TUMU PARAU HAAPIIRAA 44
HIMENE 138 Nehenehe mau te ruhiruhia
E nehenehe oe e oaoa noa ˈtu te ruhiruhiaraa
“E ruperupe noa â ratou noa ˈtu te matahiti paari.”—SAL. 92:14.
MANAˈO FAUFAA
E ite mai tatou no te aha mea faufaa ia tapea noa te mau taeae e tuahine ruhiruhia i to ratou oaoa, e e nafea ratou e na reira ˈi.
1-2. Eaha to Iehova manaˈo i ta ˈna mau tavini ruhiruhia? (Salamo 92:12-14; a hiˈo atoa i te hohoˈa.)
INAHA mea taa ê tatou pauroa, mea taa ê atoa ïa to tatou huru i mua i te matahiti rahi. Te haamanaˈo ra anei oe te tupuraa mai te hinahina i nia i to oe upoo? Ua hinaaro paha oe e huti ia ore ia itehia mai. Ua taa râ ia oe, pau ta oe hutihuti, e tupu mai iho â te hinahina. Te faaite ra teie hiˈoraa e ere mea ohie no te taata e rave rahi ia farii e te ruau mǎrû noa ra ratou.
2 Eaha râ te manaˈo o to tatou Metua i te raˈi i ta ˈna mau tavini tei paari roa? (Mas. 16:31) Ua faaau o ˈna ia ratou i te mau tumu raau ruperupe. (A taio i te Salamo 92:12-14.) No te aha mea tano teie faaauraa? No te mea pinepine mea ruperupe roa te mau tumu raau ahia ˈtura matahiti to ratou vai-noa-raa. Ei hiˈoraa, i te fenua Tapone, te vai ra te hoê tumu raau nehenehe mau ua hau i te hoê tausani matahiti. E au te mau tavini ruhiruhia a Iehova i tera mau tumu raau, mea poihere roa na Iehova ia ratou. Eita o ˈna e haapao i to ratou hinahina. To ratou râ mau huru maitatai ta ˈna e haafaufaa, mai to ratou faaoromai tamau e taviniraa ia ˈna ehia rahiraa matahiti.
Mai te mau tumu raau e ruperupe noa ra ahia ˈtura matahiti, mea nehenehe roa te mau tavini ruhiruhia a Iehova (A hiˈo i te paratarafa 2)
3. A horoa i te tahi hiˈoraa o te faaite ra e ua faaohipa Iehova i te feia paari no te faatupu i ta ˈna opuaraa.
3 E ere no te mea ua paari roa te hoê taata, e iti mai ïa to ˈna faufaaraa no Iehova.a Inaha i roto i te Bibilia, ua faaohipa pinepine Iehova i te feia paari no te faatupu i ta ˈna opuaraa. Ei hiˈoraa, ua paari roa Sara i to Iehova parauraa ˈtu ia ˈna e fanau mai o ˈna i te hoê tamaiti. E e riro mai ta ˈna tamaiti ei nunaa rahi e na roto i to ˈna huaai e fa mai ai te Mesia. (Gen. 17:15-19) Ua ani Iehova ia Mose noa ˈtu to ˈna matahiti rahi ia faaora i to ˈna nunaa Iseraela mai Aiphiti. (Exo. 7:6, 7) E no te aposetolo Ioane, ua paari roa o ˈna i to Iehova aniraa ia ˈna ia papai e pae buka o te Bibilia.
4. Ia au i te Maseli 15:15, eaha te tauturu i te feia paari ia faaoromai tamau i to ratou mau fifi? (A hiˈo atoa i te hohoˈa.)
4 No te matahiti rahi, e faaruru iho â te mau ruhiruhia i te tahi mau fifi. Mea au roa na te hoê tuahine paari e parau hauti mai teie: “E ere te ruhiruhiaraa no te marahû.” E nehenehe râ te oaoab e tauturu i te feia paari ia faaoromai tamau i to ratou mau fifi. (A taio i te Maseli 15:15.) I roto i teie tumu parau, e ite mai tatou e nafea te mau ruhiruhia e oaoa noa ˈi. E ite atoa mai tatou e nafea te mau mero o te amuiraa e tauturu ai ia ratou. Na mua râ, e hiˈo mai tatou no te aha e ere mea ohie no te feia paari ia tapea i to ratou oaoa.
