Emiọvwọn​—Vwẹ Ukẹcha kẹ Ọmọ Wẹn Vwo Ru Esegbuyota Rọyen Gan

1-2. Die yen emiọvwọn se ru siẹrẹ emọ rayen da nọ enọ ri shekpahen oborẹ avwanre segbuyota?

IHWO buebun cha rhọnvwe nẹ owian rẹ emiọvwọn ọyen owian rẹ ọkieje. Wọ da dia ọmiọvwọn ro vwo imitete, avwanre kpẹvwẹ owẹ fikirẹ owian ọgangan ru wọ wian wo se vwo ru esegbuyota rayen gan. (Urh 6:6, 7) Ọmọ wẹn vwọ ghwanra phiyọ ye, ọ sa nọ enọ kpahen oborẹ avwanre segbuyota kugbe iwan ri Jihova rehẹ Baibol na.

² Ẹsosuọ, enọ rẹ ọmọ wẹn se kpokpo uwe ẹwẹn. Wo se no nẹ enọ tiọyena ọyen odjephia nẹ o vwo esegbuyotaa. Ẹkẹvuọvo, kerẹ emọ re ghwanra cha, ofori nẹ ayen nọ enọ rere ayen se vwo ru esegbuyota rayen gan. (1Kọ 13:11) Ọtiọyena, wo jẹ oshọ mu wee. Siẹrẹ ọmọ wẹn da nọ enọ ri shekpahen oborẹ avwanre segbuyota, wọ sa reyọ uphẹn yena vwọ vwẹ ukẹcha kẹ vwo ru esegbuyota rọyen kpahen Ọghẹnẹ vẹ Baibol na ganphiyọ.

3. Die yen a cha ta ota kpahen vwẹ uyono nana?

³ Vwẹ uyono nana, a cha ta ota kpahen oborẹ emiọvwọn sa vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ yẹrẹ emọ rayen (1) vwo ru esegbuyota rẹ ayen vwo kpahen Jihova ganphiyọ, (2) kọn owenvwe rẹ ayen vwo nene iwan ri Baibol phiyọ ayen ẹwẹn, kugbe (3) oborẹ ayen sa vwọ chochọn rẹ esegbuyota rayen. Vwọba, a je cha ta ota kpahen erhuvwu ro nẹ enọ tiọyen rẹ emọ nọre cha kugbe irueru rẹ orua na se vwobọ vwọ rọ sa nẹrhẹ emiọvwọn vwo uphẹn rẹ ayen vwọ ta ota kpahen oborẹ ayen segbuyota kerẹ Inenikristi.

VWẸ UKẸCHA KẸ ỌMỌ WẸN VWO RU ESEGBUYOTA RỌYEN GAN

4. Enọ vọ yen ọmọ wẹn sa nọ, kẹ diesorọ?

⁴ Emiọvwọn re dia Inenikristi riẹnre nẹ e vwo vwo esegbuyota kpahen Ọghẹnẹ, dia obo ra riuku rọyeen. Ọ dia e vwiẹ wẹ vwiẹ esegbuyota kpahen Jihovaa. Eriyin ọmọ wẹn je hepha. Ọke vwọ yanran na, ọmọ wẹn cha nọ enọ kerẹ: ‘Mavọ yen me sa vwọ riẹn nẹ Ọghẹnẹ herọ? Mi se ghini vwo imuẹro kpahen oborẹ Baibol na tare?’ Vwọrẹ uyota, Baibol na jiriro kẹ avwanre nẹ a reyọ “ẹgba iroro” avwanre vwo ruiruo ji “vwo imuẹro rẹ erọnvwọn ejobi.” (Ro 12:1; 1Tẹ 5:21) Kẹ, mavọ yen wọ sa vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ wẹn vwo ru esegbuyota rọyen gan?

