Ai sẽ được cứu trong kỳ hoạn nạn?
“Ai cầu-khẩn danh Đức Giê-hô-va thì sẽ được cứu” (GIÔ-ÊN 2:32).
1. Theo Đa-ni-ên và Ma-la-chi, những người sẽ được cứu trong kỳ hoạn nạn sắp đến có đặc điểm gì?
NHÌN TRƯỚC về thời kỳ chúng ta, nhà tiên tri Đa-ni-ên viết: “Lúc đó sẽ có tai-nạn, đến nỗi từ khi mới có nước đến kỳ đó cũng chẳng có như vậy bao giờ. Bấy giờ, trong vòng dân-sự ngươi, kẻ nào được ghi trong quyển sách kia thì sẽ được cứu” (Đa-ni-ên 12:1). Đây thật là những lời an ủi! Đức Giê-hô-va sẽ nhớ đến dân sự được Ngài chấp nhận, đúng như Ma-la-chi 3:16 cũng nói: “Bấy giờ những kẻ kính-sợ Đức Giê-hô-va nói cùng nhau, thì Đức Giê-hô-va để ý mà nghe; và một sách để ghi-nhớ được chép trước mặt Ngài cho những kẻ kính-sợ Đức Giê-hô-va và tưởng đến danh Ngài”.
2. Tưởng nhớ đến danh Đức Giê-hô-va đem lại kết quả gì?
2 Tưởng nhớ đến danh Ngài dẫn đến sự hiểu biết chính xác về Ngài, đấng Christ của Ngài, và tất cả các mục đích quan trọng thuộc về Nước Trời của Ngài. Vì thế, dân Ngài học để biết tôn kính Ngài, để có được một mối liên lạc mật thiết và tận tụy nhiệt tình với Ngài, và để kính mến Ngài “hết lòng, hết trí, hết sức” (Mác 12:33; Khải-huyền 4:11). Qua sự hy sinh của Giê-su, Đức Giê-hô-va đã cung cấp sự sắp đặt hầu cho những người hiền từ trên đất có thể được sự sống đời đời. Vì thế, những người này có thể tin cậy mà lặp lại lời của thiên binh ngợi khen Đức Chúa Trời vào lúc Giê-su được sinh ra: “Sáng danh Chúa trên các từng trời rất cao, bình-an dưới đất, ân-trạch cho loài người!” (Lu-ca 2:14).
3. Trước khi sự bình an có thể đến với trái đất này, Đức Giê-hô-va phải có những hành động gì?
3 Sự bình an đó nay gần hơn là nhiều người tưởng. Nhưng trước đó cần phải thi hành sự phán xét của Đức Giê-hô-va đối với thế gian thối nát này. Nhà tiên tri Sô-phô-ni tuyên bố: “Ngày lớn của Đức Giê-hô-va đã gần, đã gần rồi; nó đến rất kíp”. Ngày đó là loại ngày nào? Nhà tiên tri nói tiếp: “Ngày của Đức Giê-hô-va có tiếng động; bấy giờ người mạnh-dạn sẽ kêu-khóc đắng-cay. Ngày ấy là ngày thạnh-nộ, ngày hoạn-nạn và buồn-rầu, ngày hủy-phá và hoang-vu, ngày tối-tăm và mờ-mịt, ngày mây và sương-mù, ngày mà tiếng kèn và tiếng báo giặc nghịch cùng các thành bền-vững và các tháp cao góc thành. Ta sẽ đem sự hoạn-nạn trên loài người, chúng nó sẽ đi như kẻ mù, vì đã phạm tội nghịch cùng Đức Giê-hô-va”. (Sô-phô-ni 1:14-17; cũng xem Ha-ba-cúc 2:3; 3:1-6, 16-19).
4. Hiện nay ai là những người đáp lại lời mời học biết và phụng sự Đức Chúa Trời?
4 Mừng thay, hàng triệu người hiện nay đang đáp lại lời mời học biết Đức Chúa Trời và phụng sự Ngài. Có lời tiên tri về những tín đồ đấng Christ được xức dầu, là những người được nhận vào giao ước mới: “[Đức Giê-hô-va phán:] Chúng nó thảy đều sẽ biết ta, kẻ nhỏ cũng như kẻ lớn” (Giê-rê-mi 31:34). Những người đó dẫn đầu công việc làm chứng trong thời hiện đại. Và hiện nay, càng ngày càng thêm những người xức dầu kết thúc cuộc đời trên đất của mình, đám đông “vô số người” thuộc nhóm “chiên khác” tiến lên để “ngày đêm hầu việc Ngài” trong sự sắp đặt giống như đền thờ của Ngài (Khải-huyền 7:9, 15; Giăng 10:16). Bạn có phải là một người đang có đặc ân vô giá này không?
