1921—Ẹgbukpe Ujorin Ọvo Re Wanre

“OWIAN vọ kiriguo yen hirharoku avwanre vwẹ ukpe nana?” Ọnana onọ ra mrẹre vwẹ Uwevwin Orhẹre ri January 1, 1921. Ra vwọ kpahen phiyọ onọ na, Uwevwin Orhẹrẹ na da karophiyọ ayen owian rẹ aghwoghwo na womarẹ eta rehẹ Aizaya 61:1, 2: “Ọ vwẹ evwri ghworo uvwe me vwọ ghwẹ ikun esiri na rhe ihwo re kpokpo. . . , re ghwoghwo ukpe rẹ ẹreyo rẹ evun esiri rẹ Ọrovwohwo, kugbe ẹdẹ rẹ ihri rẹ Ọghẹnẹ rẹ avwanre.”

IGHWOGHWOTA RI FIUDUGBERI

E se vwo ru owian rẹ aghwoghwo na, ofori nẹ Emọ-uyono ri Baibol na fiudugberi. Ayen che ghwoghwo “ikun esiri” kẹ ihwo re kpokpo, ayen ji che ghwoghwo “ẹdẹ rẹ ihri” rọ cha kẹ irumwemwu na.

Oniọvo J. H. Hoskin rọ dia Canada fiudugberi ghwoghwo dede nẹ o hirharoku omukpahen. Vwẹ ukpe ri 1921, ọ da yan mrẹ ohwo ri shọshi ọvo ro ghwoghwo ota. Oniọvo Hoskin ton otaẹtakuẹgbe rayen na phiyọ rọ vwọ ta: “E ja ta ota kugbe vwevwerhen vwo nẹ Baibol na rhe. Ọ da tobọ dianẹ o vwo erọnvwọn evo re de jẹ ẹruọ rẹ ohwohwo evwo, a je sa dobọ rẹ otaẹtakuẹgbe na ji vwọrẹ ufuoma, a me je dia igbeyan.” Ẹkẹvuọvo ọ phiare ọtiọye-en. Oniọvo Hoskin da ta kpahen obo re phiare: “Iminọke evo yen avwanre ta ota re, ọshare na da ghwa ghwiẹ ẹchẹ na gangan te asan rẹ mi de roro nẹ ighegbe rehẹ ẹchẹ na che ghwu dede.”

Ọshare na da van kuo Oniọvo Hoskin, “diesorọ wọ rhe bru igiye ra ra ta ota kẹ-ẹ? Oniọvo Hoskin kpahen kẹ-ẹ, ọ da yan jovwo, ọ da vuẹ oma rọyen, ‘mi roro nẹ Onenikristi me ta ota kẹ jovwo!’

Ọshare na vwo ghwoghwo ota kẹ ihwo rẹ ẹga rọyen vwẹ ẹdẹ rọ vwọ kpahọn, ọ da ta erharhe rẹ eta kpahen Oniọvo Hoskin. Oniọvo Hoskin da ta: “Ọ da vwẹ orhọesio vwọ kẹ ihwo rẹ ẹga rọyen kpahen ovwẹ, ọ vuẹ ayen nẹ mẹvwẹ yen ohwo rọ ma vwọrofian kparobọ rọ diarọ vwẹ orere rayen na re, nẹ mi fo ohwo ra tenye hwe.” Ẹkẹvuọvo ọnana dobọ rẹ aghwoghwo rẹ Oniọvo Hoskin ji-i, o ji mumaphiyọ iruo rẹ aghwoghwo na, ihwo buebun je kerhọ rọyen. Ọ da ta: “me nabọ riavwerhen rẹ iruo rẹ aghwoghwo na vwẹ etiyin. Ihwo na evo tobọ ta, ‘me riẹnre nẹ wẹ ohwo rẹ Ọghẹnẹ!’ ayen ji vwo owenvwe rẹ ayen vwọ kẹ vwẹ obo re me guọnọre.”

