Ia rearea e ia oaoa ia Iehova
E TAIME oaoaraa noa te manuïa-roa-raa o te tahi opuaraa faufaa rahi. Papu maitai, ua riro te mau faaineineraa no te tufaraa parau tuite i tupu i te 13 no Mati 1999 i te Pu Haapiiraa a te Taiete Watchtower i Patterson, i New York, ei taime oaoa no na feia haapii e 48 o te 106raa o te piha a te Haapiiraa Bibilia no Gileada.
Ua haamatara te mau parau omuaraa a Theodore Jaracz, te hoê melo no te Tino Aratai, i faatuitehia i te 7raa o te piha no Gileada, e peretiteni no te porotarama faatuiteraa, i te mau parau a te Salamo 32:11: “Ia rearea e ia oaoa ia Iehova, outou, e te feia parau-tia.” Ma te faataa no te aha e mea tano no te taatoaraa ia oaoa i teie taime, ua parau oia e: “No ta Iehova ïa e rave nei e te feia e mafatu tia to ratou, oia atoa to tatou feia haapii no Gileada ta tatou e oaoa ra i te mau taime mai teie.” Noa ˈtu e ua opua te feia haapii e haere mai i te Haapiiraa no Gileada e ua rohi maite ratou iho no te faaaravihi ia ratou no te taviniraa mitionare, o Iehova anaˈe te nehenehe e haamanuïa i te mau mea atoa. (Maseli 21:5; 27:1) Tera, ta Taeae Jaracz ïa i haapapu, te tumu no te ‘oaoaraa ia Iehova.’
I rotopu i te feia i roto i te piha rururaa i Patterson, te vai ra te mau melo utuafare e te mau manihini a te feia haapii no na fenua 12 no te hiˈo i teie tupuraa oaoa. A tiai ru ai na taata e 5 198 taata i ruru mai—oia hoi te mau melo o te Betela i Brooklyn, i Patterson e i Wallkill, tei taaihia na roto i te faaharuharuraa e te video—i te porotarama i muri iho, ua taa-maitai-hia e te vai ra te hoê feruriraa oaoa.
Faaitoitohia ia tapea i te hoê feruriraa oaoa
A faaoti ai Taeae Jaracz i ta ˈna mau parau omuaraa, ua vaiiho oia i te parahiraa i te taeae matamua o na taeae orero e pae i faaineine i te mau aˈoraa Bibilia eiaha noa no te feia tuite no Gileada, no te taatoaraa râ i ruru mai.
Te taeae matamua i orero mai, o William Malenfant ïa, te hoê melo faatuitehia i te 34raa o te piha no Gileada, e tavini ra i teie nei ei taata tauturu i te Tomite no te Haapiiraa a te Tino Aratai. Ia au i ta ˈna tumu parau ra “E ere i te mea faufaa ore ‘te mau mea atoa’!” niuhia i nia i te Koheleta 1:2 (MN), ua faahiti oia i te uiraa ra: “Te hinaaro mau ra anei o Solomona e parau e e mea faufaa ore te mau mea atoa i roto i te auraa taatoa o te parau?” Te pahonoraa: “Aita. Te haapapu ra oia e te mau opuaraa a te taata o te ore e tâuˈa i te hinaaro o te Atua, te mau tapao o te taa ê i te hinaaro o te Atua—mea faufaa ore pauroa taua mau mea ra.” Area râ te haamoriraa i te Atua mau ra o Iehova, e ere ïa i te mea faufaa ore; oia atoa te haapiiraa i te Parau a te Atua, te Bibilia, e te haapiiraa i te reira ia vetahi ê. Eita te Atua e haamoe i teie mau tutavaraa a ta ˈna mau tavini. (Hebera 6:10) Inaha, ia tupu noa ˈtu te hoê ati i nia i te feia i fariihia e te Atua, e ‘puohuhia [ratou] i roto i te pute ora a Iehova.’ (Samuela 1, 25:29, MN) Auê ïa manaˈo mahanahana e! E nehenehe te faahaamanaˈoraa i teie mau manaˈo e tauturu i te mau taata haamori atoa a Iehova ia tapea i te hoê feruriraa oaoa.