5. Die yen emiọvwọn se ru vwọ vwẹ ukẹcha kẹ emọ rayen vwo vwo esegbuyota kpahen Baibol na? (Rom 12:2)

⁵ Jiro kẹ ọmọ wẹn nẹ ọyen ọvo guọnọ uyota rẹ obo ri Baibol na tare. (Se Rom 12:2.) Siẹrẹ ọmọ wẹn da nọ enọ, reyọ uphẹn yena vwo dje obo rọ sa vwọ reyọ erọnvwọn re vwo ruẹ ehiahiẹ kerẹ Watch Tower Publications Index vẹ Research Guide for Jehovah’s Witnesses vwọ guọnọ ẹkpahọnphiyọ rẹ enọ na. Vwevunrẹ Research Guide na, wọ cha mrẹ obo ri djerephia nẹ ọ dia Baibol na de dia omamọ rẹ ọbe rẹ ihworakpọ sirii, vwẹ uyovwinrota otete na “Inspired by God” vwẹ obotọ rẹ uyovwinrota na “The Bible.” Ẹkẹvuọvo, Baibol na “ota rẹ Ọghẹnẹ.” (1Tẹ 2:13) Kerẹ udje, o se ru ehiahiẹ kpahen orere ri Ninive rọhẹ Asiria. Vwẹ obuko re, ihwo ri yono ẹbe kodo tare nẹ orere ri Ninive na herọ kakakaa. Ẹkẹvuọvo, omarẹ ukpe 1850, a da tọn erọnvwọn ra ghwọrọre vwẹ orere na phia, ro djerephia nẹ oborẹ Baibol na tare gbare. (Zẹf 2:13-15) Ọ da guọnọ evuẹ efa kpahen oborẹ oghwọrọ ri Ninive ru orugba rẹ aroẹmrẹ ri Baibol na, o se ni uyovwinrota na “Wọ Riẹnre Jovwo?” rọhẹ Uwevwin Orhẹrẹ ri November 2021. Ọ da reyọ obo ro yonori vwẹ ẹbe ukoko na vwọ vwanvwẹ ọ ro yonori vwẹ encyclopedia sansan vẹ ẹbe efa ra riẹn odẹ, ọ sa vwẹ ukẹcha kẹ vwo ru esegbuyota rọyen kpahen oborẹ Baibol na tare ganphiyọ.

6. Mavọ yen emiọvwọn sa vwọ vwẹ ukẹcha kẹ emọ rayen vwo ru ẹgba iroro rayen ganphiyọ? Djudje rọyen. (Ni uhoho na.)

⁶ Vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ wẹn vwo ru ẹgba iroro rọyen ganphiyọ. Emiọvwọn vwo uphẹn sansan rẹ ayen se vwo nene emọ rayen ta ota kpahen Baibol yẹrẹ esegbuyota rẹ ayen vwo kpahen Ọghẹnẹ. Uphẹn nana se rhiephiyọ siẹrẹ ayen de re kin asan ra da sẹro rẹ ekuakua awanre, ogba rẹ irhe vẹ idodo, yẹrẹ asan re dje ekuakua awanre phiyọ vwẹ oghọn ukoko rẹ Iseri ri Jihova. Kerẹ udje, wo de re kin asan ra da sẹro rẹ ekuakua awanre, yẹrẹ nẹ ihoho rayen vwẹ itanẹti, wọ sa reyọ obo re phiare yẹrẹ ema rẹ awanre vwo ru esegbuyota rọyen gan nẹ oborẹ Baibol na ghene ta gbare. Ọmọ wẹn riẹnre nẹ oderhi rẹ Ọghẹnẹ vwomaphia vwẹ ẹbẹre rẹ oragha ro te ẹgbukpe 3,000 re se Moabite Stone? Moabite Stone rẹsosuọ hẹ evunrẹ Louvre Museum vwẹ Paris, France. Vwọba, e dje ọkpọ rẹ Moabite Stone na phiyọ asan ra da sẹro rẹ ekuakua awanre vwẹ “The Bible and the Divine Name” rọhẹ Esiri Ukoko rẹ Iseri ri Jihova vwẹ Warwick, New York. Moabite Stone djerephia nẹ Ovie Mesha ri Moab gbevwọso Izrẹl. Ọyena vẹ obo ri Baibol tare rhọnvwephiyọ ohwohwo. (2Iv 3:4, 5) Siẹrẹ ọmọ wẹn da mrẹ nẹ oborẹ Baibol na tare ghini uyota, nẹ ọ je gba, esegbuyota rọyen kọ cha ganphiyọ.​—Ni 2 Ikun Rivie 9:6.

