Ha-ma-ghê-đôn—Khi nào?
Cố tổng thống Mỹ Theodore Roosevelt nói: “Chúng ta đứng tại Ha-ma-ghê-đôn và chúng ta đánh trận cho Chúa”. Bằng những lời đó ông áp dụng ngôn từ “Ha-ma-ghê-đôn” cho một cuộc tranh chiến chính trị mà ông góp phần trong đó. Vì vậy chúng ta có nên tìm hiểu nghĩa Ha-ma-ghê-đôn là gì trong cục diện chính trị không?
Cách đây vài năm một tạp chí tại Gia-nã-đại là “Đời sống thương mại” (Business Life) có đăng một bài báo nhan đề “Ha-ma-ghê-đôn về kinh tế” (“Economic Armageddon”). Một bài tiểu đề là câu hỏi: “Có thể nào sự phá sản vỡ nợ của thế giới thứ ba đưa chúng ta đến sụp đổ kinh tế không?” Nhưng liệu chúng ta có nên nghĩ Ha-ma-ghê-đôn là tai biến về tài chánh không?
Theo tuần báo Newsweek sự tận thế đã thành một vấn đề tranh chấp trong phiên họp tranh luận ứng cử tổng thống vào năm 1984. Vào dịp đó Tổng thống Hoa-kỳ hồi đó là Ronald Reagan “được phỏng vấn rằng ông có thật sự tin thế giới đang tiến đến “Ha-ma-ghê-đôn hạch tâm” không Ông Reagan thú nhận “có sự thảo luận theo triết học” về sự trùng hợp giữa các biến cố thời sự và các điềm Kinh-thánh báo về ngày sau rốt, nhưng vị thống tướng nhấn mạnh rằng ông không bao giờ nói “chúng ta phải hoạch định cho Ha-ma-ghê-đôn cả”. Thế nhưng chúng ta có nên tra cứu ý nghĩa của Ha-ma-ghê-đôn tập trung trên hoạt động quân sự đe dọa tàn sát bằng vũ khí hạch tâm hay không?
Nhiều người có tôn giáo nói rằng Ha-ma-ghê-đôn là một trận chiến. Nhưng vào đầu thế kỷ 19 học giả Kinh-thánh là Adam Clarke viết: “Thật buồn cười thay là sự ước đoán của loài người từ bấy lâu nay! Trong vòng 20 năm qua, theo lời các quan sát viên đui mù và các nhà tiên tri tự lập thì loại chiến tranh này đã diễn ra tại nhiều nơi khác nhau! Lúc thì là trận Austerlitz, lúc khác là Mạc-tư-khoa, khi khác nữa là Leipsic, rồi bây giờ là Waterloo! Và cứ thế họ cứ còn tiếp diễn gây đảo điên và chính mình bị đảo điên”.
Việc tra cứu ý nghĩa của chữ Ha-ma-ghê-đôn hiển nhiên đã nêu ra vài câu hỏi tối quan trọng. Ha-ma-ghê-đôn là gì? Nếu là một trận chiến thì những ai sẽ dự cuộc? Tại sao phải đánh cuộc chiến đó? Nó sẽ xảy ra tại đâu? Và khi nào thì Ha-ma-ghê-đôn sẽ xảy ra?
Ha-ma-ghê-đôn là gì?
Ngôn từ “Ha-ma-ghê-đôn” xuất phát từ một chữ trong sách Khải-huyền của Kinh-thánh, sách này hay dùng ngôn ngữ tượng trưng. Sứ đồ Giăng viết: “Tôi thấy từ miệng rồng, miệng thú, miệng tiên-tri giả có ba tà-thần ra, giống như ếch-nhái. Đó là những thần của ma-quỉ, làm phép lạ và đi đến các vua trên khắp thế-gian, để nhóm-hiệp về sự chiến-tranh trong ngày lớn của Đức Chúa Trời toàn-năng... Chúng nhóm các vua lại một chỗ, theo tiếng Hê-bơ-rơ gọi là Ha-ma-ghê-đôn” (Khải-huyền 16:13-16).
