E ara ia outou i te manaˈo faateitei
I TEIE mahana, e rave rahi teie e faariro nei i te manaˈo faateitei ei peu maitai. Ua riro ei peu te faateiteiraa i te puai o te hoê taata, i to ˈna mau aravihi e ta ˈna mau ohipa i rave. Te tiaturi nei vetahi pae e mea maitai roa te manaˈo faateitei no te manuïaraa. Te manaˈo ra te tahi atu e, e faarahi te reira i te hiroa mau o te hoê taata. Teie ta te vea Time e parau ra: “Ua haamata hoi te huru maitai o te ieie ore, noa ˈtu â ïa e ua ore, i te fatata roa i te riro ei ohipa tahito.” Teie ta te papai buka o Jody Gaylin e parau ra: “Te vahi peapea, o te manaˈo faateitei ite-papu-maitai-hia . . . te peu hopea roa. E apitihia mai te hoê ohipa apî i roto te tauaparauraa e te hoê hoa aore ra e te hoê taata matau: te faahanahanaraa ia outou iho.”
Ua vaiiho mai te mau taata parauhia aito, i te hiˈoraa. Eita e ore outou i te faaroo i te mau parau a te hoê aito tahito i te pae no te motoraa e na ô ra e: “Eita roa ˈtu e maerehia ia riro vau ei taata rahi roa ˈˈe i roto i te ao nei i teie taime o te aamu.” Ua matau-maitai-atoa-hia te faahitiraa parau a te hoê melo o te pǔpǔ hauti upaupa o te mau Beatles: “E rahi aˈe matou i te tuiroo ia Iesu Mesia i teie nei.” A faariro noa ˈi vetahi pae i teie mau huru parau ei mau parau i faahitihia ma te ore e faatiatia, te faariro nei ïa vetahi atu i te feia e na reira nei i te parau ei mau aito e faahaere nei i to ratou roo i mua e teie e hinaaro nei e ia apeehia ratou.
Teie te uiraa ta te manaˈo faateitei e faatupu: Mea maitai anei ia faatiatia i to ˈna iho mau maitai e mau aravihi? Papu maitai, mea tano mau â ia teoteo tatou i te mau ohipa ta tatou i rave e oia hoi ia haafanaˈo tatou i te reira i to tatou mau hoa rahi roa e mau fetii. Tera râ, eaha ˈtura ïa no teie feia e ora nei ia au maite i te parau ra e, “Mai te peu e e aravihi taa ê to outou, a faateitei atu te reira”? Hau atu, eaha ˈtura ïa no te feia o te ore e faaite tahaa nei i to ratou huru faateitei, o teie râ e rave nei e ia ite te tahi pae i to ratou mau puai e ta ratou mau ohipa i rave? Inaha, mea faufaa anei teie huru faahanahanaraa ia ˈna iho mai ta te tahi pae e titau nei?
Te faahopearaa i nia i te mau taairaa
A hiˈo na i te ohipa a te manaˈo faateitei o vetahi pae i nia ia outou. Ei hiˈoraa, nafea outou ia pahono i teie mau manaˈo i muri nei?
“Mea maitai aˈe te mau buka ta ˈu i ore i papai i te mau buka ta te tahi atu mau taata i papai.”—Taata papai buka matau-maitai-hia.
“Ahiri vau to reira i te taime poieteraa, e horoa ïa vau i te tahi mau manaˈo faufaa roa ia nahonaho maitai aˈe te ao taatoa nei.”—Te hoê arii no te Anotau i Ropu.
“Eita e nehenehe e parau e te vai ra te hoê Atua, inaha mai te peu e te vai ra, eita ta ˈu e nehenehe e tiaturi e e ere vau taua Atua ra.”—Philosopho no te senekele 19.
E pee anei outou i teie mau taata na roto i ta ratou mau paraparau? Ia manaˈo outou e au anei outou ia amuimui atu i roto ia ratou? Papu maitai eita. Inaha i te paeau rahi, te faateiteiraa—na roto i te itoito aore ra i te ohipa hauti—e riro ïa i te faairia, i te faahuehue e peneiaˈe i te faatupu i te manaˈo faahinaaro i roto i te tahi pae. Tera mau hoi te ohipa i tupu i nia i te papai salamo ra o Asapha, tei faˈi e: “[Ua faahinaaro vau i te feia faateitei ra].” (Salamo 73:3) Papu maitai, aita e taata i roto ia tatou nei e hinaaro e riro ei tumu no te mau manaˈo iino i roto i to tatou mau hoa e te mau taata ta tatou e amuimui atu! Teie ta te Korinetia hoê pene 13:4 e parau ra: “E ore te aroha e faarahi.” E turai te here i te Atua e te tâuˈaraa i to vetahi ê ra mau manaˈo ia tatou, ia tapea mai ia tatou i te manaˈo faaahaaha i to tatou mau huru parauhia aravihi e e mau faufaa.
