóm lược hai quan điểm mâu thuẫn bằng cách này: “Người lạc quan hô hào rằng chúng ta sống trong thế giới tốt nhất mà người ta có thể tìm được; và người bi quan sợ rằng điều này là sự thật”. Nếu bạn cảm thấy cái nhìn này hơi yếm thế, hãy cân nhắc lợi hại về chỉ ba khía cạnh của thế giới ngày nay như được trình bày dưới đây. Rồi hãy phân tích phản ứng của bạn và tự hỏi: ‘Tôi là người lạc quan hay bi quan đây?’

Hòa bình trường cửu: Bạn có thể kể tên bao nhiêu địa điểm sôi sục trên thế giới? Ai-len, cựu Nam Tư, vùng Trung Đông, Bu-run-đi, Ru-an-đa—những tên này đến với trí của bạn ngay. Có một ngày nào đó các cuộc đấu tranh này và các cuộc xung đột khác sẽ được giải quyết để đảm bảo nền hòa bình vĩnh cửu, toàn diện không? Thế giới có tiến đến hòa bình không?

Kinh tế ổn định: Dù hy vọng sẽ thống nhất tiền tệ vào năm 1999, các nước thuộc khối Liên Hiệp Châu Âu đang điên đầu với các vấn đề lạm phát và nợ công phiếu. Ở nơi khác thì nạn tham nhũng làm lũng đoạn cơ cấu kinh tế của nhiều quốc gia ở Châu Mỹ và Châu Phi, nơi mà nạn lạm phát gán thêm gánh nặng hầu như không thể chịu nổi và các vấn đề sắc tộc vẫn còn gây chia rẽ. Phải chăng nền kinh tế thế giới sắp đạt đến mức thăng bằng?

Nạn thất nghiệp: Trong cuộc bầu cử năm 1997, Hội đồng các giáo hội Anh Quốc đồng thanh kêu gọi tất cả các đảng phái chính trị dành ưu tiên cho vấn đề việc làm cho mọi người. Nhưng với gần 30 phần trăm nhân lực trên thế giới bị thất nghiệp hoặc không có đủ việc làm, vậy có thể nào mọi người đều có công việc làm chắc chắn và lâu bền, nhất là với những người trẻ hay không?

Thật là dễ cảm thấy bi quan! Nhưng có lý do để lạc quan và chúng tôi mời bạn xem làm thế nào có thể phát triển một quan điểm lạc quan.

[Hình nơi trang 3]

Cuộc cách mạng Pháp

[Nguồn tư liệu]

Từ sách Pictorial History of the World