A taio no te faaaano i to outou ite
AITA anei outou i hinaaro aˈenei e ratere atu i te mau vahi atea; e farerei i te mau taata no te mau nunaa ěê; e mataitai e e haere roa ˈtu na roto i te mau vahi maere mau mai te mau toparaa pape faahiahia roa, te mau mouˈa iti rahi, e te mau ururaau moemoe; e e haapii i te parau no nia i te mau manu, te mau animala, e te mau raau tupu huru ê? Aore ra, ua hinaaro paha outou e hopu i raro i te moana; e haere atu na roto i te reva teitei; e hiˈopoa hohonu i te ao o te mau mea huˈa roa; e tuatapapa i te mau ohipa maere o te roro, te mata, e te mafatu; aore ra e ite roa ˈtu i te semeio o te fanauraa? Peneiaˈe atoa paha e faahaere i te taime i muri e e maimi haere i roto i te tau tahito na roto i te arai o te tuatapaparaa i te aamu e te ihipǎpǎ?
Te matara noa ra te eˈa e nehenehe ai outou e rave i teie mau ohipa maere atoa na roto i te ravea o te parau i papaihia. E nehenehe outou e parahi noa i roto i to outou fare, e e fanaˈo i teie mau ohipa atoa na roto i te taioraa i te mau buka aore ra te tahi atu mau papai o tei riro ei haapueraa ite i roto i te mau tuhaa atoa. Te na ô ra hoi te Bibilia e: “Ia tuatapapa i te buka ra aita e faaea ra.” (Koheleta 12:12) Maoti te taio-maitai-raa e nehenehe ai outou e heru i teie haapueraa ite mai ta outou e hinaaro.
Te hoê haafifiraa te tia ia faatitiaifarohia
Tera râ hoi, na te ao atoa nei, hau atu i te 800 mirioni taata i nia ˈtu i te 15 matahiti aita ta ratou e nehenehe e taio e e papai. Te haafifi rahi nei te reira i to ratou aravihi no te haapii e no te faatupu i te taairaa e o vetahi ê. Te faataupupu nei te reira i to ratou aravihi no te feruriraa e e titauhia ratou ia tiaturi i te feia e nehenehe ta ratou e taio no te tauturu mai ia ratou, e mea atâata atoa hoi no te mea e nehenehe ratou e tavirihia aore ra e haavarehia.
E nehenehe atoa te mau ohipa matauhia i te mau mahana atoa e riro ei mau herepata atâata no te feia aore i ite i te taio. Ei hiˈoraa, mea fifi roa ia haere i te hoê vahi ahiri e eita ta te hoê taata e nehenehe e taio i te mau iˈoa o te mau aroâ e te mau tapao faaite i te mau tapearaa o te mau faurao, te mau vahi tapaeraa pereoo auahi, e te mau tauraa manureva. Mea au ore e mea haama atoa ia ani atu i te tahi taata ia taio e ia papai i ta tatou mau rata e ta tatou mau parau aore ra ia faaî i te mau papai ohie roa. No te mau metua vahine o tei ore i ite i te taio i te mau parau faaararaa no nia i te maa aore ra te mau raau, mea atâata roa ïa ia horoa ˈtu ratou i te mau taoˈa ino no ta ratou mau tamarii.
Oia mau, ua riro te oreraa e ite i te taio ei haafifiraa rahi. Tera râ, e nehenehe te reira e faatitiaifarohia maoti te tahi tauturu. Teie hoi te hiˈoraa o Marthe. I te 70raa o to ˈna matahiti, ua po roa to ˈna mata hau atu i te 20 matahiti e te haamanaˈo noa ra o ˈna i te huru o te ao o te maramarama e o te mau peni. Ua tâpû ihora te hoê taote ia ˈna. Ua araara faahou maira to ˈna mata i te ao faahiahia roa o te iteraa—e i te oaoa o te taioraa. Te vai atoa ra o Kalu, e 70 matahiti to ˈna i teie nei. I to ˈna apîraa ra, ua “matapohia” o ˈna i te pae no te taioraa i te parau—aita hoi o ˈna i ite i te taio. Teie râ, ua apiti atura o ˈna i roto i te hoê pǔpǔ no te haapii i te taio. I teie nei, e nehenehe ta ˈna e taio e e papai na roto e toru reo.