UYONO ROMOBỌ KUGBE ẸGA RẸ ORUA

Ayen sa vwọ chọn ihwo uko vwo vwo ẹruọ ri Baibol na, Emọ-uyono ri Baibol na da tenye ọrhuẹrẹphiyotọ rẹ uyono ri Baibol phiyọ ọbe re se The Golden Age.a Ọrhuẹrẹphiyotọ nana re ru vwọ kẹ emọ na vwo enọ rẹ emiọvwọn vẹ emọ rayen sa fuẹrẹn kugbe. Emiọvwọn da “nọ emọ rayen enọ nana, kẹ ayen cha chọn emọ na uko vwọ guọnọ ẹkpahọnphiyọ na vwo nẹ Baibol na rhe.” Evo usun rẹ enọ na kerẹ, “Brẹ ẹbe yehẹ Baibol na vwo nẹ Jẹnẹsis rhi duvwun Ẹvwọphia?,” yono erọnvwọn elọlọhọ evo kpahen Baibol na. Enọ efa kerẹ “Ofori nẹ Inenikristi eje rhẹro rẹ omukpahen?,” muegbe rẹ ighene rere ayen sa vwọ dia ighwoghwota ri fiudugberi.

Ọrhuẹrẹphiyotọ na ji vwo enọ vẹ ẹkpahọnphiyọ vwọ kẹ ihwo ri vwo erianriẹn evo kpahen Baibol na jovwore. A sa mrẹ ẹkpahọnphiyọ rẹ enọ na vwẹ ukori rẹsosuọ rẹ ọbe na Studies in the Scriptures. Ihwo buebun ri se ọbe na yono emu buebun vwo nẹ enọ na rhe, ẹkẹvuọvo e de rhi ghwoghwo ne, a rha cha tenye enọ nana phia ọfa-a. Diesorọ?

ỌBE KPOKPỌ!

Ọbe ri *The Harp of God*

Ọmọbe re si orhuẹrẹphiyotọ ri sese phiyọ

Ọmọbe re si enọ phiyọ

Iniọvo ri muẹ usiokọ rẹ owian na rhe mrẹvughe nẹ ofori ihwo vwo yono kpahen Baibol na uyovwinrota ọvuọvo vwẹ ọke vuọvo. Fikirẹ ọtiọyena, e de siobọnẹ ọbe na The Harp of God vwẹ November 1921. Ihwo ri dje omavwerhovwẹn phia re reyọ ọbe na da vwomaba uyono rẹ ọbe na rọ dia oborẹ ayen ọvo se ru komobọ rayen. Ọrhuẹrẹphiyọtọ rẹ uyono romobọ nana chọn ihwo ri vwobọ vwọ uko vwo vwo ẹruọ rẹ “ọhore rẹ Ọghẹnẹ rọ vwọ kẹ ihworakpọ arhọ ri bẹdẹ.” Mavọ yen a reyọ ona nana vwo ruiruo wan?

Siẹrẹ ohwo de rhiabọreyọ ọbe na, a je kẹ ọmọbe re si aruọbe yẹrẹ asan ro che se vwẹ obe na phiyọ. Vwẹ udughwrẹn rọ vwọ kpahọn, a me rha vwẹ ọmọbe ro vwo enọ ra reyo vwo nẹ asan ro seri na vwo rhe. Ọmọbe yena vwo asan ro che se vwẹ udughwrẹn rọ vwọ kpahọn ọyena vwẹ evun rọyen.

Kudughwrẹn kudughwrẹn vwẹ udughwrẹn 12, yen ukoko rọ kẹrẹ asan rẹ ohwo re yono Biabol na dia na vwọ vwẹ ọmọbe na vwo rhe. Vwẹ ọke buebun, ihwo ri se kpo owian rẹ nuwevwin kpo uwevwin na-a yen vwẹ ọmọbe na vwo rhe ohwo na. Kerẹ udje, Anna K. Gardner ro nẹ Millvale, Pennsylvania, U.S.A. rhe, tare nẹ “re vwo siobọnu ọbe ri The Harp of God, oniọvo mẹ Thayle rẹ owọ miavwa da mrẹ owian ro se te wian, owian rọ vwọ vwẹ ọmọbe na vwo rhe ihwo.” Ohwo na de ruẹ uyono romobọ royen na re nu, ohwo ọvo vwẹ ukoko na ko che bru ohwo na ra, ra chọn uko vwo yono kpobarophiyọ vwo nẹ Baibol na rhe.

