Hôn nhân có phải là bí quyết duy nhất dẫn đến hạnh phúc không?
“[Nàng] được tự-do muốn lấy ai tùy ý, miễn là theo ý Chúa. Nhưng theo ý tôi, cứ ở vậy, thì có phước hơn” (I CÔ-RINH-TÔ 7:39, 40).
1. Kinh-thánh miêu tả Đức Giê-hô-va thế nào, và Ngài đã làm gì cho các tạo vật của Ngài?
ĐỨC GIÊ-HÔ-VA là “Đức Chúa Trời hạnh-phước” (I Ti-mô-thê 1:11). Ngài là Đấng Cung cấp Dư dật “mọi ân-điển tốt-lành và sự ban-cho trọn-vẹn”, và Ngài đã ban cho tất cả các tạo vật có thông minh—thiên-sứ và loài người—những gì họ cần để có hạnh phúc mà phụng sự Ngài (Gia-cơ 1:17). Thật thế, tiếng chim hót líu lo, cảnh con chó nhỏ nô đùa hay con cá heo vui giỡn thảy đều chứng thực rằng Đức Chúa Trời đã tạo ra thú vật để cho chúng vui hưởng sự sống trong chỗ ở của chúng. Người viết Thi-thiên còn đi xa hơn nữa khi dùng lời thơ để nói rằng “cây-cối Đức Giê-hô-va được đầy mủ-nhựa [tỏ ý mãn nguyện], tức là cây hương-nam tại Li-ban mà Ngài đã trồng” (Thi-thiên 104:16).
2. a) Điều gì cho chúng ta thấy rằng Chúa Giê-su có hạnh phúc khi làm theo ý muốn của Cha ngài? b) Các môn đồ của Chúa Giê-su có những lý do gì để vui mừng?
2 Giê-su Christ là “hình-bóng [chính-xác] của bổn-thể [Đức Chúa Trời]” (Hê-bơ-rơ 1:3). Vậy không có gì đáng ngạc nhiên khi ngài được gọi là “Đấng Chủ-tể hạnh-phước và có một” (I Ti-mô-thê 6:15). Chúa Giê-su cho chúng ta gương mẫu kỳ diệu cho thấy làm theo ý muốn của Đức Giê-hô-va đem lại sự thỏa thích còn hơn ăn uống và khiến lòng được thích thú trọn vẹn. Ngài cũng cho thấy là chúng ta có thể vui sướng thế nào trong sự kính sợ Đức Chúa Trời, tức là lòng kính trọng sâu xa và sợ làm Ngài phật lòng (Thi-thiên 40:8; Ê-sai 11:3; Giăng 4:34). Khi 70 môn đồ của Giê-su đi rao giảng về Nước Trời trở về “cách vui-vẻ”, chính ngài cũng “nức lòng bởi Đức Thánh-Linh”. Sau khi phát biểu niềm vui của ngài với Cha ngài trong lời cầu nguyện, ngài xây lại cùng các môn đồ và nói: “Phước cho mắt nào được thấy điều các ngươi thấy! Vì ta nói cùng các ngươi, có nhiều đấng tiên-tri và vua-chúa ước-ao thấy điều các ngươi thấy, mà chẳng từng thấy, ước-ao nghe điều các ngươi nghe, mà chẳng từng nghe” (Lu-ca 10:17-24).
Các lý do để vui mừng
3. Vài lý do để vui mừng là gì?
3 Chúng ta hẳn vui mừng khi chính mắt nhìn thấy những điều đang làm ứng nghiệm Lời và ý định của Đức Giê-hô-va trong thời kỳ cuối cùng này, phải không? Chúng ta hẳn nức lòng mừng rỡ vì hiểu được những lời tiên tri mà các nhà tiên tri và các vua chúa thời xưa như Ê-sai, Đa-ni-ên và Đa-vít không thể hiểu được, phải không? Chúng ta hẳn vui sướng phụng sự Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời hạnh phúc, dưới sự lãnh đạo của “Đấng Chủ-tể hạnh-phước” là vị Vua Giê-su Christ của chúng ta, phải không? Lẽ dĩ nhiên chúng ta vui sướng!
4, 5. a) Nếu chúng ta muốn mãi được hạnh phúc trong việc phụng sự Đức Giê-hô-va thì chúng ta cần phải cẩn thận tránh gì? b) Có những điều gì có thể đem lại vui mừng, và điều này khiến chúng ta nêu câu hỏi nào?
