Các vật để cầu may có thể che chở bạn không?

MỘT miếng thạch anh trong túi một người Ba Tây. Một đồng xu để cầu may của một lực sĩ Hoa Kỳ. Một cây thánh giá của Thánh Brigid treo trên giường trong nhà một gia đình Ái Nhĩ Lan. Hàng triệu người dùng những vật thể ấy để cầu may hay để làm bùa hộ mạng.a Họ tin rằng những vật này sẽ giúp tránh khỏi tai hại và đem lại vận may.

Để thí dụ, hãy xem xứ Ba Tây. Theo tạp chí Veja, nhiều người Ba Tây mang theo “những miếng đá hay ngọc loại nửa quý; người ta thường nghĩ rằng những vật này có quyền phép đem lại vận may và năng lực cho người nào có chúng”. Vì sợ không muốn phạm đến các quyền lực huyền bí, những người khác trong xứ đó treo một biểu tượng tôn giáo hoặc một câu văn trên tường nhà họ. Một số người ngay cả dùng Kinh-thánh như một vật thánh để cầu may; họ bày cuốn Kinh-thánh trên bàn, luôn luôn để mở nơi bài Thi-thiên 91.

Tương tự thế, ở miền nam Phi Châu người ta dùng muti, hay thuốc men truyền thống, không những để trị bệnh nhưng để che chở khỏi vận rủi. Người ta thường nghĩ rằng bệnh tật, sự chết, thất bại về tài chánh và ngay cả những mối tình đổ vỡ là vì bị một kẻ thù bỏ bùa hay vì không làm hài lòng ông bà đã qua đời. Người ta thường đến một thầy pháp ở thôn quê để có muti; ông này dùng thảo mộc hay những bộ phận thú vật để pha những liều thuốc. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là muti không chỉ hạn chế trong những vùng nông thôn nhưng cũng thịnh hành tại các thành phố ở Nam Phi. Trong số những người nhờ cậy nơi muti có các thương gia và những người đã tốt nghiệp đại học.

Tìm kiếm vận may cũng rất thông thường tại những nước Âu Châu. Một cuốn sách (Studies in Folklife Presented to Emyr Estyn Evans) nói: “Hiếm có một giáo khu hay một thị xã nào tại Ái Nhĩ Lan mà không có một móng ngựa đóng trên cửa hay trên khung cửa của một vài nhà hay nhà phụ”. Một điều khác còn thông thường hơn nữa trong xứ đó là những cây thánh giá làm bằng lác treo trên giường và cửa để đem lại vận may. Có người nói rằng bề ngoài thì nhiều người Ái Nhĩ Lan thật ra coi nhẹ những sự mê tín dị đoan thể ấy. Tuy nhiên, rất ít người hoàn toàn không màng đến chúng.

Tìm kiếm sự che chở

Cái gì lôi cuốn người ta tin vào những điều mê tín dị đoan như thế? Hiển nhiên, những tin tưởng này đáp ứng nhu cầu căn bản của người ta là muốn được an toàn. Thật ra, có bao nhiêu người cảm thấy an toàn trong nhà mình, chưa nói đến việc đi ra ngoài đường ban đêm? Ngoài ra còn có những áp lực để tìm kế sinh nhai và chăm sóc trẻ con. Đúng vậy, chúng ta đang sống trong những “thời-kỳ khó-khăn” mà Kinh-thánh nói đến (II Ti-mô-thê 3:1). Như vậy, sự ước muốn được che chở chỉ là điều tự nhiên mà thôi.

Điều này có thể đặc biệt đúng trong những văn hóa có nhiều hình thức đồng bóng và ma thuật thịnh hành. Vì sợ hãi cái gọi là thần linh của những người chết hay sợ bị kẻ thù mình trù ếm cho nên nhiều người nghĩ rằng sự che chở của một vật cầu may hay một bùa hộ mạng là không có không được. Dù sao đi nữa, cuốn “Bách khoa Tự điển Thế giới” (The World Book Encyclopedia) ghi chú: “Đại đa số người ta cảm thấy bất an vì họ sợ hãi điều gì đó. Các mê tín dị đoan giúp họ vượt qua những mối sợ hãi này bằng cách cung cấp sự an ninh. Chúng trấn an người ta rằng họ sẽ được những gì mình muốn và tránh khỏi các vấn đề khó khăn”.

Quyền lực mơ hồ của các bùa hộ mạng

Như vậy, trên khắp thế giới người ta đeo, mang theo và bày ra đủ các loại bùa hộ mạng và những vật cầu may. Nhưng tin rằng một vật nhân tạo có thể cung cấp sự che chở thật sự có hợp lý không? Nhiều đồ vật thường được dùng như bùa hộ mạng được sản xuất từng loạt để bán. Phải chăng tin rằng một đồ vật chế tạo tại một xưởng có những quyền lực huyền diệu là phi lý và trái lẽ thường? Ngay cả một liều thuốc do một thầy pháp thôn quê pha trộn chỉ là những vật liệu thông thường mà thôi—rễ cây, thảo mộc, v.v... Tại sao một thứ pha trộn như thế lại có thể có tính chất huyền diệu được? Ngoài ra, có bằng chứng rõ ràng nào cho thấy những người dùng các bùa hộ mạng sống lâu hơn, hay có hạnh phúc nhiều hơn những người không dùng chúng không? Phải chăng chính những người làm ra các vật cầu may này cũng bị bệnh và chết?

Thay vì cung cấp cho người ta sự che chở thật sự và cảm giác kiểm soát được đời sống của mình, việc dùng các bùa hộ mạng và những vật cầu may với lòng mê tín thật ra ngăn cản người ta đối phó với các vấn đề của họ một cách thông minh và khuyến khích họ nghĩ rằng vận may có thể giải quyết được mọi sự. Việc tin cậy nơi quyền lực của các bùa hộ mạng cũng có thể khiến cho người dùng chúng có một cảm giác sai lầm là họ được an toàn. Một người say sưa có thể nói rằng phản ứng và khả năng mình không bị ảnh hưởng, nhưng nếu người ấy cố gắng lái xe thì chắc sẽ làm hại đến chính mình hay người khác. Một người đặt tin cậy nơi quyền lực của các bùa hộ mạng cũng có thể làm hại đến chính mình giống như vậy. Vì mơ tưởng mình được che chở, người ấy có thể dễ dàng hành động cách liều lĩnh hay làm những quyết định thiếu khôn ngoan.

Tin tưởng nơi quyền lực của các bùa hộ mạng cũng có những mối nguy hiểm hệ trọng khác mà hàng triệu người dùng chúng không nhìn thấy. Các mối nguy hiểm này là gì, và có thể nào chúng ta tránh khỏi sự tai hại được không? Bài kế tiếp sẽ bàn đến những câu hỏi này.

[Chú thích]