Ua faaitoito o John Barr, te hoê melo no te Tino Aratai, i te pǔpǔ e faatuitehia ra e ta ˈna oreroraa parau ra “A oaoa i roto i ta outou hopoia mitionare.” Ua faaite oia e te taviniraa mitionare, o te hoê ïa mea tei poihere-noa-hia e te Atua ra o Iehova. “O te hoê ïa tuhaa rahi o te faaiteraa o te here a Iehova no te ao nei. Ua tono mai oia i ta ˈna Tamaiti fanau tahi i teie fenua. O Iesu te mitionare rahi roa ˈˈe, te mitionare faahiahia roa ˈˈe.” A feruri ai te feia e faatuitehia ra i te mau tauiraa ta Iesu i rave ia manuïa oia i roto i ta ˈna taviniraa i te fenua nei, te vai noa ra te mau haamaitairaa o te taviniraa mitionare a Iesu no te feia atoa e haafaufaa i te reira. No te mea, mai ta Taeae Barr i haapapu, ua oaoa o Iesu i te raveraa i te ohipa a te Atua, e ua here atoa oia i te mau tamarii a te huitaata nei. (Maseli 8:30, 31) Ua faaitoito o Taeae Barr i te feia e faatuitehia ra ia tapea i ta ratou mau hopoia, eiaha noa mai te hoê ohipa ia faaoromai, no te mea râ te oaoa nei ratou i te na reira. “A turui i nia ia Iehova ra; eita oia e faarue ia outou,” o ta ˈna ïa i parau i te piha.—Salamo 55:22.
“A haere ma te iˈoa o Iehova e a muri noa ˈtu,” o te tumu parau ïa i maitihia e te taeae orero i muri iho, o Lloyd Barry, te tahi atu melo no te Tino Aratai. I te mea e ua tavini oia ei mitionare hau atu i te 25 matahiti i te fenua Tapone i muri aˈe i to ˈna haereraa i te 11raa o te piha no Gileada, ua faatia Taeae Barry i te tahi mau aamu o te mau mitionare matamua e ua faataa oia i te mau fifi ta ratou i faaruru. Eaha te mau aˈoraa ohie ta ˈna i horoa no te piha e faatuitehia ra? “Te mea faufaa roa ˈˈe, a tapea i to outou huru pae varua. Oia atoa, a haapii i te reo e te hiroa tumu. A tapea i to outou huru ataata. E a tamau noa i te ohipa; eiaha e fiu aore ra e haaparuparu.” Ua parau Taeae Barry i te feia e faatuitehia ra e i roto i ta ratou taviniraa i te mau fenua ěê, e farerei ratou e rave rahi taata e haere ra ma te iˈoa o to ratou mau atua e rave rau, e ua faahaamanaˈo oia ia ratou i te mau parau a Mika: “E haere noa te mau taata ěê atoa ma te iˈoa anaˈe o to ˈna iho atua; e haere râ tatou ma te iˈoa o Iehova, o to tatou ïa Atua e a muri noa ˈtu.” (Mika 4:5) Eita e ore e faaitoitoraa puai te hiˈoraa o te mau mitionare tahito no te mau tavini atoa a te Atua e haere ra ma te iˈoa o Iehova e e tavini ra ia ˈna ma te taiva ore.
I muri iho i nia i te porotarama, o te orometua haapii no Gileada ra o Lawrence Bowen ïa. Te faahiti ra te tumu parau o ta ˈna oreroraa parau e, “Mai te aha to outou huru?” Ua faaite oia e tei te faaroo e te tiaturi ia Iehova te manuïaraa i roto i te taviniraa a te Atua. Ua hopoi mai te turuiraa taatoa i nia ia Iehova i te Arii ra o Asa i te hoê upootiaraa tuiroo i nia i te hoê nuu enemi hoê mirioni taata. Ua faahaamanaˈohia râ oia e te peropheta ra o Azaria e e tia ia ˈna ia tamau noa i te turui i nia i te Atua: “Tei pihaiiho Iehova ia outou, outou i ati mai ia ˈna ra.” (Paraleipomeno 2, 14:9-12; 15:1, 2) I te mea e te horoa ra te iˈoa o te Atua, Iehova, i te manaˈo e e riro mai oia ia au i tei titauhia no te faatupu i ta ˈna opuaraa—oia hoi ei Aupuru, ei Paruru, aore ra atoa ei Faatupu—e manuïa ïa te mau mitionare o te turui i nia ia Iehova e o te ohipa ia au i ta ˈna opuaraa i roto i ta ratou mau hopoia. (Exodo 3:14) “Eiaha e haamoe,” ta Taeae Bowen ïa i faaoti, “a faariro noa ˈi outou i te opuaraa a Iehova ei opuaraa na outou, na ˈna e rave e ia riro outou ia au i tei titauhia no te rave i ta outou hopoia.”