4 Tuy nhiên, nếu chúng ta muốn mãi được hạnh phúc trong việc phụng sự Đức Chúa Trời, chúng ta cần phải cẩn thận tránh các ý kiến của thế gian này về các điều kiện tiên quyết để có hạnh phúc. Chúng ta có thể làm lu mờ tư tưởng của chúng ta, bởi vì thế gian này cho rằng điều kiện để có hạnh phúc phải gồm sự giàu sang vật chất, một lối sống hào nhoáng và những thứ tương tự. Nhưng “hạnh phúc” nào mà căn cứ trên những thứ như thể ấy thì chẳng qua chỉ là rất ngắn ngủi, vì thế gian này sắp qua đi (I Giăng 2:15-17).
5 Đa số các tôi tớ đã dâng mình của Đức Giê-hô-va nhận thức rằng đạt được các mục tiêu của thế gian này sẽ không đem lại hạnh phúc thật sự. Chỉ có Cha trên trời của chúng ta cung cấp những điều vật chất và thiêng liêng góp phần đem lại hạnh phúc thật sự cho các tôi tớ Ngài. Chúng ta biết ơn biết bao về đồ ăn thiêng liêng Ngài ban cho qua lớp người “đầy-tớ trung-tín và khôn-ngoan” (Ma-thi-ơ 24:45-47). Chúng ta cũng biết ơn về đồ ăn vật chất và những điều vật chất khác mà chúng ta nhận lãnh từ bàn tay yêu thương của Đức Chúa Trời. Ngoài ra, chúng ta cũng có sự ban cho tuyệt diệu về hôn nhân và các điều vui mừng trong đời sống gia đình. Ta không ngạc nhiên khi Na-ô-mi bày tỏ sự ước muốn từ đáy lòng của bà cho các nàng dâu bị góa bụa qua các lời sau đây: “Nguyện Đức Giê-hô-va ban cho hai con được bình-yên ở nơi nhà chồng mới” (Ru-tơ 1:9). Vậy thì hôn nhân là bí quyết để mở cửa đưa đến hạnh phúc lớn. Nhưng hôn nhân có phải là bí quyết duy nhất để mở đường đến một đời sống hạnh phúc không? Đặc biệt các người trẻ cần xem xét vấn đề này cách nghiêm chỉnh để xem có thật vậy không.
6. Theo Sáng-thế Ký, mục đích chính yếu của sự sắp đặt về hôn nhân là gì?
6 Khi kể lại nguồn gốc của hôn nhân, Kinh-thánh ghi: “Đức Chúa Trời dựng nên loài người như hình Ngài; Ngài dựng nên loài người giống như hình Đức Chúa Trời; Ngài dựng nên người nam cùng người nữ. Đức Chúa Trời ban phước cho loài người và phán rằng: Hãy sanh-sản, thêm nhiều, làm cho đầy-dẫy đất; hãy làm cho đất phục-tùng” (Sáng-thế Ký 1:27, 28). Khi Đức Giê-hô-va sáng lập hôn nhân, Ngài dùng A-đam để sanh sản thêm nhiều người khác nữa để làm cho nòi giống loài người lan rộng. Nhưng hôn nhân không phải chỉ có mục đích đó thôi.
“Miễn là theo ý Chúa”
7. Một tộc trưởng trung thành đã làm mọi cố gắng để làm theo đòi hỏi nào về hôn nhân?
7 Bởi lẽ Giê-hô-va Đức Chúa Trời là Đấng Sáng lập hôn nhân cho nên chúng ta có thể mong đợi Ngài đặt ra tiêu chuẩn cho hôn nhân để các tôi tớ Ngài gặt được hạnh phúc. Vào thời các tộc trưởng người ta nhiệt liệt can ngăn sự kết hôn với những người không thờ phượng Đức Giê-hô-va. Áp-ra-ham bảo Ê-li-ê-se chỉ Đức Giê-hô-va mà thề rằng ông sẽ không để cho Y-sác là con của tộc trưởng lấy vợ người Ca-na-an. Ê-li-ê-se đi đường xa và cẩn thận làm theo mọi lời căn dặn của Áp-ra-ham để tìm ra ‘vợ mà Đức Giê-hô-va đã định cho con trai của chủ ông’ (Sáng-thế Ký 24:3, 44). Thế rồi Y-sác cưới Rê-be-ca. Khi con trai họ là Ê-sau lấy vợ từ trong dân Hê-tít ngoại đạo, các vợ đó “là một sự cay-đắng lòng cho Y-sác và Rê-be-ca” (Sáng-thế Ký 26:34, 35; 27:46; 28:1, 8).
