Eaha te auraa ia here i te Atua?
TAU ono tausani matahiti i teie nei, ua fanauhia mai te tamarii matamua a te taata. I to ˈna fanauraahia mai, ua parau Eva, to ˈna metua vahine: “E taata ta ˈu i noaa iho nei ia Iehova.” (Genese 4:1) Te faaite ra ta ˈna mau parau e, noa ˈtu e ua faautua-aˈena-hia raua i te pohe no to raua faaroo-ore-raa, ua farii noâ Eva e ta ˈna ra tane o Adamu i te tiaraa Atua o Iehova. I muri iho, ua fanauhia mai te piti o ta raua tamaroa. Ua mairihia na tamaroa i te mau iˈoa ra, Kaina e Abela.
A paari ai na tamaiti, eita e ore e mea rahi te mau mea ta raua i haapii no nia i te here o Iehova na roto i te mataitairaa i ta ˈna mau mea i poiete. Ua haafaahiahia raua i te mau peni nehenehe mau i roto i te natura e te mau animala e te mau raau huru rau atoa. Aita noa te Atua i horoa mai i te ora, ua horoa atoa mai râ oia na raua i te aravihi no te oaoa i roto i te oraraa.
Ua haapii raua e ua poietehia to raua na metua ei mau taata tia roa, e te opuaraa matamua a Iehova ra, ia ora ïa te mau taata e a muri noa ˈtu. Peneiaˈe, ua faatia mai Adamu raua Eva no nia i te ô nehenehe mau i Edene ra, e ua faaite atoa paha e no te aha raua i tiavaruhia ˈi i rapae i taua nohoraa paradaiso ra. Peneiaˈe ua ite atoa Kaina e Abela i te parau tohu a te Atua i roto i te Genese 3:15. Na roto i taua parau tohu ra, ua faaite Iehova i ta ˈna opuaraa e faatitiaifaro i te mau ohipa i te taime au ra, ia maitaihia te feia e here ia ˈna e te ore e taiva ia ˈna.
I to raua haapiiraa no nia ia Iehova e to ˈna mau huru, eita e ore e ua hinaaro Kaina e Abela e ia farii mai te Atua ia raua. No reira raua i tia ˈtu ai i mua ia Iehova no te pûpû i te ô na ˈna. Te faatia ra te Bibilia e: “E tae aˈera i te tau i haapaohia ra, ua hopoi atura Kaina i te maa o te fenua nei ei ô na Iehova. E ua hopoi atoa hoi Abela i te hoê mamoe maitai e te poria no roto i te nǎnǎ ra.”—Genese 4:3, 4.
Ua riro to raua hinaaroraa i te farii maitai o te Atua ei niu no te faatupu i te taairaa e o ˈna. I muri iho, ua faaroo ore Kaina i te Atua, area ra, na te here mau i te Atua i turai noa ia Abela. Eita hoi o Abela e faatupu i teie huru taairaa e te Atua ahiri e aita i noaa na mua ia ˈna te ite no nia i te huru o Iehova e ta ˈna mau opuaraa.
E nehenehe atoa e noaa ia outou te ite no nia ia Iehova. Ei hiˈoraa, e haapii outou i roto i te Bibilia e e taata mau te Atua, e ere noa râ oia i te tahi puai ora ore e poiete i te mau mea na roto i te tahi tupuraa hape noa. (A faaau e te Ioane 7:28; Hebera 9:24; Apokalupo 4:11.) Te haapii atoa ra te Bibilia e “e Atua aroha noa [Iehova], e te hamani maitai rahi, e te faaoromai rahi, e te maitai rahi, e te parau mau.”—Exodo 34:6.
“E maitai rahi tei te haapao i tei te tusia”
Mai tei faaitehia na roto i te aamu o Kaina raua Abela, eita e navai ia noaa te ite o te Atua e te hinaaro e faatupu i te taairaa piri roa e o ˈna. Oia mau, ua tia ˈtu na taeae i mua i te Atua e ta raua ô. Tera râ, “ite maira Iehova ia Abela e ta ˈna ô; area o Kaina e ta ˈna ô, aore ïa oia i ite mai. Riri roa aˈera Kaina, e tuatua ˈtura tana mata.”—Genese 4:3-5.
