Ndomo Elivulu Lia Yovi li Pondola Oku tu Kuatisa Eci tu Tala Ohali

1-2. Momo lie ci kuetele esilivilo kokuetu oku tanga elivulu lia Yovi?

ANGA hẽ wa tangele ale elivulu lia Yovi Vembimbiliya? Ndaño okuti pa pita ale 3.500 kanyamo tunde eci elivulu liaco lia sonehiwa, amanu valua handi va li tenda ndelivulu limue li kuete esilivilo lialua. Omanu va siata oku pandiya usonehi welivulu liaco, momo wa tukula olondaka via leluka oku kuata elomboloko, via posoka, havio vi kuete unene. Ocili okuti Mose eye wa soneha elivulu liaco, pole, usovoli walio, Yehova Suku.—2 Tim. 3:16.

² Elivulu lia Yovi, limue pokati kalivulu alua a kuete esilivilo a sangiwa Vembimbiliya. Momo lie? Momo olio li tu kuatisa oku kuata elomboloko lietosi limue li kuete esilivilo liokuti, ci kaile omanu ale ovangelo, va sukila oku nõla nda va vumba Suku omo liocisola vo kuetele kuenda ocisola va kuetele onduko yaye. Handi vali, olio li tu longisa ovituwa vi komõhisa via Yehova ndeci, ocisola, olondunge, esunga kuenda unene. Ndeci, Elivulu lia Yovi li tukula Yehova okuti, “Ukuonene Wosi” ci soka 31 kolonjanja okuti alivulu akuavo a sangiwa Vembimbiliya ci sule. Handi vali, elivulu lia Yovi li tambulula apulilo alua atiamẽla komuenyo, oku kongelamo epulilo limue omanu valua va siata oku linga liokuti: momo lie Suku a kasilili oku ecelela ohali?

3. Nye tu ka lilongisa poku konomuisa elivulu lia Yovi?

³ Ndeci oku kala kilu liomunda yimue ci tu kuatisa oku mola ciwa ovina via tu ñuala, elivulu lia Yovi li tu kuatisavo oku tenda ovitangi viomuenyo ndomo Yehova a vi tenda. Tu konomuisi ndomo elivulu lia Yovi li pondola oku tu kuatisa eci tu tala ohali. Tu ka lilongisa ndomo va Isareli va ponduile oku kuatisiwa lulandu wa Yovi kuenda ndomo ulandu waco u pondola oku tu kuatisa koloneke vilo. Handi vali, tu ka lilongisavo ndomo tu pondola oku talavaya lulandu u sangiwa kelivulu liaco oco tu kuatise omanu vakuavo.

SUKU WA ECELELA OKUTI YOVI O TALA OHALI

4. Etepiso lipi lia kala pokati ka Yovi kuenda va Isareli vamue va kala kofeka Yegito?

⁴ Vokuenda kuotembo eci va Isareli va kala apika Kegito, kua kala ulume umue o tukuiwa Yovi kofeka yo Usi okuti pamue, ofeka yimue ya kala kutundilo Wofeka Yohuminyo kuenda konano yo Arabia. Ca litepa la va Isareli vamue ceci okuti, eci va kala kofeka Yegito va fetika oku fendela olosuku viesanda, pole, Yovi wa vumba Yehova lekolelo. (Yeh. 24:14; Esek. 20:8) Catiamẽla ku Yovi, Yehova wa popia hati: “Ka kuli omunu wa lisoka laye kilu lieve.”a (Yovi 1:8) Yovi wa kala ohuasi kuenda wa sumbiwile calua okuti omunu ukuavo kocitumãlo a kala ci sule. (Yovi 1:3) Satana wa temẽle calua omo okuti ulume waco wa kemãlele haeye wa sumbiwile calua, wa kala ufendeli umue ukuekolelo wa Yehova!