7-8. (a) Die yen e se yono vwo nẹ ena vẹ erhuvwu ra mrẹ vwẹ obo ra mare? Djudje rọyen. (Ni uhoho na.) (b) Enọ vọ yen sa vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ wẹn vwo ru esegbuyota rọyen kpahen Ọmemama na ganphiyọ?

⁷ Jiro kẹ ọmọ wẹn nẹ o roro kpahen obo ra mare. Siẹrẹ wọ vẹ ọmọ wẹn da yan vwevunrẹ ọko yẹrẹ wiowian vwevunrẹ aghwa, wọ sa vuẹ nẹ o ni ona re ru phiyọ erọnvwọn ra mare. Diesorọ? Ena re ru phiyọ erọnvwọn nana djerephia nẹ ọmemama ọvo herọ rọ tẹn ona ro vwo aghwanre rọ ma ayen. Kerẹ udje, egbaeriariẹn yono kpahen ena rẹ okinriariẹ rẹ Jihova ru phiyọ erọnvwọn evo rọ mare vwẹ ikpe buebun re. Ọgbaeriariẹn ọvo re se Nicola Fameli tare nẹ wo de kere ena rẹ okinriariẹ re ru phiyọ erọnvwọn evo ra mare, wọ cha mrẹ nẹ uchunu rẹ ukeri ọvuọvo abavo. E se ukeri nana Fibonacci sequence. Wọ sa mrẹ ena rẹ okinriariẹ nana vwẹ erọnvwọn buebun, kerẹ ekrun rẹ isio, esẹ rẹ isekpe rẹ ame, ẹbe irhe, kugbe ẹro rẹ idodo re se sunflower.a

⁸ Ọmọ wẹn vwo kpobarophiyọ vwẹ uyono rẹ isayẹnsi vwẹ obo isikuru ye, ọ cha rhe mrẹvughe nẹ o vwo irhi ri suẹn erọnvwọn buebun re nẹrhẹ e dia obo re hepha. Kerẹ udje, snowflake vwo ena rẹ irhiẹ sansan re ruro nene re se fractal. A je mrẹ ena rẹ Fractal na vwẹ erọnvwọn efa ra mare. Kẹ, ono yen vwẹ irhi vwo mu rọ nẹrhẹ ena nana dia yoyovwin? Ono yen bru ena phi ayen je rhuẹrẹ ayen phiyọ? Kọke kọke rẹ ọmọ wẹn de roro kpahen enọ tiọyena, ko che vwo esegbuyota ọgangan nẹ Ọghẹnẹ yen ma erọnvwọn eje. (Hib 3:4) Ọmọ wẹn vwọ ghwanra phiyọ ye, wọ sa nọ onọ nana, “Ọ da dianẹ Ọghẹnẹ yen ma avwanre, wo rhe roro nẹ ọyen fo ohwo rọ kẹ avwanre odjekẹ rọ sa nẹrhẹ oma vwerhen avwanre?” Wọ sa vuẹ nẹ Baibol na yen odjekẹ tiọyena hepha.

NASA, ESA, kugbe Hubble Heritage (STScl/AURA)-ESA/Hubble Collaboration

KỌN OWENVWE RẸ AYEN VWO NENE IWAN RI BAIBOL PHIYỌ AYEN ẸWẸN

9. Die yen sa nẹrhẹ ọmọ wẹn nọ enọ kpahen oboresorọ o vwo nene iwan ri Baibol na?

⁹ Ọ da dianẹ ọmọ wẹn nọ enọ kpahen oboresorọ o vwo nene iwan ri Baibol na, davwẹngba vwọ riẹn oboresorọ ọ vwọ nọ enọ tiọyena. Ọ rhọnvwephiyọ iwan ri Baibol naa gbanẹ ọ mrẹ bẹnbẹn rọ vwọ vuẹ ihwo efa kpahen obo ro segbuyota? O vwo obo rọ wanree, wọ sa vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ wẹn vwo vwo owenvwe ro vwo nene iwan ri Baibol na ru wọ vwọ reyọ ọbe na Vwo Omavwerhovwẹn Bẹdẹ! vwo yono.b

