A haavî atu i te afata teata hou oia e haavî ai ia outou
E rave rahi mau ravea faahiahia ta te afata teata. A hinaaro ai te feia Marite e tamata i te turai i te mau fenua tei haere i mua ia faaohipa i te afata teata, ua pûpû oia i te mau hohoˈa o te moemoeâ. E tauihia te mau fenua paatoa ei piha haapiiraa, e horoahia na te mau vahi atea atoa te mau porotarama haapiiraa no nia i te mau tumu parau faufaa mai te mau ravea aravihi i te pae faaapuraa, te haamaitairaa i te repo, e te mau ravea haamaramaramaraa e te tautururaa no te faataime i te fanauraa. E nehenehe te mau tamarii e haapii i te mau ite no nia i te huru o te mau taoˈa, e e fanaˈo na roto i te anoiraa e te tahi atu mau nunaa o te haamahora i to ratou feruriraa.
Tera râ hoi, ua moe roa taua mau tiaturiraa faahiahia mau ra i mua i te mau titauraa a te afata teata i te pae o te hooraa—ua toe mai râ vetahi. I te matahiti 1961, noa ˈtu e ua parau oia e ua riro te afata teata ei “fenua ano noa,” ua farii o Newton Minow, te peretiteni o te Tomite marite no te mau ravea haapurororaa, e ua faatupu oia i te mau ohipa aravihi mau e te mau faaanaanataeraa manaˈo faahiahia roa.
Ma te papu maitai, e parau mau â te reira i teie mahana. Te faaite maira te mau parau apî i roto i te afata teata, ia tatou, i te mau ohipa e tupu ra na te ao nei. E faaite mai te mau hohoˈa no nia i te natura i te mau mea ta tatou e ore roa e ite ahiri e aita e afata teata: te nehenehe rahi o te hoê manu iti tei pata-faataere-hia, mai te huru ra e te aˈu ra oia i roto i te reva; aore ra te ori huru ê a te hoê pueraa tiare tei pata-vitiviti-hia, tei fa mai mai raro mai i te repo na roto e rave rahi peni. E te vai ra te mau ohipa no nia i te peu, mai te mau pǔpǔ ori, te mau hautiraa upaupa e te mau hautiraa opera. E te vai ra te mau hautiraa taata ora, te teata, e te tahi atu mau porotarama—mea hohonu vetahi e te paari, te tahi râ mea faaarearea noa ïa.
Te vai atoa ra te mau porotarama haapiiraa na te mau tamarii. Te faatia ra te Pu marite o te oraora-maitai-raa i te pae feruriraa e, mai ta te mau tamarii e nehenehe e haapii i te riri-oioi-raa mai roto mai i te haavîraa uˈana a te afata teata, e nehenehe atoa ta ratou e haapii ia haapao ia vetahi ê ma te ore e imi i to ratou iho maitai, te auhoaraa, e te haavîraa ia ˈna iho na roto i te mau hiˈoraa maitatai i roto i te afata teata. Ua faaora atoa te mau porotarama no nia i te huru raveraa ia tupu noa ˈtu te tahi ati, i te mau tamarii. No reira, ua papai o Vance Packard i roto i te buka ra Te atihia ra ta tatou mau tamarii (farani) e: “Te mau metua tei inoino aore ra tei hepohepo, o te tuu i ta ratou afata teata i roto i te piha vairaa tauihaa aore ra o te faarue roa, te riri rahi nei paha ratou, aore ra eita ratou e nehenehe faahou e faatere i ta ratou mau tamarii.”
A faaite i te haavî
Ma te papu, noa ˈtu e e paraparau tatou no te mau taata paari aore ra no te mau tamarii, te parau rahi, teie ïa—te haavîraa. Te haavî ra anei tatou i te afata teata, aore ra na te afata teata e haavî ra ia tatou? Mai ta Packard tane e parau ra, no vetahi, te ravea noa no te haavî i te afata teata, o te tuuraa ïa ia ˈna i roto i te piha vairaa tauihaa. Teie râ, e rave rahi tei ite i te mau ravea ia ore e riro ei tîtî no te afata teata a fanaˈo noa ˈi i ta ˈna mau ohipa maitatai. Teie te tahi mau manaˈo.
✔ I te roaraa hoê hebedoma aore ra e piti, a tapao maitai i te taime e ravehia e to outou utuafare fetii no te mataitai i te afata teata. A amui i te taatoaraa o te mau hora e a aniani ia outou iho e mea tia anei ia haapau i te taime i mua i te afata teata.
✔ A hiˈo i te mau porotarama o te afata teata—eiaha te afata teata noa. A maiti i te mau hohoˈa te tia ia hiˈohia.