5. Momo lie Yehova a ecelela okuti Yovi o tala ohali? (Yovi 1:​20-22; 2:​9, 10)

⁵ Satana wa popia okuti, nda Yovi wa talisiwa ohali, wa ponduile oku liwekapo oku fendela Yehova. (Yovi 1:​7-11; 2:​2-5) Ocili okuti Yehova wa solele calua Yovi. Pole, wa ecelela oco Satana a lekise nda okuti ovina a vangula viatiamẽla ku Yovi viocili muẽle ale sio. (Yovi 1:​12-19; 2:​6-8) Satana wa koka okuti ovinyama viosi via Yovi vi nyaniwa, wa koka olofa viomãla vaye ekũi kuenda wa koka okuti Yovi o kuata olombumbu vi vala calua tunde kolomãhi toke ponumbutue. Pole, ndaño Satana wa koka okuti Yovi o tala ohali yalua, Yovi wamamako oku vumba Yehova lekolelo. (Tanga Yovi 1:​20-22; 2:​9, 10.) Vokuenda kuotembo, Yehova wa tumbulula uhayele wa Yovi, wa koka okuti eye o kuata vali ovokuasi kuenda omanu veya vali oku u sumbila. Noke, Yehova wa eca vali kokuaye omãla va soka ekũi. Handi vali, Yehova wa koka okuti Yovi o kala komuenyo ci soka 140 kanyamo kuenje wa mola omãla vaye kuenda olonekulu viaye ci soka ovitumbulukila vikuãla. (Yovi 42:​10-13, 16) Ulandu wa Yovi wa kuatisa ndati afendeli va Suku kotembo yaco kuenda u pondola oku tu kuatisa ndati koloneke vilo?

6. Ulandu wa Yovi wa ponduile oku kuatisa ndati va Isareli? (Talavo ociluvialuvia.)

⁶ Ndomo va Isareli va ponduile oku kuati siwa. Va Isareli eci va kala Kegito omuenyo wavo ka wa lelukile. Ndeci, Yehosua la Kalembe va kala apika Kegito vokuenda kuanyamo alua. Noke, va tungayala vekalasoko vokuenda kueci ci soka 40 kanyamo omo okuti, va Isareli vakuavo va sinĩla Yehova. Va Isareli omo lioku kũlĩha ulandu watiamẽla koloseteko Yovi a liyaka lavio kuenda onima yeyililako, ca va kuatisa kuenda ca kuatisavo ovitumbulukila viavo oku kũlĩha ono yohali. Ovo nda va kuatavo elomboloko lia suapo liesunga lieci Suku a kasilili oku ecelela ohali kuenda ndomo eye a kapako calua ekolelo liafendeli vaye.

7-8. Elivulu lia Yovi li pondola oku kuatisa ndati omanu vana va kasi oku tala ohali? Tukula ulandu umue.

⁷ Ndomo tu kuatisiwa. Omanu valua koloneke vilo, va siata oku mola omanu vawa oku tala ohali kuenje ka va tẽla oku kuata elomboloko liesunga lieci Suku a kasilili oku ecelela ovina viaco. Omo liaco, ovo ka va tava vali okuti kuli Suku ale va sima okuti eye ka va kapeleko. Kũlĩhĩsa ulandu wa manji umue ukãi o tukuiwa Hazel,b wo kofeka yo Ruanda. Eci eye a kala umalẽhe, wa kolelele Suku. Pole, noke ovina vieya oku pongoloka. Olonjali viaye via linyãla kuenje eye wa tekuiwa la isiaye wokatumba okuti wa enda oku u tata lãvi. Vokuenda kuotembo eye wa putuiwa lulume umue. Hazel wa endaile konembele, pole, ka tambuile elembeleko a sukilile. Noke, eye wa situlula ovisimĩlo viaye ku Suku poku popia ndoco: “A Suku, ame nda likutilila kokuove, nda seteka oku linga eci ciwa, pole, eci ciwa, wa ci fetuluinya leci cĩvi. Kaliye ndi liwekapo oku ku fendela kuenje ndi ka linga ovina vi ndi kokela esanju.” Tu sumua calua poku mola omanu okuti ndeci Hazel, va siata oku yeva ovohembi alua atiamẽla ku Suku kuenda va tava okuti eye wa siata oku va kokela ohali!

