Oyanghan rọ Vwomaphia Vwẹ Usuon Ruẹ Orugba rẹ Aroẹmrẹ ri Baibol
Nonẹna, ihwo buebun vwọsua usuon vwẹ idjerhe sansan. Ayen rhọnvwa nene irhi ri che fierere kẹ ayeen, ọtiọyena kẹ ayen ta oborẹ ayen guọnọre vẹ ophu ọgangan. Jẹ ọke buebun yen ihwo ri suẹn, i ri jirhi vẹ efa ri vwo ogangan vwo vwo iroro re fẹnẹre, jẹ ayen she kẹ ohwohwoo. Ohẹriẹ tiọyena sua oyanghan phiyọ usuon rọ nẹrhẹ ayen rha nabọ vwo ẹgba rẹ ayen vwo ru obo ri fori nẹ ayen ruu.
Oyanghan ọgangan rọ vwomaphia vwẹ usuon rẹ United States kugbe Britain (ra riẹn phiyọ United Kingdom) fo obo ra jokaphiyọ. Diesorọ e vwo ru ọtiọyen? Kidie Baibol na mraro rọyen phiyotọ nẹ ihwo rehẹ ẹkuotọ ivẹ nana cha vwọso ihwo ri suẹn ayen, rọ dia ọke rẹ Ọghẹnẹ cha vwọ reyọ uvie rọyen vwo phioba phiyọ ebẹnbẹn rẹ ihworakpọ.
Oyanghan rẹ usuon rọ vwomaphia vwẹ “ẹbẹre rọ koba rẹ ẹdẹ na”
Baibol na vwẹ aroẹmrẹ ọvo rọ vwerhoma vwọphia vwẹ ọbe ri Daniẹl. Vwẹ aroẹmrẹ yena, Ọghẹnẹ rhie obo re cha “phia vwẹ ẹbẹre rọ koba rẹ ẹdẹ na.” Obo re cha phia vwẹ akpeyeren rẹ ihworakpọ vwẹ obaro na yen aroẹmrẹ na ta ota kpahan vwẹ ọke re vwo sio.—Daniẹl 2:28.
Ovie ri Babilọn yen Ọghẹnẹ vwẹ aroẹmrẹ na phia kẹ vwẹ evwerhẹn. Vwẹ evwerhẹn yena, ovie na mrẹ oma rọ pha gigirigi rhuaro ra vwẹ ogba sansan vwo ru. Ọyena vwọ wan nu, ọmraro Daniẹl de dje phephẹn nẹ uyovwin re te awọ rẹ oma na mudiaphiyọ ẹgba rẹ usuon ri che sun nẹ obọ kpo obọ.a Vwẹ ukuotọ rọyen, oragha ro mudiaphiyọ Uvie yẹrẹ usuon rẹ Ọghẹnẹ vwo mu ko che she teyen oma na je guọghọ totọ.—Daniẹl 2:36-45.
Kirobo rẹ aroẹmrẹ na tare, Uvie re Ọghẹnẹ che phioba phiyọ usuon rẹ ihworakpọ eje. Ọnana yen Uvie rẹ Jesu yono idibo rọyen nẹ ayen nẹrhovwo kpahen rọ vwọ tanẹ: “Jẹ Uvie wẹn rhe.”—Matiu 6:10.
Kẹ, tivọ vwẹ Baibol na yen a da mraro kpahen oyanghan rọ vwomaphia vwẹ usuon? Noso nẹ awọ rẹ oma na “abọvo utehru abọfa ọphiẹn.” (Daniẹl 2:33) Utehru vẹ ọphiẹn ra vwọ ma awọ na fẹnẹ ogba rọhẹ ẹbẹre ri chekọ rẹ oma na, ọnana djerephia nẹ o vwo ẹgba rẹ usuon ọvo rọ cha fẹnẹ i ri chekọ. Vwẹ idjerhe vọ? Aroẹmrẹ ri Daniẹl na nabọ dje phephẹn nẹ:
Vwo nene aroẹmrẹ na, ẹgba rẹ usuon rẹ awọ na mudiaphiyọ na che rhiẹromrẹ oyanghan. Ẹgba rọyen che dogho fikirẹ oborẹ ihwo rehẹ otọ rẹ usuon rọyen che ru.
Aroẹmrẹ ri Daniẹl nana ruẹgba nonẹna
Awọ rẹ oma na mudiaphiyọ usuon ro me vwo ẹgba vwẹ akpọ na eje nonẹna, ọyen United States kugbe Britain ri kuomakugbe. Mavọ yen obo re phia enẹna vwo djephia nẹ ayen yen ẹgba re usuon rẹ akpọ eje?