10. Mavọ yen wọ sa vwọ cha ọmọ wẹn uko vwo roro kpahen oyerinkugbe rọ vẹ Jihova vwori?

¹⁰ Jiro kẹ ọmọ wẹn nẹ o nẹ oyerinkugbe rọyen vẹ ọ ri Jihova ghanghanre. Siẹrẹ wo de nene ọmọ wẹn yono Baibol na, wọ sa reyọ idje kugbe enọ ra vwọ riẹn obo rehẹ evunrẹ ohwo rehẹ ọbe na Vwo Omavwerhovwẹn Bẹdẹ! vwo ruiruo. (Isẹ 20:5) Kerẹ udje, uyono 8 reyọ Jihova vwo dje ugbeyan ro vwo ọdavwẹ rọ kẹ avwanre uchebro ro se fierere je sẹro avwanre. Ovwan da ta ota kpahen 1 Jọn 5:3 nu, wọ sa nọ, “Wọ vwọ riẹn nẹ Jihova omamọ rẹ Ugbeyan na, ẹro vọ yen wo che vwo nẹ obo rọ vuẹ avwanre nẹ e ru?” Onọ yena lọhọre, jẹ ọ sa vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ wẹn vwo nẹ irhi rẹ Ọghẹnẹ kerẹ odjephia rẹ ẹguọnọ Rọyen.​—Aiz 48:17, 18.

11. Mavọ yen wọ sa vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ wẹn vwo vwo ọdavwaro kpahen ọghanrovwẹ rẹ odjekẹ sansan rehẹ Baibol na? (Isẹ 2:10, 11)

¹¹ Ta ota kpahen erere ro nocha e de nene odjekẹ ri Baibol. Siẹrẹ ovwan de se Baibol na yẹrẹ fuẹrẹn isese ri kẹdẹ kẹdẹ kuẹgbe, ta ota kpahen oborẹ odjekẹ ri Baibol vwẹ ukẹcha kẹ orua wẹn. Kerẹ udje, ọmọ wẹn riẹn oboresorọ a vwọ fuevun je dia ọgbowian? (Hib 13:18) Wọ sa kanrunumu oborẹ odjekẹ ri Baibol sansan cha avwanre uko vwo vwo omakpokpo je mrẹ omavwerhovwẹn. (Isẹ 14:29, 30) Wọ da ta ota kpahen odjekẹ sansan etiọyena, ọ sa nẹrhẹ ọdavwaro ọmọ wẹn vwo kpahen uchebro ri Baibol na ganphiyọ.​—Se Isẹ 2:10, 11.

12. Mavọ yen ọsẹ ọvo vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ rọyen vwo vwo ọdavwaro kpahen ọghanrovwẹ rẹ odjekẹ rehẹ Baibol na?

¹² Ọsẹ ọvo re se Steve vwẹ France, dje oborẹ ọyen vẹ aye rọyen vwẹ ukẹcha kẹ ọmọshare rayen re se Ethan, vwo vwo ẹruọ rẹ oboresorọ rẹ Jihova vwọ vwẹ irhi vwo mu: “Avwanre da nọ enọ kerẹ, ‘Diesorọ Jihova vwọ guọnọ nẹ e muọghọ vwọ kẹ iji rọyen? Idjerhe vọ yen ọnana vwo djephia nẹ o vwo ẹguọnọ rẹ avwanre? Die yen cha phia siẹrẹ wo rhe nene iji yenaa?’ ” Otaẹtakuẹgbe tiọyena vwẹ ukẹcha kẹ Ethan vwo vwo esegbuyota ọgangan nẹ iwan ri Jihova eje gbare. Steve da vwọba: “Oborẹ avwanre guọnọre yen avwanre vwọ vwẹ ukẹcha kẹ Ethan vwọ mrẹ nẹ aghwanre rọhẹ Baibol na yovwin vrẹ ọ rẹ ihworakpọ dibidibi.”