Ha-ma-ghê-đôn là chữ phiên âm trong tiếng Hy-lạp tương đương với diễn ngữ tiếng Hê-bơ-rơ Har Meghid·dohnʹ nghĩa là “Núi Mê-ghi-đô” có nghĩa “Núi tụ tập các đoàn quân”. Chữ này có liên hệ đến “chiến-tranh trong ngày lớn của Đức Chúa Trời toàn-năng”. Vì thế Ha-ma-ghê-đôn không phải là một cuộc tranh chiến chính trị, một tai biến về tài chánh, một trận tàn sát bằng vũ khí hạch tâm hay một sự xung đột giữa loài người. Đúng hơn, Ha-ma-ghê-đôn là chiến tranh của Đức Chúa Trời.
Những ai sẽ dự cuộc?
Ba tà thần ô uế giống như ếch nhái ra từ miệng con rồng (Sa-tan ma-quỉ), từ con thú (tổ chức chính trị trên đất của hắn) và từ tiên tri giả Anh-Mỹ. Các tà thần này do ma-quỉ và các thiên sứ ác xúi giục, tụ họp các vua trên đất, các nhà cai trị để đi đến Ha-ma-ghê-đôn. (Xem đoạn 32 của sách “Khải-huyền—Tột điểm rạng rỡ gần kề!” [Revelation—Its Grand Climax At Hand!, hay La Révélation: le grand dénouement est proche!], do Hội Tháp Canh [Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.] xuất bản).
Trong cuộc chiến tranh Ha-ma-ghê-đôn, phía Đức Giê-hô-va sẽ là một đoàn quân đông đảo các lực lượng thần linh vô hình do Vua Giê-su Christ (Ky-tô) cầm đầu. Sứ đồ Giăng thuật lại: “Bấy giờ tôi thấy trời mở ra, và có một con ngựa bạch hiện ra: Đấng cỡi ngựa ấy gọi là Đấng trung-tín và chân-thật; Ngài [Giê-su] lấy lẽ công-bình mà xét-đoán và chiến-đấu... Các đạo binh trên trời... theo ngài... Có một lưỡi gươm bén ở miệng ngài ra, ngài sẽ lấy nó mà đánh các dân, và cai-trị họ bằng một cây gậy sắt. Ngài giày-đạp thùng rượu cơn thạnh-nộ của Đức Chúa Trời toàn-năng. Trên áo tơi và trên đùi ngài, có đề một danh là: Vua của các vua và Chúa của các chúa” (Khải-huyền 19:11-16). Lưỡi gươm dài và bén tượng trưng cho thẩm quyền của Đấng Christ (Ky-tô), hầu ra lệnh hành quyết tất cả những kẻ từ chối ủng hộ Nước Đức Chúa Trời (Khải-huyền 1:16; 2:16). Các lực lượng khổng lồ vô hình hiện sẵn sàng chiến đấu tại trận Ha-ma-ghê-đôn.
Phe đối lập là Sa-tan, bè lũ quỉ sứ của hắn và các nhà cầm quyền trên toàn thế giới. Nhưng chúng ta chớ nên chỉ nghĩ đến các nhà lãnh đạo trong thế gian thuộc lãnh vực hữu hình mà quên rằng người dân họ cai trị cũng có can dự nữa. Vì Kinh-thánh có báo trước rằng “Đức Giê-hô-va nổi giận nghịch cùng mọi nước; cơn thạnh-nộ Ngài nghịch cùng cả đạo-binh họ” (Ê-sai 34:2).
Tại sao phải đánh cuộc chiến đó?