No te aha Iehova i ore ai i farii i te tusia a Kaina? Mea ino anei ta ˈna ô? Ua inoino anei Iehova no te mea ua pûpû Kaina i “te maa o te fenua” ei monoraa i te tusia animala? Aita. Inaha, i muri iho, ua farii maitai te Atua i te ô mai te sitona e vetahi atu mau hotu o te fenua i pûpûhia e ta ˈna feia haamori e rave rahi. (Levitiko 2:1-16) Te vai ra ïa te tahi mea ino i roto i te mafatu o Kaina. Ua nehenehe hoi Iehova e ite i te mafatu o Kaina e ua faaara oia ia ˈna e: “Eaha oe i riri ai; e eaha hoi i tuatua ˈi to mata na? Ia rave oe i te parau maitai ra, eita anei e itehia mai? e aore i maitai ra, te vai ra te taraehara i te uputa na. E auraro râ oia ia oe, e ei nia ˈˈe oe ia ˈna.”—Genese 4:6, 7.
Te here-mau-raa i te Atua, e ere noa ïa te pûpûraa i te tusia. No reira Iehova i faaitoito ai ia Kaina ‘ia rave i te parau maitai.’ O te faaroo ta te Atua i hinaaro. E nehenehe hoi taua faaroo i te Atua ra e tauturu ia Kaina ia haamau i te niu maitai e faatupu ai i te taairaa î i te here e te Poiete. Te tuu ra te Bibilia i te tapao i nia i te faufaaraa o te faaroo i te na ôraa e: “Tei te tusia taauahi e te mau tusia atoa to Iehova mauruuru, mai tei te faaroo i te parau a Iehova ra? inaha, e maitai rahi tei te haapao i tei te tusia, e maitai rahi tei te faaroo i tei te toâhua mamoe oni ra.”—Samuela 1, 15:22.
Ua haapapuhia teie manaˈo i muri iho i roto i te Ioane 1, 5:3: “Teie hoi te hinaaro [here] i te Atua, o te haapao i ta ˈna ra parau: e ere hoi ta ˈna parau i te mea teimaha.” Aita ˈtu ravea maitai aˈe no te faaite i to tatou here ia Iehova maoti râ te auraroraa i to ˈna mana. Oia hoi te haapaoraa i te mau ture morare a te Bibilia. (Korinetia 1, 6:9, 10) Te auraa ra, ia here tatou i te mea maitai e ia riri i te mea ino.—Salamo 97:10; 101:3; Maseli 8:13.
Hoê tapao faufaa roa o to tatou here i te Atua, o to tatou ïa here i to tatou taata-tupu. Te na ô maira te Bibilia e: “Ia parau te hoê taata e, Te hinaaro [here] nei au i te Atua; e aore oia i aroha i tana taeae, e haavare oia: o tei ore i aroha i tana taeae tei hiˈohia e ana ra, eaha e tia ˈi ia ˈna ia hinaaro [here] i te Atua, tei ore i hiˈohia e ana ra?”—Ioane 1, 4:20.
E nehenehe e fanaˈo i te taairaa piri e te Atua
E na ô mai paha vetahi e, ‘Te haamori nei au ia Iehova. Te auraro nei au i ta ˈna mau ture. Te hamani maitai nei au i to ˈu taata-tupu. Te rave nei au i teie mau mea atoa. Noa ˈtu râ, aita vau e ite ra i teie taairaa fatata roa e te Atua. Aita atoa vau e ite ra i tera here hohonu no ˈna, e te haapeapea nei te reira ia ˈu.’ Te manaˈo nei paha vetahi e, eita e tia ia ratou ia fanaˈo i taua huru taairaa piri roa ra e o Iehova.
I muri aˈe fatata e 37 matahiti to ˈna tavini-noa-raa ia Iehova, ua papai te hoê Kerisetiano e: “E rave rahi taime i roto i to ˈu oraraa to ˈu manaˈoraa e, te tavini ra vau ia Iehova ma te faatia ture noa, e ere râ no roto roa mai i to ˈu mafatu. Tera râ, ua ite au e, e tia ia ˈu ia tavini ia Iehova, e aita iho â vau i faaea. Teie râ, i te mau taime atoa e taio ai au e ua parau tera taata e ‘ua î roa to ˈna mafatu i te here no Iehova,’ e puta mai ïa teie manaˈo, ‘Eaha râ to ˈu, e ere hoi mai te reira to ˈu huru?’” Nafea e itea mai ai te taairaa piri roa e te Atua?