E nehenehe te oaoa e tauturu i te feia paari ia faaoromai tamau i to ratou mau fifi (A hiˈo i te paratarafa 4)
NO TE AHA MEA FIFI NO TE FEIA PAARI IA OAOA NOA?
5. No te aha te feia paari e toaruaru ai?
5 No te aha e ere mea ohie? No te mea paha eita ta oe e nehenehe faahou e rave i te tahi mau ohipa mai te matamua ra. E mihi paha oe i to oe apîraa mea oraora maitai oe. (Koh. 7:10) Te na ô ra tuahine Ruby: “No te etaeta o to ˈu tino e no te maui, e ere mea ohie ia oomo vau i te ahu. No te amo noa i te avae a oomo atu ai i te totini, mea ohipa rahi. Mea etaeta atoa to ˈu rima, mea fifi ïa no ˈu ia rave i te tahi mau ohipa rii.” Te na ô ra Harold tei tavini na i te Betela: “E fiu vau i te tahi taime, e ere paˈi au mai tera. Eita ta ˈu e nehenehe faahou e rave i te mau mea ta ˈu e au. Mea peepee roa hoi au na mua ˈˈe, mea au roa na ˈu te apaˈiraa popo. E na ô mai vetahi: ‘A horoa ˈtu te popo ia Harold, e upootia iho â tatou.’ Teie nei râ, eita haere faahou ia ˈu ia taora i te hoê popo.”
6. (1) No te aha atoa e toaruaru ai te feia paari? (2) Na te aha e tauturu i te mau ruhiruhia ia faaoti e faaea anei i te faahoro i te pereoo? (A hiˈo i te tumu parau “Mea au aˈe anei ia faaea vau i te faahoro i te pereoo?” i roto i teie vea.)
6 E toaruaru atoa paha oe no te mea e titauhia ia haapao te hoê taata ia oe aore ra ia faaea oe i ǒ ta oe mau tamarii. No te maˈi aore ra te mata mohimohi, eita oe e tae faahou i te hoê vahi o oe anaˈe aore ra e faahoro i te pereoo. Eita e ore e hepohepo roa oe. Teie râ, e ere no te mea eita oe e nehenehe faahou e aupuru ia oe, e ora oe anaˈe aore ra e faahoro i te pereoo, mea faufaa ore ïa oe no Iehova e no vetahi ê. E ere roa ˈtu. Ia papu ia oe e te taa maitai ra ia Iehova to oe huru aau. Ta Iehova e haafaufaa, to oe ïa aau î i te here e te mauruuru ia ˈna e i te mau taeae e tuahine.—Sam. 1, 16:7.
7. Ia puta mai te manaˈo eita oe e ite i te hopea o teie nei ao, eaha te tauturu ia oe?
7 Peneiaˈe te toaruaru ra oe no te mea eita paha oe e ite i te hopea o teie nei ao. Mai te peu tera iho â, a haamanaˈo ïa ua opua Iehova e haamou i teie nei ao. (Isa. 30:18) No te aha râ o ˈna e tiai ai? No to ˈna ïa faaoromai, ia nehenehe â e mirioni taata e haapii o vai Iehova a tavini atu ai ia ˈna. (Pet. 2, 3:9) No reira, ia toaruaru oe, a haamanaˈo i tera rahiraa taata o te fanaˈo ra i to Iehova faaoromai rahi hou te hopea a tae mai ai. Peneiaˈe i rotopu ia ratou, te vai ra to oe fetii.
8. Eaha te nehenehe e tupu no te maˈi aore ra te mauiui?
8 Noa ˈtu ehia matahiti to tatou, no te hepohepo e parau e e rave tatou i te tahi ohipa e tatarahapa tatou i muri mai. (Koh. 7:7; Iak. 3:2) Ei hiˈoraa, ua faahiti Ioba te hoê tavini haapao maitai i te “parau feruri-ore-hia” no to ˈna mauiui rahi. (Ioba 6:1-3) No te maˈi e te tahi mau ravea rapaauraa, e taora parau mai paha te feia paari aore ra e rave ratou i te tahi ohipa feruri-ore-hia. Papu, eiaha tatou e faariro i tera mau tupuraa ei otoheraa no te iria aore ra no te haapahi. Ia tupu noa ˈtu te reira, eiaha e haamarirau i te tatarahapa.—Mat. 5:23, 24.