⁸ Elivulu lia Yovi li tu longisa okuti, Satana eye wa siata oku tu kokela ohali, Suku hayeko! Li tu longisavo okuti, eci omanu va tala ohali, tu sukila oku yuvula oku sima okuti ovo va linga ocina cimue civĩ. Embimbiliya li popia okuti, “otembo kuenda ovina viya ño ocipikipiki” komanu vosi. (Uku. 9:11; Yovi 4:​1, 8) Handi vali, li tu longisa okuti, eci tu pandikisa lekolelo koloseteko, tu eca ku Yehova epuluvi lioku lekisa okuti Satana ohembi. (Yovi 2:3; Olosap. 27:11) Tu pandula calua omo lioku lilongisa ovina viaco Vembimbiliya momo cilo, tua kũlĩha esunga lieci etu kuenda omanu vana tu sole va talela ohali. Noke, Hazel wa lilongisa Embimbiliya Lolombangi Via Yehova kuenje weya oku kuata elomboloko liokuti, Suku haeyeko wa enda oku u kokela ohali. Eye wa popia hati: “Nda likutilila vali ku Yehova kuenda nda situlula kokuaye ovisimĩlo viange. Nda sapuila ku Yehova okuti, eci nda popele okuti ndi liwekapo oku u vumba, sia kaile oku vangula ocili. Nda ci popela lika omo okuti kotembo yaco handi sia ku kũlĩhĩle. Cilo nda kũlĩha okuti Yehova o ndi sole. Kaliye ndi kuete esanju liocili.” Tu pandula calua omo lioku kũlĩha esunga lieci Suku a kasilili oku ecelela ohali! Kaliye, tu konomuisi ndomo ulandu wa Yovi u pondola oku tu kuatisa eci tu tala ohali.

NDOMO ULANDU WA YOVI U TU KUATISA OKU PANDIKISA

9. Lombolola ovina via lipita la Yovi. (Tiago 5:11)

⁹ Sokolola ohali Yovi a tala. Eye wa enda oku tumãla posi pokati katiko. Etimba liaye lieyukile olombumbu kuenda eye wa enda oku yeva evalo lialua. Ekova liaye lia tekãvele omo liuveyi waco kuenda eye wa kopele calua. Yovi ka kuatele ongusu yoku linga ovina kuenje wa enda lika oku lisuya kolombumbu viaco locimuanyũila cotuma. Eye wa enda oku lisiosiõla omo lievalo lialua. Ndaño lovitangi viaco, Yovi ka pandikisile lika, pole, wa amamako oku kolela ku Yehova. (Tanga Tiago 5:11.) Nye ca kuatisa Yovi oku pandikisa?

10. Ukamba upi Yovi a kuatele la Yehova? Ci lombolola.

¹⁰ Yovi wa situluila ku Yehova ndomo a kala oku liyeva. (Yovi 10:​1, 2; 16:20) Ndeci, kelivulu lia Yovi ocipama 3, ku popia okuti Yovi wa situlula esumuo lialua a kuatele omo liovina a kala oku lipita lavio. Handi vali, eye wa simĩle okuti Yehova eye wa kala oku u kokela ohali yaco. Noke akamba vaye vatatu, olonjanja vialua vo sapuila okuti Suku wa kala oku u kangisa omo liakandu aye. Pole, Yovi wa lekisa okuti wa kolelele Yehova lutima wosi. Ovina vimue Yovi a popia, via lekisa okuti, vapuluvi amue eye wa enda oku litenda ndukuesunga okuti Suku ci sule. (Yovi 10:​1-3; 32:​1, 2; 35:​1, 2) Handi vali, Yovi wa popia okuti alikolisilo aye oku teyuila ekolelo, olonjanja vimue vio kokela oku popia olondaka “viumamõhe.” (Yovi 6:​3, 26) Vocipama 31 tu tangako okuti, Yovi wa vangula eci catiamẽla koku tambuluiwa loku pisiwa la Suku. (Yovi 31:35) Pole, nda ka ca sungulukile okuti Yovi o kisika Suku oku u lomboluila esunga lieci a kala oku talela ohali.