Làm sao “những sự ao-ước” được đem đến
5, 6. Trước khi Đức Giê-hô-va làm rúng động tất cả các nước, có công việc nào hiện được thi hành để cứu người?
5 Chúng ta hãy chú ý đến A-ghê 2:7, nơi Đức Giê-hô-va tiên tri về chỗ thờ phượng thiêng liêng của Ngài. Ngài phán: “Ta cũng làm rúng-động hết thảy các nước, và những sự ao-ước của các nước hầu đến; rồi ta sẽ làm cho vinh-quang đầy-dẫy nhà nầy” (A-ghê 2:7). Những lời tiên tri của Kinh-thánh cho thấy là “làm rúng-động hết thảy các nước” ám chỉ việc Đức Giê-hô-va thi hành sự phán xét trên các nước (Na-hum 1:5, 6; Khải-huyền 6:12-17). Vì thế, hành động của Đức Giê-hô-va tiên tri nơi A-ghê 2:7 sẽ lên đến tột điểm khi các nước bị đánh tan—bị tiêu diệt. Nhưng còn “những sự ao-ước của các nước” thì sao? Họ có phải chờ đợi sự rúng động tai hại cuối cùng đó đem họ đến không? Không hẳn như vậy.
6 Giô-ên 2:32 nói rằng “ai cầu-khẩn danh Đức Giê-hô-va sẽ được cứu; vì theo lời Đức Giê-hô-va, ở trên núi Si-ôn và trong Giê-ru-sa-lem, sẽ có những người trốn khỏi, và trong những người còn sống sót, sẽ có kẻ mà Đức Giê-hô-va kêu gọi”. Đức Giê-hô-va kéo họ ra, và với niềm tin nơi sự hy sinh của Giê-su, họ cầu khẩn danh Ngài trước khi sự chấn động của cơn đại nạn lên đến tột đỉnh. (So sánh Giăng 6:44; Công-vụ các Sứ-đồ 2:38, 39). Đáng mừng thay, đám đông vô số người hiện nay hơn bốn triệu người “đến” chỗ thờ phượng của Đức Giê-hô-va và đang trông mong Ngài sẽ “làm rúng-động hết thảy các nước” tại Ha-ma-ghê-đôn (Khải-huyền 7:9, 10, 14).
7. Việc “kêu-cầu danh Chúa [Đức Giê-hô-va]” bao hàm những gì?
7 Làm thế nào những người sống sót cầu khẩn danh của Đức Giê-hô-va? Gia-cơ 4:8 nói rõ cho chúng ta biết: “Hãy đến gần Đức Chúa Trời, thì Ngài sẽ đến gần anh em. Hỡi kẻ có tội, hãy lau tay mình, có ai hai lòng, hãy làm sạch lòng đi”. Giống như lớp người xức dầu còn sót lại dẫn đầu, những ai hy vọng có mặt trong số đám đông vô số người sống sót qua khỏi trận Ha-ma-ghê-đôn phải hành động dứt khoát. Nếu bạn hy vọng được sống sót, bạn phải “uống” nhiều trong Lời tinh khiết của Đức Giê-hô-va và áp dụng các nguyên tắc công bình trong đời sống của bạn. Bạn phải nhất quyết dâng đời sống của bạn cho Đức Giê-hô-va và biểu hiệu điều này qua việc làm báp têm trong nước. Việc bạn cầu khẩn Đức Giê-hô-va trong đức tin cũng gồm cả việc làm chứng cho Ngài. Vì thế, nơi Rô-ma đoạn (chương) 10, câu 9 và 10, Rô-ma 10:9, 10 sứ đồ Phao-lô viết: “Nếu miệng ngươi xưng Đức Chúa Giê-su ra và lòng ngươi tin rằng Đức Chúa Trời đã khiến Ngài từ kẻ chết sống lại, thì ngươi sẽ được cứu; vì tin bởi trong lòng mà được sự công-bình, còn bởi miệng làm chứng mà được sự cứu-rỗi”. Rồi, nơi Rô-ma 10 câu 13, sứ đồ trích lời tiên tri của Giô-ên, nhấn mạnh rằng “ai kêu-cầu danh Chúa thì sẽ được cứu”.