E NAFEA OE E OAOA NOA ˈI?
E nafea ia oaoa noa noa ˈtu te matahiti rahi? (A hiˈo i te paratarafa 9-13)
9. No te aha mea tano ia farii i te tauturu a vetahi ê? (A hiˈo atoa i te hohoˈa.)
9 A farii i te tauturu a vetahi ê. (Gal. 6:2) E ere iho â mea ohie i te omuaraa. Te na ô ra tuahine Gretl: “Tae roa mai i teie nei, mea fifi no ˈu ia farii i te tauturu a vetahi ê, no te mea eita vau e hinaaro e faaohipa rahi ia ratou. Ua titauhia te taime no te taui i to ˈu huru feruriraa e no te farii e hinaaro iho â vau i te tauturu.” Ia farii oe i te tauturu a vetahi ê, te horoa ra oe i te ravea ia ite ratou i te oaoa ia horoa. (Ohi. 20:35) E putapû atoa oe i te iteraa i to ratou here e haapeapea no oe.
(A hiˈo i te paratarafa 9)
10. No te aha eiaha e haamoˈe i te faaite i te mauruuru? (A hiˈo atoa i te hohoˈa.)
10 A faaite i te mauruuru. (Kol. 3:15; Tes. 1, 5:18) Ia hamani maitai te hoê taata ia tatou, e mauruuru roa tatou ia ˈna. Tera râ, i te tahi taime, e moˈehia ia tatou ia haamauruuru atu. No reira, ia faaite tatou i te mata oaoa e ia parau tatou “mauruuru” i to tatou mau taeae e tuahine, e putapû roa ratou. Te na ô ra Leah, o te haapao ra i te mau taeae e tuahine ruhiruhia i te Betela: “E papai te hoê tuahine paari i te tahi mau nota no te haamauruuru mai. E ere mea roa, e mahanahana roa râ to ˈu aau. Mea au roa na ˈu e taio i ta ˈna i papai no te mea te mauruuru nei o ˈna i ta ˈu e rave nei.”
(A hiˈo i te paratarafa 10)
11. E nafea outou e tauturu ai ia vetahi ê? (A hiˈo atoa i te hohoˈa.)
11 A rave i tei maraa ia oe no te tauturu ia vetahi ê. Ia faaohipa tatou i to tatou taime e puai no te tauturu ia vetahi ê, eita ïa tatou e tiatonu i to tatou mau fifi. E nehenehe te feia paari e faaauhia i te mau buka o te horoa mai i te mau haapiiraa faufaa. Ia vai noa râ tera mau buka i nia i te paˈepaˈe, eita te taata e apo mai i te haapiiraa. Hoê â huru no outou te mau ruhiruhia. Eita te feia apî e apo mai i te haapiiraa faufaa ia ore outou e paraparau ia ratou, e faatia i ta outou i ite. A haamatau ia ratou ma te uiui atu e ma te horoa i te tariˈa faaroo. A faataa ˈtu no te aha mea tano ia pee i te mau ture aveia a Iehova, e e nafea ratou e oaoa ˈi. E oaoa roa outou i te tamahanahana e i te faaitoito i to outou mau hoa apî aˈe.—Sal. 71:18.
(A hiˈo i te paratarafa 11)
12. Ia au i te Isaia 46:4, eaha ta Iehova i fafau i ta ˈna mau tavini taiva ore tei paari roa? (A hiˈo atoa i te hohoˈa.)
12 A pure ia Iehova no te ani i to ˈna puai. I te tahi taime, e paruparu roa oe i te pae tino e te pae feruriraa. O Iehova râ, “e ore roa oia e rohirohi aore ra e paruparu.” (Isa. 40:28) E nafea o ˈna e faaohipa ˈi i to ˈna puai otia ore? Ma te faaitoito i ta ˈna mau tavini taiva ore tei paari roa. (Isa. 40:29-31) I roto i ta ˈna Parau, ua fafau Iehova i te tauturu ia ratou. (A taio i te Isaia 46:4.) E rave iho â o ˈna mai ta ˈna i fafau. (Ios. 23:14; Isa. 55:10, 11) Eita anei oe e oaoa ia pure oe e ia ite oe i to Iehova here e tururaa ia oe?