11. Yehova wa tambulula ndati Yovi omo liovina a popia viatiamẽla kekolelo liaye?

¹¹ Tu pondola oku limbuka okuti, onjila ndomo Yovi a vangula la Yehova, ya lekisa okuti eye wa kuatele ukamba umue uwa Laye kuenda wa kolelele lutima wosi okuti Yehova wa ponduile oku u sombisa lesunga. Noke eci Yehova a tambulula Yovi pocakati cehunguhungu liofela, Eye ka lomboluile esunga lieci Yovi a kalela oku tala ohali. Handi vali, Yehova ka pisile Yovi omo lioku situlula ndomo a kala oku liyeva ale omo lioku popia okuti ka lingile cimue civĩ. Pole, Yehova lohenda, wa longisa Yovi onjila ya sunguluka yoku sokolola, ndeci isia umue uwa a linga lomõlaye. Eyi ya kala onjila yimue yiwa yoku kuatisa Yovi. Omo liaco, Yovi lumbombe wa limbuka okuti ka kũlĩhĩle ovina vialua kuenje wa likekembela omo liolondaka viumamõhe a popele. (Yovi 31:6; 40:​4, 5; 42:​1-6) Ulandu waco wa kuatisa ndati omanu kosimbu kuenda u pondola oku tu kuatisa ndati koloneke vilo?

12. Ulandu wa Yovi wa ponduile oku kuatisa ndati va Isareli?

¹² Ndomo va Isareli va ponduile oku kuatisiwa. Va Isareli va ponduile oku lilongisa ovina vialua via lipita la Yovi. Sokolola ovina viatamẽla ku Mose. Ka ca lelukile kokuaye oku kala usongui wa va Isareli. Momo ovo olonjanja vialua va enda oku sinĩla Yehova loku sumuisa Mose. Pole, ca litepa la va Isareli vakuesino ceci okuti, olonjanja vialua eci va lisiõsũila Yehova, Mose wa enda oku likutilila oku pinga ekuatiso liaye kapuluvi ana ka a lelukile. (Etu. 16:​6-8; Ate. 11:​10-14; 14:​1-4, 11; 16:​41, 49; 17:5) Ongangu ya Yovi ya kuatisavo Mose vepuluvi limue eci a pindisiwa la Yehova. Ndeci, eci pa kambele otembo yimue oco va Isareli va iñile vofeka yohuminyo okuti kotembo yaco va kala kocilombo ko Kadesi, Mose wa “vangula uveke lomẽla waye” kuenda ka ecele esivayo ku Yehova. (Osa. 106:​32, 33) Omo liaco, Yehova ka ecelele okuti Mose iñila Vofeka Yohuminyo. (Esin. 32:​50-52) Ndaño okuti ka ca lelukile ku Mose, pole, eye lumbombe wa tava epindiso liaco lia tunda ku Yehova. Ulandu wa Yovi wa ponduilevo oku kuatisa ovitumbulukila via va Isareli vakuekolelo oku pandikisa koloseteko va liyaka lavio. Poku sokolola kulandu waco, ovo va ponduile oku lilongisa oku situluila ovisimĩlo viavo ku Yehova kuenda oku ivaluka okuti va sukilile oku yuvula oku litenda ndavakuesunga okuti Suku ci sule. Handi vali, va ponduilevo oku lilongisa oku kala ambombe loku yevelela eci Yehova a va pindisa.