Ha-ma-ghê-đôn sẽ phải xảy ra vì Đức Chúa Trời là công bình và Ngài sẽ không dung thứ sự gian ác nữa (Thi-thiên 11:7). Tổ chức của Sa-tan Ma-quỉ gồm các quỉ sứ lẫn loài người phản nghịch phải chịu trách nhiệm về sự gian ác và khốn khổ trong mấy ngàn năm qua, do đó chúng phải bị diệt. (So sánh Sáng-thế Ký 3:15). Quyền tối thượng hoàn vũ của Đức Giê-hô-va sẽ được tuyên dương tại Ha-ma-ghê-đôn và cuộc chiến đó sẽ xóa sạch mọi sỉ nhục qua hàng thế kỷ đã gán cho danh Ngài. Như bởi miệng nhà tiên tri Ê-xê-chi-ên, Đức Chúa Trời đã tuyên bố: “Ta sẽ... không để cho nói phạm đến danh thánh ta nữa. Các dân-tộc sẽ biết rằng ta là Đức Giê-hô-va” (Ê-xê-chi-ên 39:7).
Chính cuộc chiến của Đức Chúa Trời tại Ha-ma-ghê-đôn mới thật sự là phương tiện ngăn chận sự hủy diệt toàn thể nhân loại. Trái đất được Đức Giê-hô-va tạo ra để dân ở chứ đâu phải để bị hủy diệt trong một cuộc chiến tranh hạch tâm giữa nhân loại, hoặc cách nào khác, khiến nó thành nơi không thể có sự sống được nữa (Ê-sai 45:18). Ngài sẽ “hủy-phá những kẻ đã hủy-phá thế-gian” (Khải-huyền 11:18). Nhưng người viết Thi-thiên tuyên bố: “Đức Giê-hô-va cai-trị: thế-gian [tiếng Hê-bơ-rơ là te·velʹ; có nghĩa đất phì nhiêu và có dân ở, phần địa cầu có thể cư ngụ] cũng được lập vững-bền, không thế rúng-động” (Thi-thiên 96:10).
Những gì Đức Chúa Trời sẽ thực thi tại Ha-ma-ghê-đôn sẽ hoàn toàn phù hợp với các đặc tính chủ yếu của Ngài như công bình, quyền năng, khôn ngoan và yêu thương (Phục-truyền Luật-lệ Ký 32:4; Gióp 12:13; Ê-sai 40:26; I Giăng 4:8). Ngài sẽ hành động chống lại “những kẻ có tội không tin-kính” chứ không nghịch cùng người ngay thẳng (Giu-đe 14, 15). Ngài phó chỉ “những kẻ dữ cho gươm-dao” (Giê-rê-mi 25:31). Biến cố này sẽ mở đường cho sự phục hưng Địa-đàng, hoàn thành ý định của Đức Chúa Trời cho trái đất và nhân loại (Lu-ca 23:43).
Cuộc chiến sẽ xảy ra tại đâu?
Vì lẽ ngôn từ “Ha-ma-ghê-đôn” xuất phát từ thành ngữ Hê-bơ-rơ có nghĩa là “Núi Mê-ghi-đô” nên một số người có thể kết luận rằng cuộc chiến này sẽ diễn ra trên một vùng thượng du cao ngất có tên gọi đó. Thế nhưng trên thực tế chưa từng có một núi nào mang tên Mê-ghi-đô. Khoảng 60 dặm (100 cây số) phía tây bắc thành Giê-ru-sa-lem thời xưa có một thành hay thị trấn tên là Mê-ghi-đô, nhưng nay chỉ là một gò đất cao khoảng 20 mét đánh dấu địa danh đó (Giô-suê 17:11).
Thành cổ xưa đó đối diện với “trũng Mê-ghi-đô” (II Sử-ký 35:22). Việc liên kết cuộc chiến Ha-ma-ghê-đôn với miền đó là thích hợp vì nó từng là địa phương diễn ra những trận chiến quyết liệt. Chẳng hạn như chính tại đó Đức Chúa Trời đã phó cho quan xét Ba-rác giáng một trận nhừ tử trên vua Ca-na-an là Gia-bin cùng lực lượng quân đội của hắn do Si-sê-ra thống lãnh (Các Quan Xét 4:12-24; 5:19, 20). Tại miền đó Ghê-đê-ôn cùng toán quân nhỏ của ông đã làm cho quân Ma-đi-an tháo chạy (Các Quan Xét 7:1 đến 8:35). Cũng tại đó các vua A-cha-xia và Giô-si-a bị giết (II Các Vua 9:27; 23:29, 30).