13. Mavọ yen emiọvwọn se vwo yono emọ rayen obo ra vwẹ odjekẹ rehẹ Baibol na vwo ruiruo? Djudje rọyen.

¹³ Yono ọmọ wẹn vwọ vwẹ odjekẹ ri Baibol vwo ruiruo. Uphẹn ọvo ru wo vwori wo se vwo ru ọtiọyen yen a da vwẹ owian kẹ ọmọ wẹn vwẹ isikuru nẹ o se ọbe ọvo. E se jiro vwẹ ọbe na nẹ ihwo ri vwobọ vwẹ iruemu ri jẹfuọn yẹrẹ ozighi fo ihwo ra vwẹrokeri. Wọ sa vuẹ ọmọ wẹn nẹ ọ reyọ oborẹ Baibol na tare vwọ vwanvwẹ obo ri che nẹ obuko rẹ iruemu rẹ ihwo tiọyena rhe. (Isẹ 22:24, 25; 1Kọ 15:33; Fil 4:8) Ọnana sa vwẹ ukẹcha kẹ vwọ ta ota kpahen obo ro segbuyota kẹ oyono vẹ emọ rẹ iklasi rọyen ọke rẹ ayen da ta ota kpahen ọbe na vwẹ obo isikuru.

CHA ỌMỌ WẸN UKO VWỌ CHOCHỌN RẸ ESEGBUYOTA RỌYEN

14. Uyono vọ yen sa nẹrhẹ oshọ muẹ eghene rọ dia Onenikristi, kẹ diesorọ?

¹⁴ Ọkievo, oshọ se mu ighene re dia Inenikristi rẹ ayen vwọ ta ota kpahen oborẹ ayen segbuyota. Oma sa vo ayen siẹrẹ a da tanẹ ayen rhi djekpahen oboresorọ ayen vwo imuẹro kpahen uyono rẹ arhọ mamarhee. Diesorọ? Kidie iyono rayen sa tanẹ uyono rẹ arhọ mamarhe ghini uyota. Wọ da dia ọmiọvwọn, mavọ yen wọ sa vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ wẹn vwo vwo imuẹro nẹ obo ro segbuyota na yen ghene gba?

15. Die yen sa vwẹ ukẹcha kẹ eghene rọ dia Onenikristi rere o se vwo vwo imuẹro kpahen obo ro segbuyota?

¹⁵ Vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ wẹn rere ọ vwọ nabọ vwo imuẹro kpahen obo ro segbuyota. O fori nẹ oma vo ọmọ wẹn kidie ọ riẹn uyota rẹ obo ra mare ejee. (2Ti 1:8) Diesorọ a vwọ ta ọtiọyen? Uyota nẹ egbaeriariẹn buebun riẹnre nẹ ọ dia arhọ di mu va rhe kpregedee. Ayen riẹnre nẹ ohwo ọvo ro vwo aghwanre herọ rọ ma ayen. Fikirẹ ọnana, ayen rhe se uyono rẹ arhọ mamarhe re yono vwẹ isikuru sansan rehẹ akpọneje gbuyotaa. Orọnvwọn ọvo rọ sa nẹrhẹ ọmọ wẹn ru esegbuyota rọyen ganphiyọ yen o vwo roro kpahen obo ri mu iniọvo eya vẹ eshare vwo segbuyota nẹ a ma arhọ.c

16. Mavọ yen emiọvwọn sa vwọ cha emọ rayen uko vwọ chochọn rẹ esegbuyota rayen kpahen Ọmemama na? (1 Pita 3:15) (Ni uhoho na.)

¹⁶ Cha ọmọ wẹn uko vwọ chochọn rẹ esegbuyota rọyen kpahen Ọmemama na. (Se 1 Pita 3:15.) O yovwin siẹrẹ wẹ vẹ ọyen da fuẹrẹn iyovwinreta re ta ota kpahen emama kugbe arhọ mamarhe vwẹ jw.org. Ọtiọyena, wẹ vẹ ọyen gba ta ota kpahen ẹkpo re nabọ ghwotọ ro niri nẹ e sa nẹrhẹ ihwo efa vwo ẹruọ uyota na nẹ Ọmemama herọ. Karophiyọ nẹ ofori ro vwo nene emọ isikuru rọyen phraphroo. Jiro kẹ nẹ ọ reyọ aghwanre vẹ ona vwọ ta eta ọ da dianẹ ohwo ọvo vwo owenvwe rọ vwọ ta ota kpahen uyovwinrota na. Kerẹ udje, ọmọ isikuru sa tanẹ: “Obo re me mrẹ ọvo yen mi vwo imuẹro kpahan, me je mrẹ Ọghẹnẹ dẹvoo.” Eghene rọ dia Onenikristi sa vuẹ nẹ: “De vwẹ ẹwẹn roro nẹ wọ yan vwevunrẹ egbo ro sheri kẹ asan rẹ ihwo dia, wọ da mrẹ orhare ra tọnre, ra vwẹ ikoro vwo ru. Die yen cha djẹ ro owẹ ẹwẹn? Ọ da dianẹ orhare tiọyena kẹ wẹ imuẹro dẹn nẹ o vwo ohwo rọ tọnrọ, kẹ akpọ vẹ odjuvwu kugbe erọnvwọn rehẹ ayen vwo!”