13. Ulandu wa Yovi u tu kuatisa ndati oku pandikisa? (Va Heveru 10:36)

¹³ Ndomo tu kuatisiwa. Omo okuti tu kasi kotembo yimue ka ya lelukile, tu sukilavo epandi oco tu amameko oku vumba Yehova lekolelo. (Tanga Va Heveru 10:36.) Ndeci, vamue pokati ketu pamue va kasi oku liyaka lovitangi viuhayele, esumuo, esakalalo, ovitangi vepata ale oku fisa umue ukuepata ale ekamba limue. Olonjanja vimue, olondaka ale ovilinga viomanu vakuavo, vi pondola oku koka okuti ka ci leluka kokuetu oku pandikisa kovitangi viaco. (Olosap. 12:18) Pole, elivulu lia Yovi li tu longisa okuti, tu pondola oku situluila ku Yehova ovisimĩlo vietu lekolelo liokuti, eye o ka tu yeva. (1 Yoa. 5:14) Yehova ka ka tema nda tuo lomboluila ndomo tu liyevite, ndaño muẽle ceci olonjanja vimue tu popia olondaka “viumamõhe” ndeci ca lipita la Yovi. Pole, Yehova o ka tu ĩha ongusu kuenda olondunge tu sukila oco tu pandikise. (2 Asa. 16:9; Tia. 1:5) Eye o pondolavo oku tu lungula nda ci sukiliwa, ndeci a linga la Yovi. Elivulu lia Yovi li tu longisavo ndomo tu pondola oku pandikisa eci tu tambula alungulo ale epindiso pocakati Condaka ya Suku, cocisoko caye ale pocakati cakamba vana va pama konepa yespiritu. (Va Hev. 12:​5-7) Ndeci Yovi a kuatisiwa poku tava lumbombe epindiso a tambula, etu tu ka kuatisiwavo eci tu tava alungulo tu tambula. (2 Va Kor. 13:11) Ocili okuti tu pondola oku lilongisa ovina vialua kelivulu lia Yovi! Kaliye tu kũlĩhĩsi ndomo tu pondola oku talavaya lulandu wa Yovi oco tu kuatise omanu vakuavo.

TALAVAYA LULANDU WA YOVI OCO O KUATISE OMANU VAKUAVO

14. Kupange woku kunda, tu pondola oku lombolola ndati komunu umue esunga lieci ku kasilili ohali yalua?

¹⁴ Anga hẽ kupange woku kunda, wa lisangele ale lomunu umue wa ku pulisa esunga lieci ku kasilili ohali yalua? Nda oco, wa tambulula ndati epulilo liaco? Citava okuti wa lekisa ulandu Wembimbiliya u popia catiamẽla kovina via lipita vocumbo Cedene. Pamue wa fetika oku u lomboluila catiamẽla ku Satana, eci a vetiya ohueli yatete oku tava kuhembi umue wa va kokela oku sinĩla Suku. (Efet. 3:​1-6) Noke, pamue wa popia okuti, esino liaco olio lia koka okuti omanu va tala ohali kuenda oku fa. (Va Rom. 5:12) Oku sulako, pamue wo lomboluila okuti Suku o kasi oku ecelela otembo yimue oco a lekise okuti ovina Satana a popia viuhembi kuenda oco omanu va kũlĩhe okuti kovaso yoloneke, eye o ka malako ohali yosi kuenje omanu va ka lipua loku kala komuenyo otembo ka yi pui. (Esit. 21:​3, 4) Ocili okuti elomboluilo limue liwa kuenda li pondola oku kuatisa omanu valua oku kuata elomboloko liesunga lieci omanu vawa va talela ohali.

15. Tu pondola oku talavaya ndati lelivulu lia Yovi oco tu lomboluile komunu umue esunga lieci omanu vawa va talela ohali? (Talavo oviluvialuvia.)