8. Giao ước Luật pháp có sự ngăn cấm nào liên quan đến hôn nhân, và tại sao?
8 Dưới giao ước Luật pháp, Đức Chúa Trời cấm kết hôn với những người thuộc các dân tộc được nêu danh rõ ràng của xứ Ca-na-an. Đức Giê-hô-va ra lệnh cho dân Ngài: “Người chớ làm sui-gia với chúng, chớ gả con gái mình cho con trai họ, cũng đừng cưới con gái họ cho con trai mình, vì các dân-tộc nầy sẽ dụ con trai ngươi lìa-bỏ ta mà phục-sự các thần khác, rồi cơn thạnh-nộ của Đức Giê-hô-va nổi lên cùng ngươi, diệt ngươi cách vội-vàng” (Phục-truyền Luật-lệ Ký 7:3, 4).
9. Kinh-thánh cho các tín đồ đấng Christ lời khuyên nhủ nào về hôn nhân?
9 Ta không lấy làm lạ khi Đức Giê-hô-va cũng bảo những người thuộc hội-thánh đấng Christ không nên kết hôn với những kẻ không thờ phượng Ngài. Sứ đồ Phao-lô khuyên nhủ anh em tín đồ: “Chớ mang ách chung với kẻ chẳng tin. Bởi vì công-bình với gian-ác có hội-hiệp nhau được chăng? Sự sáng với sự tối có thông-đồng nhau được chăng? Đấng Christ và Bê-li-an nào có hòa-hiệp chi, hay là kẻ tin có phần gì với kẻ chẳng tin?” (II Cô-rinh-tô 6:14, 15). Lời khuyên này áp dụng cho hôn nhân. Lời chỉ bảo rõ ràng của Phao-lô dành cho tất cả các tôi tớ đã dâng mình cho Đức Giê-hô-va là: Họ chỉ nên kết hôn với một người nào “theo ý Chúa” (I Cô-rinh-tô 7:39).
Không thể kết hôn “theo ý Chúa”
10. Nhiều tín đồ đấng Christ sống độc thân đang làm gì, và chúng ta có câu hỏi nào?
10 Nhiều tín đồ đấng Christ độc thân đã chọn noi theo gương của Giê-su Christ là tiếp tục ở độc thân, xem tình trạng này như một sự ban cho. Mặt khác, nhiều tín đồ trung thành không tìm được một người hôn phối tin kính để kết hôn “theo ý Chúa”, họ đặt sự trông cậy nơi Đức Giê-hô-va và cứ sống độc thân thay vì đi lấy một người không tin đạo. Thánh linh của Đức Chúa Trời làm nẩy nở trong lòng họ các bông trái như sự vui mừng, bình an, đức tin và tự chủ, giúp họ sống độc thân cách trong sạch (Ga-la-ti 5:22, 23). Trong số những người thành công vượt qua sự thử thách này để giữ sự trung thành với Đức Chúa Trời, chúng ta thấy có rất nhiều chị em tín đồ đấng Christ, chúng ta quí trọng sâu xa các chị ấy. Trong nhiều xứ có nhiều tín đồ phái nữ hơn phái nam, cho nên các chị góp một phần lớn vào công việc rao giảng. Thật thế, “Chúa [Đức Giê-hô-va] truyền mạng-lịnh ra: Các người đàn bà báo tin thật một đoàn đông lắm” (Thi-thiên 68:11). Sự thật là nhiều tôi tớ độc thân của Đức Chúa Trời thuộc cả hai phái nam và nữ đang giữ sự trung thành vì họ ‘hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, và Ngài chỉ dẫn các nẻo của họ’ (Châm-ngôn 3:5, 6). Nhưng có phải những người không thể kết hôn “theo ý Chúa” trong hiện tại chắc chắn không tìm được hạnh phúc hay sao?