Awọ rẹ oma na “abọvo ọphiẹn abọvo utehru,” eyena dia erọnvwọn ra cha sa gua kugbe ọ me gaan. (Daniẹl 2:42) Nonẹna, ẹgba rẹ United States kugbe Britain vwiẹrẹre fikirẹ oborẹ ihwo rehẹ otọ rẹ usuon rayen ruẹ. Kerẹ udje, ẹghwọ vwomaphia vwẹ ohri rẹ ihwo rehẹ ẹkuotọ ivẹ nana. Vwọba, ihwo na nudje e vwo ru oborẹ ayen guọnọre vwọ kẹ ayen. Ọke buebun na, ihwo rẹ ayen vwo mu nẹ i sun ayen rhọnvwaphiyọ ohwohwo vwẹ ẹdia evo kiriguoo. Kidie nẹ ihwo rẹ ayen suẹn vwo ẹwẹn ọvoo, isun rehẹ ẹkuotọ ivẹ nana rhe se ruẹ oborẹ ayen guọnọ ruu.
A mraro rẹ ẹgba rẹ isuon vwẹ Daniẹl uyovwin 2
E gbe jẹ a fuẹrẹn erọnvwọn efa vwẹ aroẹmrẹ ri Daniẹl na kugbe oborẹ ayen vwo ruẹ gba nonẹna:
Aroẹmrẹ: “Uvie na kọ cha ghare oma, ẹkẹvuọvo ẹgan rẹ utehru . . . kọ cha dia evun rọye.”—Daniẹl 2:41.
Obo ro Mudiaphiyọ: Dede nẹ ihwo rehẹ otọ rẹ usuon ri United States kugbe Britain vwọso orhiẹn-ebro rayen evo, jẹ ẹgba usuon ivẹ nana vwo isodje vẹ ekuakua ofovwin buebun. Ọtiọyena, kẹ ayen sa vwẹ ẹgba rayen rọ pha kerẹ utehru na vwo ruẹ erọnvwọn ri se djobọte ihworakpọ na eje.
Orugba
Vwẹ 2023, igho ri United States kugbe United Kingdom kuomakugbe ghwọrọ phiyọ ekuakua ofovwin bun vrẹ igho rẹ ẹkuotọ 12 efa ghwọre.—Stockholm International Peace Research Institute.
“Orukugbe ri UK-US rẹ ayen vwọ chochọn je sẹro ẹkuotọ rayen . . . rhe nẹrhẹ ayen dia irere ivẹ ri me vwo ẹgba, kpẹkpẹ ji rhiẹro vrẹ irere efa. . . . Avwanre wian kuẹgbe, biẹcha ohwohwo ji phi ofovwin kuẹgbe.”—Strategic Command, U.K. Ministry of Defence, April 2024.
Aroẹmrẹ: “Kirobo rẹ irhiawọ vẹ awọ na dia abọvo utehru abọvo ọphiẹn na, ọtiọye uvie na je cha dia, ẹbẹre ọvo ganre, ẹbẹre ọvo ghwẹ.”—Daniẹl 2:42.
Obo ro Mudiaphiyọ: Dede nẹ United States kugbe Britain vwo ekuakua ofovwin buebun, jẹ ọ dia ọkieje yen ayen se vwo ruẹ oborẹ ayen guọnọ ruu fikirẹ oborẹ usuon rayen hepha. Ihwo rẹ ayen suẹn na rha rhọnvwephiyọ orhiẹn-ebro rayeen, kọ nẹrhẹ ọ bẹn ayen se vwo ruo.
Orugba
“Ihwo evo ri yono kpahen oseghe rẹ usuon tare nẹ, fikirẹ ohẹriẹ rọhẹ usuon rẹ America kọ nẹrhẹ ọ bẹn rẹ United States vwo ru oborẹ rẹ ayen ve kẹ akpọeje nẹ ayen che ru, kerẹ eta ri shekpahen ekiẹchuọ vẹ ofuvwegbe.”—“The Wall Street Journal.”
“Oyanghan ra je mrẹ ọkpọ rọyen devoo re vwomaphia vwẹ usuon ri Britain sua otighi kẹ ihwo ri suẹn na. Ọnana kọ nẹrhẹ ihwo ri ruiruo ri gọmẹtib rhe se ruiruo rayen fiotọ ro de fierere kẹ ihwo rẹ ẹkuotọ naa.”—Institute for Government.
Aroẹmrẹ: ‘Ayen [uvie na] che ku oma kugbe ihwo na, ẹkẹvuọvo ayen cha sa tan kugbe-e.’—Daniẹl 2:43.
Obo ro Mudiaphiyọ: Ihwo re suẹn na ji vwo uturhi kpahen isuesun na, jẹ ihwo ri suẹn na sa nabọ ruẹ ọdavwẹ romobọ rayen yẹrẹ e rẹ ihwo ri votu kẹ ayen naa.