✔ A faaherehere e a paruru maite i te tahi taime no te mau aparauraa e to outou utuafare na roto i te tahoêraa.
✔ Te faaara ra te tahi feia tuatapapa e eiaha e tuu i te afata teata i roto i te piha o te mau tamarii aore ra o te mau taurearea apî. Mea fifi no te mau metua ia hiˈopoa e eaha ta ta ratou mau tamarii e hiˈo ra.
✔ E nehenehe te hoê vidéo e tauturu, mai te peu e e moni ta outou no te hoo mai. Na roto i te tarahuraa i te mau ripene vidéo maitatai aore ra na roto i te faaharuharuraa i te mau porotarama maitatai ta outou e hiˈo i te taime tano, e nehenehe outou e faaohipa i te vidéo no te maiti i te mea ta outou e hiˈo i roto i ta outou afata teata. A haapao maitai râ! Mai te peu e eita outou e ara, e nehenehe te vidéo e faarahi i te taime i mua i te afata teata aore ra e tatara i te eˈa no te mau ripene viivii i te pae morare.
O vai to outou taata haapii?
E matini puai mau te taata no te haapii. Aita to tatou mau tumu ite e faaea ra i te ohi mai i te mau faaueraa e faataehia i to tatou roro ra i te oioiraa hau atu i te 100 000 000 haamaramaramaraa i te tetoni. I roto i te tahi faito, e nehenehe tatou e ohipa i nia i teie pueraa haamaramaramaraa na roto i te faaotiraa e eaha ta tatou e horoa na to tatou mau tumu ite. Mai ta te aamu o te afata teata e haapapu ra ma te tano, e nehenehe te mea ta tatou e hiˈo ra e haaviivii i to tatou feruriraa mai to tatou tino o te nehenehe e haaviiviihia e te mea ta tatou e amu e e inu ra.
Nafea tatou e ite ai i te parau no nia i te ao e haaati ra ia tatou? Eaha te mau pu haamaramaramaraa ta tatou e maiti? O vai aore ra eaha te riro ei taata haapii no tatou? E horoa te mau parau a Iesu Mesia i te hoê manaˈo tia no nia i taua parau ra: “Aore te pǐpǐ i hau i tana ra orometua, o te pǐpǐ râ i haapii-hua-hia ra, e riro ïa i te faito atoa i tana orometua.” (Luka 6:40) Mai te peu e e faaea maoro tatou i pihai iho i taua taata haapii ra, oia hoi te afata teata, e nehenehe tatou e haamata i te pee ia ˈna—e farii i te mau faufaa e te mau faaueraa ta ˈna e hohora ra. Mai ta te Maseli 13:20 e parau ra: “O tei amui atoa to ˈna haerea i to te feia paari ra, e paari atoa ïa; o tei amui râ i te feia maamaa ra, e pohe ïa.”
Noa ˈtu e aita oia e faaô maira i te mau taata maamaa aore ra viivii i te pae morare i roto i to tatou utuafare, te vai ra te tahi ohipa faufaa roa ta te afata teata e ore e horoa mai na tatou. Oia mau, mea faufaa ore ia paimi i roto i te afata teata i te haamâha i te tahi hiaai tei tuea i te mau taata atoa: te maitairaa i te pae varua. Mea aravihi paha te afata teata no te faaite mai i te huru o te huenaneraa ino o te ao, eaha râ ta ˈna e rave no te faataa mai i te mau tumu e ore ai te taata e nehenehe e faatere ia ˈna iho? Mea aravihi paha te afata teata no te faaite mai i te mau ohipa nehenehe o te poieteraa, eaha râ ta ˈna e rave ra no te haafatata ia tatou i to tatou Poiete ra? E nehenehe paha ta ˈna e afai ia tatou i na poro ra e maha o te palaneta, teie râ, e ravea anei râ ta ˈna no te parau mai e e ora anei te taata ma te hau ia tae i te hoê mahana?
E tia i te hoê “haamaramarama tei tatarahia i nia i te ao” ia afai mai i te mau pahonoraa i teie mau uiraa faufaa i te pae varua. Te reira mau te faufaa rahi o te Bibilia. Ua riro oia ei “haamaramarama tei tatarahia i nia i te ao” tei niuhia i nia i te manaˈo o te Poiete. Ua papaihia oia no te tauturu ia tatou ia taa e eaha te tapao o to tatou oraraa e no te horoa mai i te hoê tiaturiraa paari no a muri aˈe. E ite-ohie-hia te mau pahonoraa i te mau uiraa fifi roa ˈˈe o te oraraa. Te tiai noa ra taua mau pahonoraa ra e ia taio tatou i roto i te mau api faahiahia mau o te Bibilia.
Mai te peu râ e eita tatou e haavî i te afata teata, ihea ïa tatou e ite ai i te taime?