“Tìm-kiếm, tìm-kiếm, tìm-kiếm”
8. a) Theo nhà tiên tri Sô-phô-ni, Đức Giê-hô-va đòi hỏi gì để được cứu rỗi? b) Chữ “hoặc-giả” nơi Sô-phô-ni 2:3 cho chúng ta biết sự cảnh cáo gì?
8 Mở sách Sô-phô-ni, đoạn 2, câu 2 và 3, chúng ta đọc thấy những gì Đức Giê-hô-va đòi hỏi để được cứu rỗi: “Trước khi sự nóng-giận của Đức Giê-hô-va chưa đến trên các ngươi, trước khi ngày thạnh-nộ của Đức Giê-hô-va chưa đến trên các ngươi. Hỡi các ngươi là mọi kẻ nhu-mì của đất, làm theo mạng-lịnh của Chúa, hãy tìm-kiếm Đức Giê-hô-va, tìm-kiếm sự công-bình, tìm-kiếm sự nhu-mì, hoặc-giả các ngươi sẽ được giấu-kín trong ngày thạnh-nộ của Đức Giê-hô-va”. Xin lưu ý chữ “hoặc-giả”. Đây cho thấy ý niệm “một khi được cứu thì được cứu luôn” là không đúng. Việc chúng ta được giấu kín trong ngày đó tùy thuộc vào việc chúng ta tiếp tục làm ba điều trên. Chúng ta phải tìm kiếm Đức Giê-hô-va, tìm kiếm sự công bình và tìm kiếm sự nhu mì.
9. Những người tìm kiếm sự nhu mì được thưởng thế nào?
9 Quả thật, phần thưởng của việc tìm kiếm sự nhu mì thật huyền diệu làm sao! Nơi Thi-thiên 37, câu 9 tới 11, chúng ta đọc Thi-thiên 37:9-11: “Kẻ nào trông-đợi Đức Giê-hô-va sẽ được đất làm cơ-nghiệp. Một chút nữa kẻ ác không còn... Song người hiền-từ sẽ nhận được đất làm cơ-nghiệp, và được khoái-lạc về bình-yên dư-dật”. Và còn việc tìm kiếm sự công bình thì sao? Câu 29 nói rõ [Thi-thiên 37:29]: “Người công-bình sẽ nhận được đất, và ở tại đó đời đời”. Riêng việc tìm kiếm Đức Giê-hô-va, câu 39 và 40 nói [Thi-thiên 37:39, 40]: “Sự cứu-rỗi người công-bình do Đức Giê-hô-va mà đến; Ngài là đồn-lũy của họ trong thì gian-truân. Đức Giê-hô-va giúp-đỡ và giải-cứu họ; Ngài giải họ khỏi kẻ ác và cứu-rỗi cho, bởi vì họ đã nương-náu mình nơi Ngài”.
10. Đặc biệt ai là những người không chịu tìm kiếm Đức Giê-hô-va và tìm kiếm sự nhu mì?
10 Các giáo phái của giáo hội tự xưng theo đấng Christ đã thiếu sót trong việc tìm kiếm Đức Giê-hô-va. Hàng giáo phẩm của họ lại còn bác bỏ danh quý trọng của Ngài, dám tự ý xóa bỏ danh Ngài trong các bản dịch Kinh-thánh. Họ ưa thích thờ phượng một Chúa hay một Đức Chúa Trời vô danh và tôn sùng Chúa Ba Ngôi của tà giáo. Hơn nữa, các tôn giáo tự xưng theo đấng Christ không tìm kiếm sự công bình. Nhiều người theo các tôn giáo đó chấp nhận hoặc ủng hộ những lối sống sa đọa. Thay vì tìm kiếm sự nhu mì như Giê-su đã làm, họ phô bày, chẳng hạn như trên vô tuyến truyền hình, một lối sống xa hoa và nhiều khi vô luân. Hàng giáo phẩm bắt giáo dân cung phụng cho họ. Nói như nơi Gia-cơ 5:5 thì họ “đã sống trên thế-gian ăn uống vui-sướng và xa-xỉ”. Khi ngày của Đức Giê-hô-va đến, họ chắc chắn sẽ thấy là lời được soi dẫn này ứng nghiệm cho họ: “Trong ngày thạnh-nộ, tài-sản chẳng ích chi cả” (Châm-ngôn 11:4).