Ia here mau outou i te hoê taata, e pinepine outou i te manaˈonaˈo ia ˈna. E hinaaro iho â outou e haafatata ˈtu ia ˈna no te mea e mea faufaa oia no outou. Ia rahi noa ˈtu outou i te ite ia ˈna, i te paraparau ia ˈna, i te manaˈonaˈo ia ˈna, e rahi noa atoa ïa to outou here no ˈna. Hoê â huru no te faatupuraa i te here no te Atua.
I roto i te Salamo 77:12, te na ô ra te taata papai i faauruahia e: “E imi â vau i to mau ohipa atoa ra, e paraparau â vau i ta oe i rave ra.” E mea faufaa roa ia feruri hohonu no te faatupu i te here no te Atua. E parau mau iho â râ te reira no te mea eita oia e itehia e te mata taata. Tera râ, ia rahi noa ˈtu outou i te feruri ia ˈna, e rahi noa ˈtu oia i te riro mai ei taata mau no outou. I reira noa outou e tae ai i te faatupu i te taairaa putapû e te aroha no ˈna—no te mea e taata mau oia no outou.
Ua taaihia to outou hinaaro e feruri pinepine i nia i te mau haerea e te mau huru raveraa a Iehova, i te pinepineraa outou i te faarooraa ia ˈna. E faaroo outou ia ˈna na roto i te taio-tamau-raa e te tuatapaparaa i ta ˈna Parau, te Bibilia. Te faahiti ra te papai salamo i te parau no te hoê taata oaoa ‘tei hinaaro i te ture a Iehova; e tei ta ˈna ture to ˈna manaˈoraa [“taioraa,” MN] i te rui e te ao.’—Salamo 1:1, 2.
Te tahi atu tuhaa faufaa roa, o te pure ïa. No reira te Bibilia e faaue pinepine ai ia tatou ia pure—“i te mau taime atoa,” ‘ia faataa i te taime no te pure,’ ia “tamau uˈana maite â i te pure,” e “eiaha e tuutuu i te pure.” (Ephesia 6:18, MN; Korinetia 1, 7:5, MN; Roma 12:12; Tesalonia 1, 5:17) Ia pure noa tatou ia Iehova ma te tuutuu ore, e au mai oia ia tatou, e fatata roa ˈtu tatou ia ˈna i te mea e ua papu ia tatou e te faaroo maira oia. O ta te papai salamo ïa i haapapu, ia ˈna i parau e: “E hinaaro [here] rahi to ˈu ia Iehova, o tei faaroo mai i tau reo e i ta ˈu i ani atu. No te mea ua fariu mai oia i tana tariˈa ia ˈu nei, e tiaoro â vau ia ˈna e mure noa ˈtu to ˈu nei aho.”—Salamo 116:1, 2.
Te peeraa i te hiˈoraa o te Atua here
E mea maitai Iehova i nia ia tatou. I te mea e o ˈna te Poiete o te ao atoa nei, e rave rahi te mea o te tia ia ˈna ia haamanaˈo e ia haapao atoa. Teie râ, te faaite maira te Bibilia e, noa ˈtu to ˈna hanahana rahi, te haapao noa nei oia i te mau taata ta ˈna i poiete. Te here nei oia ia tatou. (Petero 1, 5:6, 7) Te haapapu ra te papai salamo i te reira i te na ôraa e: “E to matou Atua, e Iehova! ua teitei to oe iˈoa e ati noa ˈˈe te mau fenua atoa nei; e to oe ra hanahana, ua tuuhia e oe i nia iho i te mau raˈi ra! Ia hiˈo vau i te mau raˈi i te ohipa a to rima ra; te marama e te mau fetia ta oe i faaau ra, Eaha te taata nei i manaˈo mai ai oe ia ˈna? e ta te taata nei tamaiti i haapao mai ai oe ia ˈna?”—Salamo 8:1, 3, 4.
Mea nafea to Iehova haamanaˈo-noa-raa i te taata roohia i te pohe ra? Te pahono ra te Bibilia e: “Ua itea to te Atua aroha ia tatou nei, o te Atua i tono mai i ta ˈna Tamaiti fanau tahi i te ao nei, ia ora tatou ia ˈna. O te aroha mau teie, e ere râ e na tatou i aroha ˈtu i te Atua, oia râ tei aroha mai ia tatou nei, e ua tono mai i ta ˈna Tamaiti ei taraehara i ta tatou nei hara.”—Ioane 1, 4:9, 10.