Thayle Gardner ro chidia agbaran rẹ ukpono

OWIAN RỌHẸ OBARO NA

Vwẹ oba rẹ ukpe na, Oniọvo J. F. Rutherford de si ileta vwo rhe ikoko na eje. O si phiyọ nẹ, “ovuẹ rẹ Uvie na te ihwo buebun obọ je chọn buebun uko mamọ vwẹ ukpe nana vwọ vrẹ ọ rẹ ikpe re wanre na.” Ọ da je ta: “Ewian buebun efa je hẹ obaro hẹrhẹ avwanre. Jiro kẹ ihwo efa nẹ ayen rhe vwomaba ohwo vwẹ owian oyoyovwin nana.” Emọ-uyono ri Baibol na ghini ru nene uchebro nana. Vwẹ ukpe ri 1922, ayen de fiudugberi ghwoghwo ovuẹ rẹ Uvie na vwọ vrẹ obo ri jovwo.

Igbeyan ri Fiudugberẹ

Emọ-uyono ri Baibol na dje ẹguọnọ phia womarẹ ayen vwọ vwẹ ukẹcha kẹ ohwohwo. Ayen igbeyan ri fiudugberẹ re vwiẹ “kpahe ohwo fiki rẹ ẹdoja” kirobo rẹ ikuegbe rẹ obotọ na djerephia.—Isẹ 17:17.

Vwẹ Tuesday, May 31, 1921 obo ra rhe riẹn phiyọ Ohwekufia rẹ Uvwiẹ ri Tulsa da vwomaphia vwẹ Tulsa, Oklahoma, U.S.A ra vwọ mrẹ nẹ e mu ohwo obiebi ọvo phiyọ uwodi kidie nẹ ọ tota vwọso oyibo ọvo rọ dia aye. Ẹko rẹ inogbozighi rẹ ihwo rẹ iyibo ri bun vrẹ 1,000 da kpare ohọnre vwo bru ẹmẹko rẹ ihwo ibiebi ra, o kriri-i, ohọnre na da rhe hẹrabọ vwo te ihwo ibiebi re dia ubrakpọ ri Greenwood rọ dia asan rẹ ayen de gborho je torhẹ iwevwin vẹ ishoghwa rẹ ihwo re vrẹ 1,400 totọ. Iyẹnrẹn vwerọphia nẹ ihwo 36 yen ghwuru, jẹ ihwo ri ghini ghwu vwẹ ohọnre na sa dia ihwo ujorin buebun.

Oniọvo Richard J. Hill rọ dia ohwo obiebi ra vwẹ Baibol vwo yono, nẹ iyẹnrẹn rẹ obo re phiare na: “Ason rẹ ẹdẹ rẹ ayen họnre na jẹ avwanre ruẹ uyono, kidie ọyen ẹdẹ uyono rẹ avwanre. Uyono na vwo kuphiyọ nu, avwanre de nyo edo rẹ ihwunu ra sa vwẹ uherevie rẹ Tulsa. Ayen da sa ihwunu ri te urhuọke.” Vwẹ urhuọke rẹ Wednesday, vwẹ June 1, ekuakua da rhoma rhe bra phiyọ. “Ẹko rẹ emetẹ vẹ emeshare evo da rhe vuẹ avwanre nẹ avwanre da guọnọ sivwin rhọ, avwanre djẹ kpo Ọguan rode ọvo vwẹ orere na kpakpata.” Ọtiọyena Oniọvo Hill vẹ emọ rọyen iyorin da djẹ kpo Ọguan rode ọvo vwẹ Tulsa. Tẹ eshare tẹ eya ri te 3,000 re dia ihwo ibiebi yen hẹ ọguan na, isodje rẹ ẹkuotọ na ji rhe rhe dobọ rẹ ohọre na ji yen vwẹrote ihwo rehẹ ọguan na.