Mea varavara roa paha te feia mai ia Marthe, te vai nei râ te mau tausani taata mai ia Kalu o tei faatitiaifaro i to ratou hapepa na roto i te haapiiraa i te taio. Parau mau, e ere i te mea ohie. E titauhia i te taime e te tutavaraa, e hau atu â, te faaitoitoraa e te tauturu rahi. E nehenehe anei outou e tauturu atu i te hoê taata? Te faatere nei te mau Ite no Iehova i roto e rave rahi mau fenua i te mau pǔpǔ haapii i te taio mai tei tauturu ia Kalu, e ua faatupu te reira i te hoê faito teitei i te pae no te feia o tei haapii i te taio i rotopu i te mau Ite. Ei hiˈoraa, i Nigeria, e piti taime hau atu â te faito o te feia i haapii i te taio i rotopu i te mau Ite no Iehova ia faaauhia i te toea o te huiraatira.
A riro ei taata taio maitai aˈe
Peneiaˈe paha aita outou e fifihia ra no te taio. Tera râ, eaha te faito o to outou aravihi i te pae no te taioraa? Peneiaˈe paha mea taere outou ia taio e te otuitui nei outou, oia hoi te auraa, e pinepine outou i te faaea i ropu i te hoê reni aore ra i te hoê pereota e e haamata faahou ai i te taio na nia iho. Aore ra e hape paha to outou taioraa i te tahi mau parau aore ra mea fifi roa paha na outou ia taa i te auraa o teie mau parau. E nehenehe anei e faatitiaifaro i teie mau fifi?
E nehenehe ta Beatrice, 13 matahiti, e faatuati i te mau parau e te mau manaˈo, tera râ, mea fifi roa na ˈna ia faahiti maitai i te parau. Ei hiˈoraa, e taio o ˈna i te parau ra “taata” maoti hoi i “te tahi taata” aore ra “patu” maoti i te “fare.” Ua haapii atura te hoê taata ia ˈna i te taˈiraa reo o te mau parau—oia hoi nafea te taˈiraa o te mau vauera e o te mau piri vauera ia anoihia no te faatupu i te tahi atu mau taˈiraa—e nafea ia faahiti i te mau parau na roto i te tâpûpûraa i te mau tuhaa tataitahi o te parau. Ua faaitoito atoa oia ia ˈna ia taio i Ta ˈu Buka Aamu Bibilia ma te faaroo i te ripene o teie buka.a Ua rahi atu â to ˈna papuraa i te mau parau e te huru faahitiraa parau, e ua rahi atu â to ˈna oaoa ia taio i teie nei.
E tia atoa paha ia outou ia haamaitai ia outou i te pae no te taˈiraa reo o te mau parau. I te mea e te taio ra outou i teie nei tumu parau, ua ite ê na ïa outou nafea ia tâpûpû i te mau parau. A faaohipa i teie ite to outou no te haamataro ia outou no te faahiti i te parau. A rave i te hoê parau, a tâpûpû ia ˈna i roto i te mau tuhaa iti, e a faahiti i te mau tuhaa parau tataitahi. (Ei hiˈoraa: fa-a-hi-ti-ra-a) I muri iho, a tahoê faahou i te parau e a faahiti i te hoê noa taime. A faaohipa i teie huru raveraa e te tahi atu mau parau, e i muri iho a taio ia ratou taatoa ma te ore e tâpûpû faahou i te parau tataitahi. A haapii nafea ia taa i te mau parau taatoa i roto i to outou feruriraa ma te ore râ e faahiti roa ˈtu e to outou vaha.
Eita te feia taio aravihi e taio i te mau parau tataitahi. E haru to ratou mata i te taatoaraa o te mau pereota e e faataa ratou i te mau parau ia au i te mau pǔpǔ manaˈo aore ra te mau manaˈo taatoa. No reira, maoti i te faaea no te hiˈo i te mau parau tataitahi, a tamata i te haru mai e rave rahi mau parau i te hoê â taime ia faaea anaˈe to outou mata, e e tia i to outou mata ia faaea oioi noa ma te ore e feruri maoro, i roto noa i te hoê amoraa mata. Ia haamataro maite outou, e taeahia ia outou i teie faito. Tera râ, a haapao maitai ia ore outou e otohe faahou. Ia hoˈi outou i muri no te taio faahou na nia iho, e tâpû ïa te reira i te tereraa o to outou manaˈo e e haafifi atoa i to outou taa-maite-raa. No reira, a faaitoito i te taio noa ma te ore e faaea.