11. Các tín đồ tiếp tục sống độc thân vì kính trọng nguyên tắc Kinh-thánh có thể tin chắc điều gì?
11 Chúng ta nên nhớ rằng chúng ta là Nhân-chứng của Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời hạnh phúc, phụng sự Ngài dưới quyền của Giê-su Christ là đấng Chủ tể hạnh phúc. Vậy nếu chúng ta tôn trọng sự hạn chế mà Kinh-thánh đề ra cách rõ ràng, chúng ta chọn ở độc thân vì không thể tìm được một người hôn phối “theo ý Chúa” thì có hợp lý chăng để nghĩ rằng Đức Chúa Trời và đấng Christ sẽ để cho chúng ta bị khổ sở? Chắc chắn là không. Do đó, chúng ta phải kết luận rằng tín đồ đấng Christ có thể được hạnh phúc trong khi ở độc thân. Đức Giê-hô-va có thể làm cho chúng ta được hạnh phúc thật sự dù chúng ta có gia đình hay ở độc thân.
Bí quyết dẫn đến hạnh phúc thật sự
12. Trường hợp các thiên sứ bất tuân cho thấy gì về hôn nhân?
12 Hôn nhân không phải là bí quyết duy nhất dẫn đến hạnh phúc cho mọi tôi tớ của Đức Chúa Trời. Để thí dụ, hãy xem các thiên sứ. Trước trận Nước Lụt, một số thiên sứ nuôi dưỡng những dục vọng trái tự nhiên đối với các tạo vật thần linh, họ bất mãn vì không thể lấy vợ và họ đã mặc lấy thân thể xác thịt để lấy đàn bà làm vợ. Vì các thiên sứ này “bỏ chỗ riêng mình” nên Đức Chúa Trời “đã dùng dây xích họ trong nơi tối-tăm đời đời, cầm-giữ lại để chờ sự phán xét ngày lớn” (Giu-đe 6; Sáng-thế Ký 6:1, 2). Rõ ràng Đức Chúa Trời không có sắp đặt cho thiên sứ lấy vợ. Do đó, hôn nhân không thể là bí quyết dẫn họ đến hạnh phúc.
13. Tại sao các thiên sứ thánh vui mừng, và điều này cho thấy gì về tất cả các tôi tớ của Đức Chúa Trời?
13 Tuy nhiên, các thiên sứ trung thành có hạnh phúc. Khi Đức Giê-hô-va đặt nền trái đất thì “các sao mai đồng hát hòa nhau, và các con trai Đức Chúa Trời [thiên sứ] cất tiếng reo mừng” (Gióp 38:7). Tại sao các thiên sứ thánh vui mừng? Tại vì họ luôn luôn túc trực bên cạnh Giê-hô-va Đức Chúa Trời, “vâng theo tiếng Ngài” để thi hành mạng lịnh Ngài. Họ thích thú “làm Ngài vui lòng” (Thi-thiên 103:20, 21). Đúng vậy, các thiên sứ thánh cảm thấy hạnh phúc khi phụng sự Đức Giê-hô-va cách trung thành. Và đối với loài người cũng vậy. Đó là bí quyết dẫn đến hạnh phúc. Nói về vấn đề này thì bây giờ các tín đồ được xức dầu có gia đình đang vui vẻ phụng sự Đức Chúa Trời sẽ không cưới gả khi họ được sống lại để lên trời, nhưng họ sẽ là những tạo vật thần linh có hạnh phúc, làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời. Vậy thì dù có gia đình hay độc thân, tất cả các tôi tớ trung thành của Đức Giê-hô-va có thể được hạnh phúc vì căn bản thật sự để có hạnh phúc là trung thành hầu việc Đấng Tạo hóa.