¹⁵ Onjila yikuavo yoku lekisa komanu esunga lieci tu talela ohali, oku va lomboluila ulandu watiamẽla ku Yovi. Tete, tu fetika poku u pandiya omo lioku linga epulilo limue liwa. Noke, tu pondola oku popia okuti, Yovi ulume umue ukuekolelo haeye wa tala ohali yalua, wa lingilevo epulilo limuamue. Eye pamue wa simĩle okuti Suku eye wa kala oku u kokela ohali yaco. (Yovi 7:​17-21) Citava okuti omunu tu kasi oku sapela laye o komõha omo okuti kosimbu kua kalavo omanu va yonguile oku kũlĩha esunga lieci tu talela ohali. Noke lutate, tu pondola oku u lomboluila okuti Suku haeyeko wa kokela ohali Yovi, pole, Satana. Eye wa ci lingila locimãho coku lekisa okuti omanu ka va vumbi Yehova omo liocisola vo kuetele. Tu pondola oku amisako poku lomboluila komunu waco okuti, ndaño okuti Suku hayeko wa kokela ohali Yovi, pole, eye wa ecelela okuti Yovi o tala ohali, oco a lekise okuti wa kolela kafendeli vaye vakuekolelo loku ecelela okuti ovo va lekisa okuti Satana ohembi. Oku sulako, tu pondola oku lombolola okuti Yovi wamamako lekolelo kuenje Suku wo sumũlũisa lonjila yimue yi komõhisa. Poku ci linga, tu pondola oku lembeleka omanu poku va sapuila okuti ohali yosi tu tala, Suku haeyeko wa siata oku yi koka.

16. Tukula ulandu umue u lekisa ndomo elivulu lia Yovi li pondola oku kuatisa omunu umue o kasi oku tala ohali.

¹⁶ Kũlĩhĩsa ndomo ulandu wa Yovi wa kuatisa ulume umue o tukuiwa Mario. Eteke limue kunyamo wo 2021, manji umue ukãi wa kala oku kunda pocakati cotelefone. Mario eye omunu watete eye a sapela laye. Kuenje wo tangela ocinimbu cimue Cembimbiliya ci lekisa okuti Suku ka yevelela lika olohutililo vietu, pole, wa tu likuminyavo ekalo liwa kuenda elavoko limue liokovaso yoloneke. Manji ukãi wa pulisa ku Mario ocisimĩlo caye catiamẽla kocinimbu caco. Noke Mario wa popia okuti, osimbu o telefone ka ya sikile, eye wa kala oku sonehẽla epata liaye ukanda umue loku va sapuila okuti wa laikele oku li ponda. Mario wa popia hati: “Ame nda kolela ku Suku, pole, komẽle yilo, nda liyeva okuti eye ka ndi kapeleko.” Onjanja yavali eci Manji ukãi a sapela laye votelefone, wo lomboluila ulandu wa Yovi kuenda ohali eye a tala. Noke Mario wa nõlapo oku tanga elivulu liosi lia Yovi. Omo liaco, manji ukãi wo tumisa onumbi yimue yi lekisa ndomo a pondola oku tapa Embimbiliya li Kola Epongoluilo Lioluali Luokaliye, vo jw.org. Onima yipi yeyililako? Mario wa tava oku lilongisa Embimbiliya kuenje cilo, eye wa sanjukila oku lilongisa ovina viatiamẽla ku Suku una wa lekisa onjongole kokuaye.

17. Momo lie o panduila Yehova omo lioku kongela elivulu lia Yovi Vondaka Yaye? (Yovi 34:12)

¹⁷ Ocili okuti Embimbiliya li kuete unene woku pongolola omuenyo wetu kuenda woku lembeleka vana va kasi oku tala ohali. (Va Hev. 4:12) Tu pandula calua omo Yehova a kongela ulandu wa Yovi Vembimbiliya! (Yovi 19:​23, 24) Elivulu lia Yovi li tu pamisa poku popia hati: “Ocili ceci okuti, Suku ka lingi eci ca vĩha.” (Tanga Yovi 34:12.) Li tu longisavo esunga lieci Suku a kasilili oku ecelela ohali kuenda ndomo tu pondola oku pandikisa. Handi vali, li tu kuatisa oku lembeleka omanu vana va kasi oku tala ohali. Vocipama ci kuãimo, tu ka lilongisa ndomo elivulu lia Yovi li pondola oku tu kuatisa oku eca alungulo awa.