Vwẹ ọke yena vuọvo na, Oniọvo Arthur Claus, rọ dia oyibo de fiudugberi brorhiẹn ọvo. “Mi vwo nyo nẹ inogbozighi na djẹ kpẹ ubrotọ rẹ Greenwood, jẹ ayen gborho ihwo ji phiẹ erhanre phiyẹ uwevwin rẹ ihwo, mi de brorhiẹn me vwọ nokpẹn rẹ ugbeyen mẹ ọghanghanre Oniọvo Hill.”

Arthur Claus vwẹ ọbe ri The Harp of God vwo yono emọ ri te 14

O vwo te uwevwin rẹ Oniọvo Hill, ọ da mrẹ oyibo ọvo rọ je dia ekogho na vẹ ọhwunu obọ. Oyibo na rọ je dia ugbeyan rẹ Oniọvo Hill de roro nẹ Arthur jẹ ọvo usun rẹ inogbozighi na. Ọ da nọ vẹ ovan, “die wo ruẹ vwẹ etinẹ?”

Arthur da ta: “Ọ dianẹ ẹkpahọnphiyọ mẹ vọnrọ evun jovwo-o, ọ rha sa vwẹ. Mi de jọ riẹn nẹ oniọvo Hill ugbeyan mẹ, me je vuẹ nẹ me je cha uwevwin rọyen ọke buebun.” Arthur vẹ ihwo rehẹ ekogho na sẹro rẹ ekuakua rẹ Oniọvo Hill vwo nẹ abọ rẹ inogbozighi na.

O rhe kri-i, Arthur kọ rhe riẹn nẹ Oniọvo Hill vẹ orua rọyen hẹ Ọguan rode na. A vuẹ Arthur nẹ ihwo ibiebi che se vrẹn nẹ ọguan na-a jokpanẹ isodje rọ vwẹrote ayen na kwenu kẹ ayen. Arthur da ta: “A vẹ isodje rode na sa vwọ ta ota dia obore lọhọre kakaka-a. Me vwọ vuẹ nẹ me guọnọ mu oniọvo na vẹ orua rọyen vwo nẹ Ọguan rode na, ọ da nọ vwẹ: ‘Wọ sa vwẹrote orua nana ji nenesi rẹ ọdavwẹ rayen?’ Me da rhọvwen vẹ omavwerhovwẹn.”

Kidie nẹ a rhọvwen kẹ, Arthur de bru okpakpa kpo Ọguan rode na. Ọ da vuẹ isodje ọvo usun rẹ e re vwẹrote Ọguan rode na, isodje na da ta: “Diesorọ onini rẹ avwanre vwọ rhọnvwen kẹ wẹ? Wọ riẹnre nẹ wẹ yen ohwo rẹsosuọ ro tu si ihwo nẹ etinẹ na nonẹna?” O rhe kri-i Arthur vẹ isodje na da mrẹ Oniọvo Hill vẹ orua rọyen. Ayen eje da ro imoto rẹ Oniọvo Arthur, ayen de kpo.

Oniọvo Claus vwo imuẹro nẹ ọyen sa vwẹrote Oniọvo Hill vẹ orua rọyen. Udje rẹ iniọvo rehẹ akpọeje ri vwo uduefiogbere na djobọte ihwo efa. Arthur da ta: “Ọnana da nẹrhẹ ihwo re vẹ Hill gba dia asan ọvo re vwẹrote ekuakua rọyen rhi muọghọ kẹ Iseri ri Jihova. Buebun rẹ ihwo de ji rhi vwo owenvwe rẹ ayen vwo nyo ovuẹ rẹ Uvie na kidie ayen mrẹvughe nẹ avwanre eje ruẹ kuẹgbe otoro ẹkuotọ rẹ avwanre nurhe-e, nẹ o vwo ohwo ọvuọvo vwẹ usun rẹ ihwo re vwomakpahotọ vwọ kẹ Ọghẹnẹ ro nẹ oma rọyen ghanghanre vwọ vrẹ efa-a.”

a E wene odẹ rẹ ọbe na The Golden Age vwo kpo Consolation vwẹ ukpe ri 1937, e de rhe wene vwo kpo Awake! vwẹ 1946