Ia haavî te hoê taata ia ˈna iho e ia paraparau oia ma te ieie ore, e rave ïa oia e ia ore te feia e haaati ra ia ˈna ia huru ê e ia faaite mai ratou i to ratou hamani maitai. E huru maitai faufaa roa te reira. Peneiaˈe te reira te manaˈo o te taata toroa teitei beretane ra o Lord Chesterfield ia ˈna i faaara i ta ˈna tamaiti e: “Ei manaˈo paari aˈe to oe i to te tahi atu mau taata mai te peu e nehenehe ta oe; eiaha râ e na reira i te parau atu ia ratou.”
E ere hoê â ite to te mau taata. Te mea ohie no te hoê taata e ere ïa i te mea ohie no te tahi atu. E turai te here i te hoê taata ia auhia mai oia e te feia e ere hoê â faito e o ˈna i roto i te mau tuhaa o ˈna e aravihi ai. Na reira hoi te tahi atu taata i te aravihi aˈe i roto i te tahi atu mau tuhaa. Teie ta te aposetolo Paulo i parau: “Teie ta ˈu parau ia outou atoa e ati noa aˈe, i te maitai i horoahia mai ia ˈu nei, eiaha ia hau te manaˈo ia ˈna iho, i tei au ia ˈna ia manaˈo ra: e haapao maite râ i te manaˈo, ia au i te huru o te faaroo i tufahia e te Atua i te taata atoa ra.”—Roma 12:3.
Te manaˈo faateitei no roto mai i te huru paruparu
Ia faaatea ê mai vetahi pae ia ratou i te mau taata faaahaaha, i te manaˈoraa e mea haihai roa ratou i mua ia ratou, mea taa ê roa ïa to te tahi atu huru. Te parau nei ratou e mea atâta roa taua mau taata manaˈo faateitei ra. Te faataa ra te taata papai buka o Frank Trippett no te aha te taata manaˈo faateitei e nehenehe ai, ma te hoata hoi, e faahaehaa roa i to ˈna huru i mua i te aro o vetahi ê: “Ua ite te taata tataitahi i roto roa ia ˈna e e tapao te manaˈo faateitei no te tahi mau huru paruparu moe.” I te mea hoi e te ite papu nei e rave rahi mau taata eaha to muri i te tapoˈi mata o te taata manaˈo faateitei, e ere anei ïa e mea maitai aˈe ia haavî i te mataˈi o te faahanahanaraa ia ˈna iho?
“Mea aravihi mau â hoi au!”
Mai teie te huru vetahi pae ia tamata i te faatiamâ i to ratou manaˈo faahanahana ia ratou iho. Te manaˈo nei ratou e i te mea hoi e mea aravihi mau iho â ratou i roto i te tahi mau tuhaa, ia faahuru ê ratou i ta ratou parau ra, e riro ïa ratou ei mau taata haavarevare.
Tera râ, mea tano anei to ratou manaˈo faateitei? E riro te haafaufaaraa ia ˈna iho ei huru no roto mai i te mau manaˈo hohonu o te hoê taata. E nehenehe te mea ta tatou e manaˈo e mea puai no tatou nei e riro ei ohipa ohie roa no vetahi ê. Ia manaˈo te hoê taata e te faahepohia ra o ˈna no te faaiteite i to ˈna aravihi, e nehenehe atoa ïa e manaˈohia e e ere o ˈna i te mea puai roa—aita hoi i navai i te puai e itehia mai ai o ˈna ma te tia mau e ma te ore e faaarahia. Te farii nei te Bibilia i te huru o te taata no nia i te oreraa o ˈna e mauruuru ia ˈna iho, ia faaara mai oia e: “E teie nei, o tei manaˈo e te tia ra oia, e ara oia o te hiˈa.”—Korinetia 1, 10:12.