“Điều ưu hảo hơn là có con trai con gái”
14. Có lời hứa tiên tri nào cho những người hoạn trong xứ Y-sơ-ra-ên xưa, và tại sao điều này nghe có vẻ lạ?
14 Ngay cả khi một tín đồ trung thành không bao giờ lập gia đình, Đức Chúa Trời có thể đảm bảo hạnh phúc của người đó. Người có thể được khích lệ khi đọc lời tiên tri cho các người hoạn trong xứ Y-sơ-ra-ên xưa: “Vì đây là lời của Yavê: Những kẻ yêm hoạn giữ các Hưu lễ của Ta, quyết chọn điều Ta yêu chuộng và nắm chặt giao ước của Ta, tất sẽ được Ta ban cho có đài, có danh, nơi Nhà của Ta, trong tường thành của Ta, điều ưu hảo hơn là có con trai con gái: Ta sẽ ban cho chúng một tên vĩnh tồn không hư nát” (Ysaya 56 4-5 [Ê-sai 56:4, 5], Bản dịch linh mục Nguyễn thế Thuấn). Người ta có lẽ đã chờ đợi thấy những cá nhân này được hứa sẽ có vợ có con để lưu truyền danh họ. Nhưng họ được hứa “điều ưu hảo hơn là con trai con gái”—đó là một danh đời đời trong nhà Đức Giê-hô-va.
15. Có thể nói gì về sự ứng nghiệm của Ê-sai 56:4, 5?
15 Nếu ta hiểu những người hoạn này là hình bóng tiên tri liên quan đến “dân Y-sơ-ra-ên của Đức Chúa Trời” thì họ tượng trưng cho những người được xức dầu nhận được chỗ ở lâu dài trong nhà thiêng liêng của Đức Chúa Trời, hay đền thờ (Ga-la-ti 6:16). Chắc chắn lời tiên tri này sẽ được áp dụng đúng theo nghĩa đen cho những người hoạn tin kính ở xứ Y-sơ-ra-ên xưa khi họ sống lại. Nếu họ chấp nhận sự hy sinh làm giá chuộc của đấng Christ và tiếp tục chọn điều Đức Giê-hô-va yêu chuộng, họ sẽ nhận “một tên vĩnh tồn” trong thế giới mới của Đức Chúa Trời. Lời tiên tri này cũng có thể áp dụng cho những người thuộc các “chiên khác” sống vào thời kỳ cuối cùng này, họ chọn không kết hôn và sanh con cái để có thể phụng sự Đức Giê-hô-va cách trọn vẹn hơn (Giăng 10:16). Một số người trong vòng họ có lẽ chết trong tình trạng độc thân không con cái. Nhưng nếu họ trung thành, khi được sống lại họ sẽ nhận “điều ưu hảo hơn là con trai con gái”—một danh “không hư nát” trong hệ thống mọi sự mới.
Hôn nhân không phải là bí quyết duy nhất dẫn đến hạnh phúc
16. Tại sao có thể nói rằng hôn nhân không phải luôn luôn mang lại hạnh phúc?
16 Một số người nghĩ rằng hạnh phúc gắn liền với hôn nhân. Tuy nhiên, ta phải công nhận rằng giữa các tôi tớ của Đức Giê-hô-va ngày nay, hôn nhân không luôn luôn mang lại hạnh phúc. Hôn nhân giải quyết một số vấn đề, nhưng lắm khi cũng gây ra những thứ vấn đề khác còn khó giải quyết hơn là các vấn đề mà những người độc thân gặp phải. Phao-lô nói rằng hôn nhân mang lại “sự khó-khăn về xác-thịt” (I Cô-rinh-tô 7:28). Có những lúc người có gia đình hay “lo-lắng” và “phân-tâm”. Người đó lắm khi thấy khó lòng mà giữ cho “không phân-tâm mà hầu việc Chúa” (I Cô-rinh-tô 7:33-35).
17, 18. a) Có nhiều anh giám thị lưu động báo cáo điều gì? b) Phao-lô đã cho lời khuyên gì, và tại sao có lợi ích áp dụng lời khuyên đó?
17 Sự kết hôn và ở độc thân, cả hai đều là những sự ban cho của Đức Chúa Trời (Ru-tơ 1:9; Ma-thi-ơ 19:10-12). Tuy nhiên, dù ở trong tình trạng nào, điều trọng yếu là phải đắn đo suy nghĩ với sự cầu nguyện để đi đến thành công. Những anh giám thị lưu động báo cáo rằng nhiều Nhân-chứng lập gia đình lúc còn quá trẻ, lắm khi họ có con khi họ chưa sẵn sàng gánh lấy trách nhiệm làm cha mẹ. Một số hôn nhân này đổ vỡ. Những cặp vợ chồng khác thì cố đối phó với các vấn đề của họ, nhưng hôn nhân của họ không mang lại hạnh phúc. Như một nhà viết bi kịch người Anh tên William Congreve đã viết, những người vội vã lập gia đình “có lẽ sẽ ung dung hối tiếc”.
