Te haava manaˈo—E mea teimaha anei aore ra e mea maitai?
‘TE HAAPEAPEA ra to ˈu haava manaˈo ia ˈu!’ I tera e tera taime, fatata o tatou paatoa o te haapeapeahia ra e to tatou haava manaˈo. Na roto paha i te tahi noa peapea i te pae feruriraa e tae noa ˈtu i te oto mauiui. E nehenehe atoa te hoê haava manaˈo peapea e faatupu i te hepohepo aore ra te hoê manaˈo manuïa ore hohonu.
No reira, ia au i teie mau tupuraa, e ere anei te haava manaˈo i te mea teimaha? Te manaˈo ra paha vetahi e oia. E rave rahi mau hiroa tumu i mutaa iho tei faariro pinepine i te haava manaˈo mai te hoê huru aravihi natura mai te fanauraa mai. Ua manaˈo e rave rahi e e aratai oia i te pae morare no ǒ roa mai i te Atua ra. No reira te haava manaˈo i piihia ˈi “te vairaa mai te Atua i roto i te taata,” “to tatou huru natura matamua,” e oia atoa “te reo o te Atua.”
Tera râ, i teie iho nei mau matahiti, ua matauhia i te parau e ua riro te haava manaˈo na mua roa ei huru aravihi tei noaa mai—te hoê ïa faahopearaa o te mana o te mau metua e i te pae totiale. Ei hiˈoraa, te parau nei vetahi mau taote no te pae feruriraa e, e haapii te hoê tamarii i te ape i te hoê haerea au ore, na mua roa no to ˈna mǎtaˈu ia faautuahia o ˈna, e te manaˈo nei ratou e te mea o ta tatou e parau ra e haava manaˈo, o te noaa-noa-raa mai ïa te mau mea faufaa e te mau tiaturiraa a to tatou iho mau metua. Te faaite atoa ra vetahi i te tiaraa ta te totaiete, i te pae rahi, e hauti ra no te horoa mai i te mau mea faufaa e te mau faaueraa. Te faariro nei vetahi i te mau haapeapearaa o te haava manaˈo mai te hoê noa aroraa i rotopu i te mea ta tatou e hinaaro e rave e i te mea ta te hoê totaiete haavî e faahepo maira ia tatou ia rave!
Noa ˈtu te mau haapiiraa tumu ore no nia i te haava manaˈo, ua faaruru pinepine te mau taata i to ratou mau metua, mau utuafare, e te mau totaiete taatoa no te mea na to ratou haava manaˈo i faaue ia ratou ia na reira. Ua ineine atoa vetahi i te pohe no to ratou haava manaˈo! E noa ˈtu te mau taa-ê-raa rahi i rotopu i te mau hiroa tumu a te ao nei, ua faariro-rahi-hia te mau ohipa mai te taparahiraa taata, te eiâraa, te faaturi, te haavare, e te taotoraa i te fetii piri ei mau ohipa iino. Eita anei te reira e haapapu e huru aravihi natura te haava manaˈo mai te fanauraa mai?
Te manaˈo o te Bibilia no nia i te haava manaˈo
O te Atua ra o Iehova o tei ite maitai aˈe i teie tumu parau. Inaha, “na ˈna [te Atua] tatou i hamani, e no ˈna hoi tatou.” (Salamo 100:3) Ua ite maitai oia i to tatou huru hamaniraa. Te faataa ra te Parau a te Atua, te Bibilia, e ua hamanihia te taata ia au i te “hohoˈa” o te Atua. (Genese 1:26) Ua hamanihia te taata e te ite i te mea maitai e te mea ino; mai te omuaraa mai â, ua riro te haava manaˈo ei tuhaa o te natura o te taata.—A faaau e te Genese 2:16, 17.
Te haapapu ra te aposetolo Paulo i te reira i roto i ta ˈna rata i to Roma, e na ô ra e: “Te Etene hoi aita a ratou ture [a te Atua] ra, ia rave noa ratou [“no to ratou huru natura,” MN] i ta te ture ra, ore noa ˈtu â ta ratou ture, o ratou iho â ta ratou ture: ua faaite hua hoi ratou i ta te ture i papaihia i roto i to ratou ra aau, te faaite ra hoi to ratou [“haava manaˈo,” MN], e to ratou manaˈo te pari ra, e te faatia ra, ratou ratou iho.” (Roma 2:14, 15) A tapao na e ua faaohipa noa e rave rahi mau taata o tei ore i paari i raro aˈe i te Ture ta te Atua i horoa na te mau ati Iuda, i te tahi mau faaueraa tumu a te ture a te Atua, e ere no te mea ua faahepohia ratou i te pae totiale, tera râ, “no to ratou huru natura”!
No reira, e ere roa ˈtu te haava manaˈo i te mea teimaha, e ô râ no ǒ mai i te Atua ra, e mea maitai. Parau mau, e nehenehe oia e haamauiui ia tatou. Ia haapaohia râ oia ma te tano, e nehenehe atoa oia e haamauruuru ia tatou na roto i te mau manaˈo oaoa hohonu e te hau i roto ia tatou. E nehenehe oia e aratai, e paruru, e e turai ia tatou ia ohipa. Te parau ra te hoê buka (The Interpreter’s Bible) e: “E nehenehe te oraora-maitai-raa i te pae feruriraa e i te pae o te mau manaˈo horuhoru, e faahereherehia mai te peu noa e e tamata te taata i te faatuati i te mea ta ˈna e rave ra e te mea ta ˈna e manaˈo ra e tia ia ˈna ia rave.” Nafea te hoê taata e nehenehe ai e faatuati i te reira? E nehenehe anei e haamataro e e haapii i to tatou haava manaˈo? E tuatapapahia teie mau uiraa i roto i te tumu parau i muri nei.