Te taeae orero hopea o teie tuhaa o te porotarama, o Wallace Liverance ïa, mitionare tahito e papai parau o te fare haapiiraa i teie nei. Teie ta ˈna oreroraa parau “Ia vai oraora noa te Parau a te Atua e ia ohipa i roto ia outou,” tei huti i te ara-maite-raa i nia i te poroi aore ra te parau tǎpǔ hape ore a te Atua o te haere noa ra i mua i to ˈna tupuraa hopea. (Hebera 4:12) E ohipa te reira i nia i te oraraa o te feia e farii i te na reira. (Tesalonia 1, 2:13) Nafea taua parau ra e nehenehe ai e vai oraora noa e e ohipa i roto i to outou oraraa? Na roto ïa i te haapii-maite-raa i te Bibilia. Ua faahaamanaˈo Taeae Liverance i te feia e faatuitehia ra i te mau ravea no te haapiiraa Bibilia i faaohipahia i Gileada oia hoi te taioraa e te faataaraa i te auraa e te faaohiparaa i te Parau a te Atua. Ua faahiti oia i te mau parau a Albert Schroeder, te hoê melo no te Tino Aratai o tei tavini ei peretiteni no te tomite i haamau i te Haapiiraa no Gileada hau atu i te 50 matahiti aˈenei: “Ma te faaohipa i te mau irava tapiri, e nehenehe te hoê taata e fanaˈo i te puai pae varua rahi e tano tei horoahia e te Atua i roto i ta ˈna Parau.” E faaoraora noa teie ravea no te haapii i te Bibilia i te Parau a te Atua o te ohipa noa.
Mau faatiaraa oaoa e mau uiuiraa manaˈo
I muri iho i te mau oreroraa parau, ua pûpûhia na te feia i ruru mai te tahi mau faatiaraa oaoa a te feia haapii. I raro aˈe i te aratairaa a Mark Noumair, mitionare tahito e orometua haapii no Gileada i teie nei, ua faatia e ua faahohoˈa te hoê pǔpǔ feia haapii nafea to ratou tamataraa i te horoa i te hoê faaiteraa i roto i te mau tupuraa e rave rau. Ua nehenehe te tahi e haamata e e faatere i te mau haapiiraa Bibilia e te mau taata i roto i te tuhaa fenua ma te hiˈopoa maite i to ratou mau tupuraa e to ratou huru e ma te anaanatae atu ia ratou. No reira, ua ‘ara noa’ te feia haapii ‘ia ratou iho e i ta ratou haapiiraa’ e ua anaanatae mau ratou i te tautururaa ia vetahi ê ia noaa te ora.—Timoteo 1, 4:16.
Ua horoahia e rave rahi mau manaˈo ohie, e ua ite-atoa-hia te oaoa no te taviniraa mitionare i nia i te mau taeae aravihi e rave rahi e fanaˈo ra i te faaineineraa i te haapiiraa no te mau melo a te tomite amaa i tupu i te Pu Haapiiraa a te Wachtower. Ua aratai Taeae Samuel Herd e Taeae Robert Johnson no te pu rahi i te mau uiuiraa manaˈo oraora mau e te mau tia no te mau amaa a te Taiete no Bolivie, no Zimbabwe, no Nicaragua, no te Repubilita Afirika no Ropu, no te République Dominicaine, no te fenua Papua, e no Cameroun.