Noa ˈtu e mea ohie roa na outou ia taio, te vai ra te tahi atu mau tuhaa te tia ia haapao no te riro ei taata taio aravihi. Te taaraa i te auraa, te aravihi no te haamanaˈo, e te iteraa i te mau parau e rave rahi—e mau tapao faufaa anaˈe ïa e tia ia tapapa. Te faataa ra te mau tumu parau iti i pihai iho mai i te tahi mau manaˈo e tauturu ia outou ia taeahia i teie mau tapao. A hiˈopoa na ahiri e te faaohipa ra anei outou i teie mau manaˈo.
A maiti i te buka e tano ia taio
Ia haamaitai outou i to outou aravihi no te taioraa, e nehenehe ïa outou e tomo atu i roto i te ao o te ite—te hoê pueraa haamaramaramaraa rahi i papaihia i nia i te api. Oia mau, e nehenehe outou e haapii i te tahi tuhaa na roto i te afata teata e te mau ripene video, tera râ, ia taio outou, e faaaraara e e haamaitai te reira i te tereraa o to outou feruriraa, to outou maramarama, e to outou aravihi no te faaite i to outou manaˈo. E horoa mai te reira i te mau parau e oia atoa te mau hohoˈa o te feruriraa o ta outou e haamanaˈo, e tauaparau, e e papai ma te maramarama no nia e rave rahi mau tumu parau, e e riro ïa outou ei taata anaanatae aˈe o te auhia mai e te taata.
Teie râ, maoti teie rahiraa tumu parau te tia ia maimi maite, ihea roa outou e haamata ˈi? Te parau atoa ra te irava bibilia e na ô ra e, “Ia tuatapapa i te buka ra aita e faaea ra,” e, “E rohirohi hoi te tino ra ia rahi te imi i te parau.” (Koheleta 12:12) Eita ta outou e nehenehe e taio i te mau mea atoa—e ere te mau mea atoa i te mea maitai e te parau mau. No reira, a maiti maitai. A tutava i te taio i te mau buka o te haamaitai atu â i to outou huru e o te tauturu ia outou i te pae no te ohipa, i te fare haapiiraa, aore ra i te pae no te haapaoraa i ta outou mau hopoia utuafare. E nehenehe outou e faaaano roa ˈtu â i to outou ite na roto i te taioraa i te mau papai e faataa ra i te mau ohipa o te ao nei mai ia A ara mai na! I roto noa i te tahi mau api, e nehenehe outou e fanaˈo i te mau haamaramaramaraa no roto mai i te ao atoa nei.
Ia maiti maitai outou, e riro ïa ta outou taioraa i te faatapae ia outou i nia i ta outou tapao e titau ra, e e horoa atoa mai i te mau faufaa i te pae no te faaohiparaa, te feruriraa, e i te pae varua. No reira, a maiti maitai, e a haafaufaa i to outou taime no te taio i te fare, i roto i te mau taime faafaaearaa i ta outou vahi raveraa ohipa, ia tiai outou, ia ratere outou, e i te tahi atu mau taime. A taio—e faaaano te reira i to outou ite.
[Nota i raro i te api]
a Neneihia e te Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
[Tumu parau tarenihia i te api 31]
Nafea ia faarahi i to outou taa-maitai-raa
● Ia vai ara noa to outou manaˈo na roto i te taioraa, te uiuiraa i te mau uiraa e te tatararaa mai i te faaotiraa.
● A haamanaˈo noa i te manaˈo tumu o te tumu parau e te mau upoo parau iti atoa.
● A tamata i te faatuati i te mau paratarapha tataitahi e te manaˈo tumu.
● A tahoê i te tumu parau e te mau manaˈo o ta outou i ite ê na.
● A faaohipa i te tumu parau ia au i to outou oraraa e te mau ohipa o ta outou i farerei.
A faarahi i ta outou pueraa parau
● Ia taio anaˈe outou, a tapao i te mau parau atoa o ta outou e ore e ite.
● A faataa e mea nafea teie mau parau i te faaohipahia i roto i te taatoaraa o te tumu parau.
● A hiˈo i te hoê titionare no te imi i te auraa o te parau o ta outou e taio ra.
● A haapii nafea ia faahiti maitai i te mau parau.
● A haamataro ia outou na roto i te faaohiparaa i te mau parau apî o ta outou i haapii i roto i ta outou mau tauaparauraa e te tahi atu mau taata.