No te aha e parauhia ˈi e, o teie tusia taraehara te tapao rahi roa ˈˈe no te here o te Atua? E hiˈo anaˈe na i te ohipa i tupu i Edene ra. Tei mua Adamu raua Eva i te maitiraa e auraro i te ture a Iehova ma te tiaturiraa o te ora mure ore tia roa, aore ra e faaroo ore ia Iehova ma te pohe ei faahopearaa. Ua maiti raua e faaroo ore. (Genese 3:1-6) I to raua na reiraraa, ua faautua raua i te huitaata taatoa i te pohe. (Roma 5:12) Ma te teoteo, ua faaere raua ia tatou i te ravea e maiti no tatou iho. Aita hoi ta tatou parau i roto i taua ohipa ra.
Tera râ, ma te here, ua haamanaˈo noa Iehova i te taata roohia i te pohe ra, ma te ite i to ˈna ati. Na roto i te pohe tusia o Ta ˈna Tamaiti ra o Iesu Mesia, ua horoa mai Iehova i te niu tia i te ture, ia nehenehe tatou iho e maiti i te ora aore ra te pohe, te faarooraa aore ra te faaroo-ore-raa. (Ioane 3:16) Mai te mea ra ïa e, ua horoa mai Iehova i te ravea ia haavahia tatou ia au i ta tatou iho maitiraa—mai te huru ra e te hoˈi ra tatou i Edene, e na tatou iho e maiti. Te reira ïa te faaiteraa rahi roa ˈˈe no te here.
A feruri na i to Iehova mauiui i to ˈna iteraa i ta ˈna tamaiti matahiapo i te tuhiraahia, te haamauiuiraahia, e te patitiraahia i nia i te pou mai te hoê taata ohipa ino ra. E ua faaoromai te Atua i te reira no tatou nei. Ia papu ia tatou e na Iehova i here na mua ia tatou, e turai ïa te reira ia tatou ia here atoa ia ˈna e ia maimi ia ˈna. (Iakobo 1:17; Ioane 1, 4:19) Te titau nei te Bibilia ia tatou ia “imi ia Iehova, e to ˈna ra puai; e [ia] imi tamau i to ˈna mata. E tamau â i te manaˈo i te ohipa taa ê na ˈna ra; ta ˈna ohipa taa ê, e te utua no roto i to ˈna ra vaha.”—Salamo 105:4, 5.
E ere te haafatataraa ˈtu ia Iehova e te hereraa ia ˈna, te riroraa ei hoa no ˈna, i te moemoeâ. E nehenehe râ e tupu. Oia mau, eita to tatou here no te Atua e nehenehe e faaauhia i to tatou mau taairaa e te tahi atu taata. E mea taa ê to tatou here no to tatou hoa faaipoipo, to tatou metua, mau taeae e tuahine, mau tamarii, aore ra mau hoa, i to tatou here no te Atua. (Mataio 10:37; 19:29) Te hereraa ia Iehova, e titau ïa te reira i to tatou paieti, ta tatou haamoriraa e to tatou pûpûraa ia tatou taatoa no ˈna. (Deuteronomi 4:24) Aita ˈtu taairaa o te titau i te reira. Teie râ, e nehenehe tatou e faatupu i te mau manaˈo putapû puai e te hohonu no te Atua ma te faatura e te mǎtaˈu.—Salamo 89:7.
Noa ˈtu e e feia tia ore outou, te vai ra i roto ia outou, mai ia Kaina e Abela atoa, te ravea no te here i to outou Poiete. Ua maiti Kaina, ua tahoê atu oia ia Satani, e ua riro maira ei taparahi taata matamua. (Ioane 1, 3:12) I to ˈna aˈe pae, e haamanaˈo noa Iehova ia Abela ei taata faaroo e te parau-tia e e haamauruuruhia oia i te ora i roto i te Paradaiso i mua nei.—Hebera 11:4.
Tei mua atoa ia outou te maitiraa. Ma te tauturu a te varua o te Atua e a ta ˈna Parau, e nehenehe mau â outou e here i te Atua ‘ma to outou aau atoa, ma to outou nephe atoa, e ma to outou puai atoa.’ (Deuteronomi 6:5) I to ˈna aˈe pae, e tamau noa Iehova i te here mai ia outou, inaha “oia te faautua [maitai] i te feia i imi papu ia ˈna.”—Hebera 11:6.
[Hohoˈa i te api 7]
Ua farii te Atua i te tusia a Abela