11. Ai là kẻ nghịch cùng luật pháp, và họ chồng chất nợ máu như thế nào?
11 Như sứ đồ Phao-lô thuật lại trong lá thư thứ hai gửi cho người Tê-sa-lô-ni-ca, vào thế kỷ thứ nhất công nguyên, một số tín đồ đấng Christ xúc động mạnh vì nghĩ rằng ngày của Đức Giê-hô-va lúc đó sắp đến trên họ. Tuy nhiên, Phao-lô báo cho biết rằng phải có sự bội đạo đến, và “kẻ nghịch cùng luật-pháp” phải bị lộ ra (II Tê-sa-lô-ni-ca 2:1-3). Ngày nay, vào thế kỷ 20 này, chúng ta có thể hiểu được tầm rộng lớn của sự bội đạo đó và thấy giới chức giáo phẩm thật đã nghịch cùng luật pháp biết bao dưới mắt Đức Chúa Trời! Trong những ngày sau rốt kể từ năm 1914, giới chức giáo phẩm chất đầy món nợ máu khổng lồ vì ủng hộ việc “lấy lưỡi cày rèn gươm” (Giô-ên 3:10). Họ vẫn còn tiếp tục dạy những giáo lý sai lầm như linh hồn con người bất tử, lò luyện tội, hành hạ trong lửa địa ngục, làm báp têm cho trẻ sơ sinh, giáo lý Chúa Ba Ngôi và những điều tương tự. Họ sẽ đứng ở vị thế nào khi Đức Giê-hô-va thi hành sự phán xét của Ngài? Châm-ngôn 19:5 nói rõ: “Kẻ buông điều giả-dối không sao thoát-khỏi”.
12. a) “Các từng trời” của loài người và “đất” sắp sửa bị tiêu diệt là gì vậy? b) Chúng ta học được bài học gì về sự hủy diệt sắp xảy ra cho thế gian hung ác này?
12 Nơi II Phi-e-rơ 3:10, chúng ta đọc thấy: “Ngày của Chúa sẽ đến như kẻ trộm. Bấy giờ các từng trời sẽ có tiếng vang-rầm mà qua đi, các thể-chất bị đốt mà tiêu-tán, đất cùng mọi công-trình trên nó đều sẽ bị đốt cháy cả”. Các chính phủ thối nát cai trị trên loài người như “các từng trời” cùng với tất cả những phần tử hợp lại thành xã hội suy đồi hiện nay sẽ bị quét sạch khỏi đất của Đức Chúa Trời. Những kẻ sản xuất và những con buôn vũ khí tiêu diệt nhân loại, những tên chuyên lừa đảo, những người cuồng tín giả nhân giả nghĩa và giới chức giáo phẩm của chúng, những kẻ thúc đẩy sự trụy lạc, hung bạo, và tội ác—tất cả bọn chúng sẽ không còn nữa. Chúng sẽ bị tiêu diệt bởi cơn thạnh nộ của Đức Giê-hô-va. Nhưng nơi câu II Phi-e-rơ 3:11 và 12, Phi-e-rơ nói thêm một lời cảnh cáo cho tín đồ đấng Christ: “Vì mọi vật đó phải tiêu-tán thì anh em đáng nên thánh và tin-kính trong mọi sự ăn-ở của mình là dường nào, trong khi chờ-đợi trông-mong cho ngày Đức Chúa Trời mau đến”.
Mi-chen bắt đầu chiến đấu!
13, 14. Ai là đấng Biện minh cho quyền thống trị của Đức Giê-hô-va, và kể từ năm 1914 ngài hoạt động tích cực ra sao?
13 Làm sao mà có người nào được cứu trong ngày hoạn nạn của Đức Giê-hô-va? Đấng được Đức Chúa Trời sai đến để giải cứu là thiên sứ trưởng Mi-chen. Tên của ngài có nghĩa là “Ai giống như Đức Chúa Trời?” Vì thế, hợp lý là chính ngài sẽ là đấng Biện minh cho quyền cai trị của Đức Giê-hô-va, xác nhận Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời có một và thật và là Chúa Thống trị chánh đáng của toàn thể vũ trụ.