Tuy nhiên điều đáng chú ý là trũng đồng bằng này cũng được gọi là Esdraelon chỉ dài 20 dặm (32 cây số) và rộng 18 dặm (29 cây số) về cuối phía đông. Các vua trên toàn thế giới và các lực lượng quân đội của họ không thể nào chen hết vào trong một vùng nhỏ hẹp thể ấy. Lại nữa, một gò đất (được bảo ấy là Mê-ghi-đô) hay một đồng bằng thì không thể nào là một núi được. Thế thì rõ ràng Ha-ma-ghê-đôn không thể chỉ giới hạn trong một miền núi non nào đó tại Trung Đông. Mà thật ra Ha-ma-ghê-đôn là tượng trưng cho một tình trạng toàn thế giới, tuy có vài đặc điểm có ý nghĩa lấy từ Mê-ghi-đô và các biến cố từng xảy ra trong vùng đó.
Khi nào Ha-ma-ghê-đôn sẽ xảy ra?
Vì cớ Mê-ghi-đô nằm trong lãnh thổ của dân thời xưa của Đức Chúa Trời, nên điều chi xảy ra tại Ha-ma-ghê-đôn có liên quan đến Nhân-chứng Giê-hô-va trong “kỳ cuối-cùng” (Đa-ni-ên 12:4). Ha-ma-ghê-đôn sẽ là “chỗ” mà các lãnh tụ chính trị thế giới tụ tập nhau chống lại Đức Giê-hô-va và nước Ngài do Giê-su Christ (Ky-tô) lãnh đạo (Khải-huyền 16:14, 16). Nhưng “chỗ” (tiếng Hy-lạp là toʹpos) biểu thị một tình trạng thế giới. Ha-ma-ghê-đôn sẽ xảy ra khi một tình trạng nào đó phát triển gây ảnh hưởng đến Nhân-chứng Giê-hô-va trên khắp đất.
Sự thịnh vượng về thiêng liêng của Nhân-chứng Giê-hô-va khiến Sa-tan Ma-quỉ phẫn nộ, hắn sẽ khởi sự một cuộc tổng tấn công chống các tín đồ thật của Đấng Christ (ky-tô) có vẻ như vô phương chống đỡ. Cuộc tổng tấn công toàn cầu này do Sa-tan gây ra hay chính là Gót miêu tả trong sách Ê-xê-chi-ên đoạn 38 và 39. Dưới thế lực của Ma-quỉ, các nước sẽ dàn quân đánh dân tộc yêu chuộng hòa bình của Đức Giê-hô-va, một dân mà Ngài đã thâu góp lại từ trong mọi nước mà ra. Đúng, sự chống đối của Sa-tan sẽ được bày tỏ qua hành động chống các tôi tớ Đức Giê-hô-va rải rác trên toàn cầu, là các đại diện hữu hình và những người tuyên bố về Nước của Đức Chúa Trời.
Mỗi cuộc chiến thường được đặt tên theo địa danh trận đấu. Vì thế sự phòng thủ dõng mãnh của Đức Chúa Trời dành cho dân tộc Ngài được gọi là trận chiến hay chiến cuộc Ha-ma-ghê-đôn. Khi Đức Giê-hô-va dấy lên để chống trả cuộc tấn công của Gót trên các tôi tớ của Ngài thì Ha-ma-ghê-đôn sẽ tiến hành! Các chính phủ loài người sẽ gục ngã. Những cơn mưa dầm như thác lũ, mưa đá tàn khốc, những tia lửa và diêm sinh, dịch lệ hoành hành—lúc đó mới thật là do Đức Chúa Trời—sẽ gây kinh hoàng cho thế giới bên ngoài hàng ngũ các Nhân-chứng Giê-hô-va. Những kẻ thù loài người của họ sẽ quay vũ khí lại chém giết lẫn nhau trong vòng chúng. Kẻ nào còn sót lại trong cuộc chiến tự sát này thì Đức Giê-hô-va sẽ tiệt diệt (Ê-xê-chi-ên 38:18-23; Đa-ni-ên 2:44).