Noa ˈtu e e itehia te aravihi o te hoê taata i roto i te hoê tuhaa taa ê, e faatiamâ anei ïa te reira i te parau no te faaahaaha? Eita, no te mea e faahanahana te manaˈo faaahaaha i te taata, inaha no ǒ mai hoi to tatou mau aravihi atoa i te Atua ra. O ˈna te tia ia faahanahanahia. No te aha hoi e tia ˈi tatou ia haapopouhia no te hoê mea i noaa ia tatou i to tatou fanauraahia ra? (Korinetia 1, 4:7) Hau atu, e mau huru puai to tatou e e mau huru paruparu atoa hoi. E titau anei te haerea tia e ia huti tatou i to tatou feruriraa i nia i ta tatou mau hape e mau hapa? Mai te huru ra ïa e mea varavara roa te mau taata manaˈo faateitei e na reira nei i te manaˈo. Eita e ore e taata ite roa o Heroda Ageripa I i te paraparau. Tera râ, ua aratai te ereraahia o ˈna i te ieie ore ia ˈna, i te hoê pohe au ore mau. Te haapapu ra taua ohipa riaria mau i tupu e mea faufau mau â na te Atua i te huru faaahaaha, e na te mau taata e rave rahi.—Ohipa 12:21-23.
I te paeau rahi, e itehia te mau huru aravihi e te puai ma te ore e rave i te tahi mau faaararaa. Ia ite mai te tahi pae e ia faahiti ratou i te mau huru maitatai aore ra i te mau ohipa i ravehia e te hoê taata, e papu-maitai-hia ïa te reira i nia i te taata e haamaitaihia ra. Te na ô ra te Maseli 27:2 ma te paari e: “Na te tahi ê oe e haamaitai, eiaha na to oe iho vaha.”
Hinaarohia no te faahope roa i te manaˈo manuïa?
Te manaˈo nei vetahi pae e te faahaere-papu-raa i to ratou roo, mea faufaa roa no te faahope roa i te manuïaraa i roto i te totaiete tataˈu o teie nei mahana. Te peapea nei ratou e i te na ôraa e mai te peu eita ratou e faaite e e faaara i to ratou mau aravihi, eita ïa ratou e itehia mai, eita hoi ratou e fariihia. E itehia to ratou manaˈo i roto i teie nei parau a te vea ra Vogue: “I tahito ra, ua haapiihia mai ia tatou e e peu maitai te huru ieie ore, i teie nei te haapiihia mai nei ia tatou e e nehenehe te tapeapearaa mai tatou ia tatou e riro ei fifi.”
No te feia e hinaaro e haere i mua maoti teie mau hiˈoraa a te ao nei, e riro paha te tapitapiraa ei tapitapiraa faufaa roa. Mea taa ê râ hoi te huru tupuraa o te kerisetiano. Ua ite oia e te haapao maira te Atua ia ˈna e e maiti oia i te faaohipa i te mau huru aravihi o te feia haehaa, eiaha râ o te feia manaˈo faateitei. No reira, aita e faufaa no te kerisetiano ia faaohipa i te mau ravea miimii. Parau mau, e nehenehe e noaa i te hoê taata tei tiaturi maitai ia ˈna, i te hanahana i te hoê taime na roto paha i te faatîtîraahia oia aore ra i te faaheporaahia oia. E ia tae râ i te hoê taime, e ite-roa-hia mai oia e e faahaehaa-roa-hia hoi. E tano maitai te reira i ta Iesu Mesia i parau i te na ôraa oia e: “Te faateitei ia ˈna ihora, e faahaehaahia ïa; e o te faahaehaa ia ˈna ihora, e faateiteihia ïa.”—Mataio 23:12; Maseli 8:13; Luka 9:48.
Te mau vahi maitai o te huru ieie ore
Teie ta Ralph Waldo Emerson i papai: “E faariro vau i te taata tataitahi ta ˈu e farerei ei taata tei hau ê ia ˈu nei, ei auraa parau. I roto i taua tuhaa ra, e haapiiraa ta ˈu e huti mai no roto mai ia ˈna.” E tano maitai ta ˈna parau i te aˈoraa faauruahia a te Atua i te aposetolo Paulo oia hoi ei “aau haehaa râ [to te mau kerisetiano], i te manaˈo haamaitairaa ˈtu te tahi i te tahi eiaha ia ˈna iho.” (Philipi 2:3) E faaitoito teie manaˈo faaieie ore i te taata ia huti i te tahi haapiiraa no roto mai ia vetahi ê.
No reira, a hiˈo maitai ia ore to outou puai ia riro ei paruparu. Eiaha e faaino i to outou mau huru aravihi e ta outou mau ohipa e rave na roto i te manaˈo faateitei. A apiti mai i te huru ieie ore i to outou mau huru maitatai. Na te reira mau e haafaahiahia ia outou i mua i te aro o vetahi ê. E tauturu te reira i te hoê taata ia fanaˈo i te mau auraa maitatai e te mau hoa e e faatupu hoi i te farii maitai o te Atua o Iehova.—Mika 6:8; Korinetia 2, 10:18.