Orugba
“Ivun rẹ oseghe rẹ usuon vẹ ihwo ri suẹn miovwẹ ihwo re America buebun.”—Pew Research Center.
“Nonẹna ẹroẹvwọsuọ rẹ ihwo ri Britain vwo kpahen oseghe rẹ usuon vẹ ihwo ri suẹn ayen shekpotọ mamọ vrẹ obo rọ hepha vwẹ uvwre rẹ ikpe ujuvẹ gbẹ ihwe re wanre na.”—“National Centre for Social Research.”
Oborẹ aroẹmrẹ ri Daniẹl na che rugba wan vwẹ obaro na
Kirobo ri Daniẹl mraro rọyen, United States kugbe Britain yen che sun re te ọke rẹ Uvie Ọghẹnẹ che vwo phioba phiyọ usuon rẹ ihworakpọ eje.—Daniẹl 2:44.
Vwẹ aroẹmrẹ ọfa rọ họhọ ọnana vwẹ ọbe rẹ Ẹvwọphia, Baibol na da tanẹ “ivie rẹ akpọ na ejobi” kuomakugbe vwọso Jihovac Ọghẹnẹ vwo phi ofovwin rẹ Amagidọn rọ dia “ofovwin rẹ ẹdẹ rode rẹ Ọghẹnẹ Ọromevwẹgba na.” (Ẹvwọphia 16:14, 16; 19:19-21) Vwẹ ofovwin nana, Jihova cha ghwọrọ usuon rẹ ihworakpọ eje, ọtiọyena ko che si ẹgba rẹ usuon rẹ akpọ na no karekare rọ dia oma rọhẹ aroẹmrẹ ri Daniẹl na.
Wọ vwọ mrẹ evuẹ efa, ni uyovwinrota na “Die Yen Ofovwin rẹ Amagidọn?”
Aroẹmrẹ ri Daniẹl na che fierere kẹ wẹ
Baibol na nabọ mrarọ kpahen oyanghan rọ vwomaphia vwẹ usuon ri United States kugbe Britain, wọ da fuẹrẹn ọ cha nẹrhẹ wo vwo ẹruọ rẹ obo re phia vwẹ akpọ na nonẹna.
Wo che vwo ẹruọ rẹ oboresorọ rẹ Jesu vwọ guọnọ nẹ idibo rọyen ka ẹbẹre vuọvo rẹ oseghe rẹ usuon rẹ akpọ nanaa. (Jọn 17:16) Wo ji che vwo ẹruọ rẹ oboresorọ rẹ Jesu rọ dia ohwo rẹ Ọghẹnẹ sanere nẹ ọ dia ovie rẹ Uvie rọyen vwọ tanẹ: “Uvie mẹ nẹ akpọ nana rhe-e.”—Jọn 18:36.
Oma cha vwerhen owẹ nẹ ọke rẹ Uvie rẹ Ọghẹnẹ cha vwọ rhe vẹ ebruphiyọ rọ cha ghwa rhe ihworakpọ eje sikẹre re.—Ẹvwọphia 21:3, 4.
Oshọ rhe che mu we kpahen obaro naa, ẹwẹn wẹn ji che totọ nẹ akpọ na cha ghwọrọ fikirẹ ẹghwọ rọ vwomaphia vwẹ uvwrẹ ẹkuotọọ.—Une rẹ Ejiro 37:11, 29.
Aroẹmrẹ ri Daniẹl na djerephia nẹ awọ rẹ oma na ro mudiaphiyọ usuon ri United States kugbe Britain ri kuomakugbe yen ẹgba rẹ usuon ro che sun akpọ na eje koba. Ọyena da wan nu, Uvie rẹ Ọghẹnẹ ro me yovwin kparobọ kọyen che sun ihworakpọ nẹ odjuvwu rhe!
Wọ sa vwọ mrẹ erọnvwọn efa rẹ Uvie rẹ Ọghẹnẹ che ru kẹ ihworakpọ, ni ividio na Die Yen Uvie rẹ Ọghẹnẹ?
a Ni ekpeti na “Ẹgba rẹ Usuon rẹ Akpọeje vọ Yen Aroẹmrẹ ri Daniẹl Djisẹ rọyen?”
b Ihwo ri ruiruo rẹ igọmẹti “eyen ihwo re wian owian vwọ kẹ igọmẹti.”—Merriam-Webster’s Unabridged Dictionary.
c Jihova yen oderhi rẹ Ọghẹnẹ. (Une rẹ Ejiro 83:18) Ni uyovwinrota na “Ono Yen Jihova?”