17. Mavọ yen emiọvwọn se vwo jiro kẹ emọ rayen vwọ reyọ kuphẹn kuphẹn ro rhiephiyọ vwọ vuẹ ihwo efa kpahen oborẹ ayen segbuyota? Djudje rọyen.

¹⁷ Jiro kẹ ọmọ wẹn nẹ ọ reyọ kuphẹn kuphẹn ro rhiephiyọ vwọ vuẹ ihwo efa kpahen uyota ri Baibol na. (Ro 10:10) Wọ sa reyọ ẹgbaẹdavwọn rọ vwọ vuẹ ihwo efa kpahen obo ro segbuyota vwọ vwanvwẹ ẹgbaẹdavwọn ra guọnọre a sa vwọ riẹn obo re hworo ekuakua rẹ uhworo ọvo. Ẹsosuọ, ọ rọ pha lọlọhọ yen a vwọ tuọnphiyọ. Ọke vwọ yanran, a me rhe tẹn ona rọyen. Ọtiọyen ọ je hepha, eghene rọ dia Onenikristi sa reyọ uyovwinrota ọlọlọhọ vwọ ton ota phiyọ siẹrẹ ọ da ta ota kpahen obo ro segbuyota vwọ kẹ ihwo efa. Kerẹ udje, ọ sa nọ ọmọ isikuru rọyen: “Wọ riẹnre nẹ oborẹ a mare yen ewena vwẹrokere vwo ruẹ oborẹ ayen ruẹ? Ji mi dje ividio ọvo kẹ wẹ.” Siẹrẹ o de dje ividio ọvo kẹ vwẹ ẹbẹre rẹ A Marọ? nu, ọ sa nọ: “E de jiri ọgbaerianriẹn fikirẹ obo ra mare rọ vwẹrokeri, kẹ ono yen fo ujiri rẹ obo ra mare eje?” Onọ tiọyena sa nẹrhẹ eghene na vwo owenvwe ro vwo yono kpobarophiyọ.

VWẸ UKẸCHA KẸ ỌMỌ WẸN ỌKIEJE VWO RU ESEGBUYOTA RỌYEN GANPHIYỌ

18. Mavọ yen emiọvwọn se vwo ru esegbuyota rẹ emọ rayen kpahen Ọghẹnẹ ganphiyọ ọkieje?

¹⁸ Avwanre yerẹn vwẹ akpọ rẹ ihwo ri vwo esegbuyota kpahen Jihovaa vọnre. (2Pi 3:3) Ọtiọyena, emiọvwọn, siẹrẹ ovwan de yono emọ rẹ ovwan Baibol na, jiro kẹ ayen nẹ ayen yono iyovwinreta re cha nẹrhẹ ayen vwẹ ẹro ọghanghanre vwo ni Ota rẹ Ọghẹnẹ vẹ iwan rọyen. Vwẹ ukẹcha kẹ vwọ reyọ oborẹ Jihova mare vwo ru ẹgba iroro rọyen ganphiyọ. Cha uko vwo vwo ẹruọ rẹ aroẹmrẹ ri Baibol ri rugba re. Ọ rọ ma ghanre, nẹrhovwo kẹ, wẹ vẹ ọyen je nẹrhovwo kugbe. Wo de ru ọtiọyen, wo se vwo imuẹro nẹ Jihova che bruba ẹgbaẹdavwọn ru wọ vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ọmọ wẹn vwo ru esegbuyota rọyen ganphiyọ.​—2Ik 15:7.