Trong cơn kinh hoàng mỗi người sẽ quay lại đánh kẻ lân cận mình trong cuộc tranh đấu điên cuồng và vô ích để sống sót (Xa-cha-ri 14:12, 13). “Thây của những kẻ mà Đức Giê-hô-va đã giết trong ngày đó, sẽ đầy trên đất từ đầu nầy đến đầu kia; chẳng ai khóc, chẳng thâu liệm, chẳng chôn, sẽ làm phân trên mặt đất!” (Giê-rê-mi 25:33). Bất kỳ kẻ nào cố sức giữ trung lập trong cuộc chiến tranh của Đức Chúa Trời sẽ bị thiệt mạng tại Ha-ma-ghê-đôn! Và như tạp chí này đã nhiều lần dùng Kinh-thánh chứng minh, thế hệ hiện nay sẽ không qua đi trước khi Ha-ma-ghê-đôn xảy đến! (Ma-thi-ơ 24:21, 34).
Ha-ma-ghê-đôn sẽ thực hiện được gì?
Ha-ma-ghê-đôn sẽ tẩy sạch dấu vết cuối cùng của tổ chức trên đất của Sa-tan. Hơn nữa, Ma-quỉ cùng các quỉ sứ hắn sẽ bị giam vào vực (Khải-huyền 20:1-3). Đoạn ân phước sẽ tuôn tràn trên dân tộc Đức Chúa Trời là những người mừng rỡ được sống sót qua khỏi cuộc chiến lớn Ha-ma-ghê-đôn! Họ sẽ hân hoan bắt tay vào cuộc tái thiết biến đổi toàn thể trái đất thành địa-đàng, rồi sẽ không còn ô nhiễm, đau đớn, than van, khóc lóc và sự chết nữa (Khải-huyền 11:15, 18; 21:3, 4). Bạn có thể hiện diện nơi đó nếu bạn ghi vào lòng lời của người viết Thi-thiên: “Hãy trông-đợi Đức Giê-hô-va, và giữ theo đường Ngài, thì Ngài sẽ nâng ngươi lên để nhận được đất! Khi kẻ ác bị diệt đi, thì ngươi sẽ thấy điều ấy” (Thi-thiên 37:34). Thật vậy, bạn có thể sống để thấy cuộc chiến tranh trong ngày lớn của Đức Chúa Trời Toàn năng và trở thành một người sống sót hân hoan qua khỏi Ha-ma-ghê-đôn!
“Vì mọi vật đó phải tiêu-tán thì anh em đáng nên thánh và tin-kính trong mọi sự ăn-ở của mình là dường nào, trong khi chờ-đợi trông-mong cho ngày Đức Chúa Trời mau đến, là ngày các từng trời sẽ bị đốt mà tiêu-tán, các thể-chất sẽ bị thiêu mà tan-chảy đi!” (II Phi-e-rơ 3:11, 12).
[Câu nổi bật nơi trang 4]
Ha-ma-ghê-đôn không phải là một cuộc tranh chiến chính trị, một tai biến về tài chánh, một trận tàn sát bằng vũ khí hạch tâm hay một sự xung đột giữa loài người. Ha-ma-ghê-đôn là chiến tranh của Đức Chúa Trời
[Câu nổi bật nơi trang 5]
Cuộc chiến của Đức Chúa Trời tại Ha-ma-ghê-đôn sẽ ngăn chận sự hủy diệt toàn thể nhân loại
[Câu nổi bật nơi trang 6]
Bất kỳ kẻ nào cố sức giữ trung lập trong cuộc chiến tranh của Đức Chúa Trời sẽ bị thiệt mạng tại Ha-ma-ghê-đôn!