14 Khải-huyền đoạn 12, câu 7 tới 17 miêu tả những biến cố đặc biệt làm sao về “ngày của Chúa” kể từ năm 1914! (Khải-huyền 1:10). Thiên sứ trưởng Mi-chen quăng kẻ phản bội Sa-tan từ trên trời xuống đất. Sau đó, như Khải-huyền đoạn 19, câu 11 tới 16 miêu tả, đấng được gọi là “Đấng Trung-tín và Chơn-thật... giày-đạp thùng rượu cơn thạnh-nộ của Đức Chúa Trời toàn-năng”. Đấng Chiến sĩ phi thường này ở trên trời được gọi là “Vua của các vua và Chúa của các chúa”. Cuối cùng nơi Khải-huyền đoạn 20, câu 1 và 2, nói đến một thiên sứ lớn quăng Sa-tan xuống vực sâu và nhốt giữ hắn ở đó trong một ngàn năm. Dĩ nhiên, tất cả các câu Kinh-thánh đó đều chỉ về đấng Biện minh cho quyền thống trị của Đức Giê-hô-va, tức Chúa Giê-su Christ, mà Đức Giê-hô-va đã đặt trên ngôi vinh hiển ở trên trời vào năm 1914.
15. Bằng cách đặc biệt nào Mi-chen không bao lâu nữa sẽ “chổi-dậy”?
15 Như Đa-ni-ên 12:1 có nói, Mi-chen đã “chổi-dậy” và “đứng” thay mặt cho dân của Đức Giê-hô-va kể từ khi ngài được lên làm Vua vào năm 1914. Nhưng không bao lâu nữa Mi-chen sẽ “chổi-dậy” và “đứng” theo một nghĩa rất đặc biệt—với tư cách là đấng được Đức Chúa Trời sai đến để tẩy sạch trái đất khỏi mọi sự gian ác và là đấng giải cứu xã hội của dân Đức Chúa Trời trên khắp đất. Nơi Ma-thi-ơ 24:21, 22, lời của Giê-su nói rõ kỳ hoạn nạn đó sẽ to lớn ra sao: “Vì lúc ấy sẽ có hoạn-nạn lớn, đến nỗi từ khi mới có trời đất cho đến bây giờ chưa từng có như vậy, mà sau nầy cũng không hề có nữa. Nếu những ngày ấy không giảm-bớt, thì chẳng có một người nào được cứu; song vì cớ các người được chọn, thì những ngày ấy sẽ giảm-bớt”.
16. Ai sẽ được cứu trong cơn đại nạn?
16 Chúng ta sung sướng làm sao khi biết một số người sẽ được cứu vào lúc đó! Không, không như những người Do Thái nổi loạn bị kẹt lại trong thành Giê-ru-sa-lem vào năm 70 công nguyên mà một số bị đưa đi làm nô lệ ở Rô-ma. Đúng hơn, những người được cứu trong “kỳ cuối-cùng” sẽ giống như hội-thánh đấng Christ đã chạy khỏi thành Giê-ru-sa-lem khi cuộc bao vây cuối cùng bắt đầu. Họ sẽ là dân riêng của Đức Chúa Trời, tức hàng triệu người thuộc đám đông vô số người cùng với bất cứ những người xức dầu nào còn sót lại trên đất. (Đa-ni-ên 12:4). Đám đông vô số người “ra khỏi cơn đại-nạn”. Tại sao? Bởi vì họ “đã giặt và phiếu trắng áo mình trong huyết Chiên Con”. Họ thực hành đức tin nơi quyền năng giá chuộc của máu Giê-su đã đổ ra và biểu lộ đức tin đó bằng cách trung thành phụng sự Đức Chúa Trời. Ngay cả hiện nay, Đức Giê-hô-va, là “Đấng ngồi trên ngôi”, che chở họ dưới lều của Ngài trong khi Chiên Con, tức Giê-su Christ, chăn giữ và đưa họ đến những suối nước sống (Khải-huyền 7:14, 15).
17. Đặc biệt đám đông vô số người được khuyến khích hành động như thế nào để được giấu kín trong kỳ hoạn nạn sắp đến?