18 Các anh giám thị vòng quanh cũng báo cáo rằng một số anh trẻ tuổi không muốn xin vào làm việc ở nhà Bê-tên hay tình nguyện đi học Trường Huấn luyện Thánh chức (Ministerial Training School) vì có sự đòi hỏi phải ở độc thân một thời gian. Nhưng Phao-lô khuyên không nên lập gia đình khi một người chưa qua “tuổi bồng bột”, nghĩa là nên đợi cho đến khi sự ham muốn tình dục đầu tiên đã lắng dịu (I Cô-rinh-tô 7:36-38). Trong những năm mà một người trưởng thành sống độc thân, người thâu lượm kinh nghiệm quí báu và sự thông biết, nhờ đó mà người biết cách chọn một người hôn phối hoặc quyết định ở độc thân sau khi cân nhắc kỹ lưỡng.
19. Nếu chúng ta thật sự không có nhu cầu phải lập gia đình, chúng ta có lẽ nên xem mọi sự thế nào?
19 Một số người trong chúng ta đã quá tuổi bồng bột, tuổi mà người ta có sự ham muốn mãnh liệt gần gũi người khác phái. Thỉnh thoảng có lẽ chúng ta cũng suy gẫm về các ân phước mà hôn nhân mang lại, nhưng thật ra chúng ta có sự ban cho là ở độc thân. Có lẽ Đức Giê-hô-va thấy chúng ta phụng sự Ngài cách hữu hiệu trong tình trạng độc thân và chúng ta thật sự không có nhu cầu phải lập gia đình, việc này có thể đòi hỏi chúng ta phải từ bỏ một vài đặc ân trong việc phụng sự Ngài. Nếu cá nhân chúng ta không cảm thấy cần phải lập gia đình và chúng ta không tìm được một người hôn phối, có lẽ Đức Chúa Trời dành cho chúng ta một điều gì khác. Vậy nên chúng ta hãy tin cậy rằng Đức Chúa Trời sẽ cung cấp điều chúng ta cần. Chúng ta có thể được hạnh phúc lớn nếu chúng ta khiêm nhường chấp nhận điều mà Đức Chúa Trời muốn cho chúng ta, giống như các anh em người Do-thái “đều thỏa-thuận và ngợi-khen Đức Chúa Trời” khi ý thức rằng Ngài đã ban sự ăn năn cho dân ngoại để họ được sự sống (Công-vụ các Sứ-đồ 11:1-18).
20. a) Có lời khuyên nào ở đây về việc sống độc thân cho những tín đồ trẻ tuổi? b) Điểm căn bản để tìm được hạnh phúc thật sự là gì?
20 Thế thì hôn nhân có thể là bí quyết dẫn đến hạnh phúc, mặc dù nó cũng có thể là một cánh cửa dẫn đến các vấn đề khó khăn. Một điều là chắc chắn: Hôn nhân không phải là cách duy nhất để tìm được hạnh phúc. Sau khi xem xét mọi sự, ta thấy rằng điều khôn ngoan, đặc biệt cho các tín đồ đấng Christ còn trẻ tuổi, là cố gắng dành ít năm để sống độc thân. Ta có thể dùng những năm đó để phụng sự Đức Giê-hô-va và làm tiến bộ về mặt thiêng liêng. Tuy nhiên, bất kể tuổi tác và trình độ tiến bộ về thiêng liêng, điểm căn bản này vẫn là đúng cho tất cả những ai đã dâng mình vô điều kiện cho Đức Chúa Trời: Ta tìm được hạnh phúc thật sự khi trung thành phụng sự Đức Giê-hô-va.
Bạn sẽ trả lời ra sao?
◻ Tại sao các tôi tớ của Đức Giê-hô-va có hạnh phúc?
◻ Tại sao hôn nhân không phải là bí quyết dẫn đến hạnh phúc lớn nhất?
◻ Khi lựa chọn người hôn phối, dân sự của Đức Giê-hô-va phải làm theo sự đòi hỏi nào?
◻ Tại sao hợp lý nghĩ rằng người tín đồ đấng Christ sống độc thân có thể được hạnh phúc?
◻ Chúng ta phải công nhận điều gì về hôn nhân và hạnh phúc?