I muri iho i te mau faatiaraa e te mau uiuiraa manaˈo, ua vauvau o Gerrit Lösch, i faatuitehia i te 41raa o te piha no Gileada e i teie nei e melo no te Tino Aratai, i te oreroraa parau hopea i nia i te tumu parau haaputapû i te feruriraa “E ‘taata herehia’ anei outou?” Ua faahaamanaˈo na mua Taeae Lösch i te feia e faatuitehia ra e aita o Iesu, te Tamaiti tia roa a te Atua i herehia e te mau taata, teie râ, “i vahavahahia oia, e aore i haapaohia e te taata.” (Isaia 53:3) No reira, eita ïa e maerehia e i teie mahana, i roto i te mau vahi e rave rahi o te fenua e hiˈohia te mau mitionare mai te mau taata eita e fariihia. I te tahi aˈe pae, a tavini ai Daniela e rave rahi matahiti i Babulonia, mea na roto i te hoê melahi to te Poiete piiraa e toru taime ia Daniela tei “here-rahi-hia.” (Daniela 9:23; 10:11, 19) Eaha hoi ta Daniela i rave? Aita roa ˈtu oia i ofati i te mau faaueraa tumu a te Bibilia i to ˈna faaauraa ˈtu i te peu tumu i Babulonia; aita oia i haavare i roto i te mau tuhaa atoa, aita roa ˈtu oia i faaohipa i to ˈna tiaraa no to ˈna iho maitai; e ua riro oia ei taata haapii itoito i te Parau a te Atua. (Daniela 1:8, 9; 6:4; 9:2) Ua pure atoa oia ma te tuutuu ore ia Iehova e ua ineine noa oia i te faahanahana i te Atua no ta ˈna mau ohipa. (Daniela 2:20) Ma te pee i te hiˈoraa o Daniela, e nehenehe te mau tavini a te Atua e faaite e e taata herehia ratou, eiaha paha e to teie ao, e te Atua râ o Iehova.
No te faahope i te porotarama tamahanahana i te pae varua, ua taio te peretiteni i te tahi mau poroi no te mau fenua atoa. I muri iho, ua horoahia i na feia faaipoipo e 24 ta ratou parau tuite e ua faaitehia te fenua i reira ratou e haere ai. I te pae hopea, ua taio te hoê tia o te piha i te hoê rata tei papaihia i te Tino Aratai e i te Betela, e faaite ra i te mauruuru o te piha no te haapiiraa e no te faaineineraa ta ratou i fanaˈo i na avaˈe e 5 i mairi aˈenei.
A hope ai te porotarama, ua faaroohia te ‘hoê oaoaraa ma te mau haamaitairaa atoa’ i rotopu i te nahoa taata e hoˈi ra.—Nehemia 12:27.
[Hohoˈa i te api 27]
Te tabula o te piha haapiiraa
Rahiraa o te mau fenua e tia to ratou: 10
Rahiraa o te mau fenua e terehia ˈtu: 19
Rahiraa o te feia haapii: 48
Rahiraa o te feia faaipoipo: 24
Faito matahiti au noa: 33
Rahiraa matahiti au noa i roto i te parau mau: 16
Rahiraa matahiti au noa i roto i te taviniraa ma te taime taatoa: 13
[Hohoˈa i te api 25]
Te 106raa o te piha faatuitehia a te Haapiiraa Bibilia no Gileada a te Taiete Watchtower
I roto i te tabula iˈoa i muri nei, a taio i te mau anairaa mai mua e haere atu i muri, e te mau iˈoa mai te pae aui e haere atu i te pae atau.
(1) Deakin, D.; Puopolo, M.; Laguna, M.; Davault, S.; Dominguez, E.; Burke, J. (2) Gauter, S.; Vazquez, W.; Seabrook, A.; Mosca, A.; Helly, L.; Breward, L. (3) Brandon, T.; Olivares, N.; Coleman, D.; Scott, V.; Petersen, L.; McLeod, K. (4) McLeod, J.; Thompson, J.; Luberisse, F.; Speta, B.; Lehtimäki, M.; Laguna, J. (5) Gauter, U.; Dominguez, R.; Helly, F.; Smith, M.; Beyer, D.; Mosca, A. (6) Scott, K.; Seabrook, V.; Speta, R.; Coleman, R.; Breward, L.; Davault, W. (7) Smith, D.; Lehtimäki, T.; Petersen, P.; Thompson, G.; Vazquez, R.; Beyer, A. (8) Luberisse, M.; Deakin, C.; Brandon, D.; Puopolo, D.; Olivares, O.; Burke, S.