17 Trong khi tìm kiếm Đức Giê-hô-va, tìm kiếm sự công bình, và tìm kiếm sự nhu mì, hàng triệu người thuộc đám đông vô số người không bao giờ nên để cho sự yêu mến lẽ thật lúc ban đầu của họ trở nên nguội lạnh! Bạn phải làm gì nếu bạn là một trong số những người giống như chiên này? Như Cô-lô-se đoạn 3, câu 5 đến 14 Cô-lô-se 3:5-14 nói rõ, bạn phải hoàn toàn “lột bỏ người cũ cùng công-việc nó”. Hãy tìm kiếm sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời trong nỗ lực ‘mặc lấy người mới, dựa trên sự hiểu biết chính xác’. Trong sự nhu mì, hãy cố gắng xây dựng và duy trì lòng hăng hái ngợi khen Đức Giê-hô-va và nói cho mọi người khác biết các ý định tuyệt diệu của Ngài. Nhờ đó, bạn có thể sẽ được giấu kín trong kỳ hoạn nạn, là ngày “nóng-giận của Đức Giê-hô-va”.
18, 19. Bằng cách nào sự nhịn nhục trở thành rất quan trọng cho sự cứu rỗi?
18 Ngày đó gần kề! Nó đang gấp rút đến với chúng ta. Cho đến nay sự thâu góp những người thuộc đám đông vô số người đã tiến triển được 57 năm rồi. Một số những người này đã qua đời và chờ đợi được sống lại. Tuy nhiên, lời tiên tri trong sách Khải-huyền cam kết với chúng ta rằng với tư cách một tập thể, đám đông vô số người sẽ ra khỏi cơn đại nạn và làm thành trung tâm của xã hội “đất mới” (Khải-huyền 21:1). Bạn sẽ có mặt ở đó không? Điều đó có thể có được vì Giê-su nói nơi Ma-thi-ơ 24:13: “Nhưng kẻ nào bền chí cho đến cuối-cùng, thì sẽ được cứu”.
19 Nhiều áp lực gây ra sự căng thẳng về thể xác và tinh thần mà dân của Đức Giê-hô-va phải chịu đựng trong hệ thống cũ này có thể sẽ còn tiếp tục gia tăng. Và khi cơn đại nạn hiểm nghèo xảy đến, bạn có thể gặp nhiều sự khó khăn. Tuy nhiên, hãy ở sát Đức Giê-hô-va và tổ chức của Ngài. Hãy tỉnh thức! “Đức Giê-hô-va phán: Các ngươi khá đợi ta cho đến ngày ta sẽ dấy lên đặng cướp-bắt; vì ta đã định thâu-góp các dân-tộc và nhóm-hiệp các nước, hầu cho ta đổ sự thạnh-nộ và cả sự nóng-giận ta trên chúng nó, vì cả đất sẽ bị nuốt bởi lửa ghen ta” (Sô-phô-ni 3:8).
20. Vì kỳ hoạn nạn lên đến tột đỉnh ngày càng đến gần, chúng ta phải làm gì?
20 Vì sự an toàn của chúng ta và để chúng ta được khuyến khích, Đức Giê-hô-va đã nhân từ ban cho dân Ngài “môi-miếng [ngôn ngữ] thanh sạch”. Ngôn ngữ này gồm cả thông điệp quan trọng về Nước sắp đến của Ngài, “hầu cho chúng nó thảy đều kêu-cầu danh Đức Giê-hô-va, đặng một lòng hầu việc Ngài” (Sô-phô-ni 3:9). Trong khi kỳ hoạn nạn lên đến tột đỉnh ngày càng đến gần một cách nhanh chóng, mong sao chúng ta hăng hái phục vụ Đức Giê-hô-va, giúp đỡ những người nhu mì khác “cầu-khẩn danh Đức Giê-hô-va” để được cứu.
Bạn có nhớ không?
◻ Đức Giê-hô-va sẽ có hành động nào trước khi ngài mang lại sự bình an cho trái đất?
◻ Theo Giô-ên, người ta phải làm gì để được cứu?
◻ Theo Sô-phô-ni, làm thế nào những người nhu mì được che chở trong ngày thạnh nộ của Đức Giê-hô-va?
◻ Ai là “kẻ nghịch cùng luật-pháp” và kẻ đó chồng chất nợ máu ra sao?
◻ Sự nhịn nhục (bền chí) quan trọng thế nào trong việc được cứu rỗi?