(A hiˈo i te paratarafa 12)
13. Ia au i te Korinetia 2, 4:16-18, ia haamanaˈo tatou i te aha? (A hiˈo atoa i te hohoˈa.)
13 A haamanaˈo eita to oe tupuraa e vai e a muri noa ˈtu. Ia haamanaˈo tatou i te reira, mea ohie aˈe ïa ia faaoromai tamau i te tahi fifi ta tatou e faaruru ra. Hau atu, te haapapu ra te Bibilia e apî faahou te mau ruhiruhia e aita e maˈi faahou. (Ioba 33:25; Isa. 33:24) No reira, e nehenehe oe e oaoa a feruri ai i te mau maitai ta oe e fanaˈo i mua nei, eiaha râ e mihi i to oe oraraa na mua ˈˈe. (A taio i te Korinetia 2, 4:16-18.) Eaha râ ta vetahi ê e nehenehe e rave no te tauturu atu?
(A hiˈo i te paratarafa 13)
E NAFEA VETAHI Ê E TAUTURU AI IA OE?
14. No te aha mea faufaa ia haere e hiˈo e ia niuniu i te mau taeae e tuahine ruhiruhia?
14 A haere e hiˈo e a niuniu i te mau taeae e tuahine ruhiruhia. (Heb. 13:16) Eita e ore, e moˈemoˈe ratou. Te na ô ra taeae Camille: “Po e ao, e faaea noa vau i te fare, mea fiu roa. I te tahi taime, e au vau i te hoê liona paari i roto i te hoê afata tei ponaohia. Mea iria roa ïa vau.” Ia haere tatou e hiˈo i te mau taeae e tuahine ruhiruhia, te faaite ra tatou mea faufaa roa ratou e mea here roa na tatou ia ratou. Eita e ore ua opua tatou e niuniu aore ra e haere e hiˈo i te hoê ruhiruhia o ta tatou amuiraa, aita râ tatou i na reira. Parau mau, mea rahi ta tatou ohipa. Eaha râ te tauturu ia tatou “ia taa maitai . . . eaha te mea faufaa roa ˈˈe,” mai te haereraa e hiˈo ia ˈna? (Phil. 1:10) A tuu ïa i te tahi haamanaˈoraa i roto i ta oe tarena e hapono i te hoê poroi aore ra e niuniu i te hoê ruhiruhia. A faataa atoa i te taime no te haere e hiˈo ia ˈna. Eita ïa e moˈehia ia oe.
15. Feia apî ma, eaha ta outou e nehenehe e rave?
15 Feia apî ma, e uiui paha outou eaha te parau i te feia paari, eaha ta ratou e au. Eiaha outou e haapeapea rahi roa. A faahoa ia ratou. (Mas. 17:17) Hou a haamata ˈi te putuputuraa e ia oti, a paraparau ia ratou. A ani atu eaha te irava ta ratou e au roa aore ra ia faatia mai i te tahi tupuraa arearea i to ratou tamariiraa. A titau manihini ia ratou no te mataitai i te JW Haapurororaa teata na muri ia oe. E nehenehe atoa oe e tauturu atu no te rave mai i te mau papai no te haapiiraa aore ra te mau mea apî i nia i ta ratou matini afaifai. Te na ô ra Carol hoê tuahine: “A ani i to oe mau hoa paari aˈe ia apee mai ia oe i roto i te mau ohipa ta oe e au. A hiˈo mai na ia ˈu, ua paari roa vau. Mea au râ na ˈu e haere na te mau fare toa, e tamaa i rapae, e ori haere.” Te faatia ra Maira te tahi atu tuahine: “E 33 matahiti to ˈu. I rotopu râ i to ˈu mau hoa, te vai ra hoê tuahine e 90 matahiti to ˈna. Pinepine e moˈehia ia ˈu e ere hoê â matahiti to mâua, no te mea e ata ore e e mataitai mâua i te mau hohoˈa teata. E ia fifi mâua, e tauturu iho â mâua te tahi i te tahi.”
16. No te aha mea au atoa ia apee tatou i te mau taeae e tuahine ruhiruhia?
16 A apee ia ratou ia haere ratou e hiˈo i te taote. Hau atu i te faahoro ia ratou i te taote, mai te peu e nehenehe, a apee ia ratou no te ite mea haapao-maitai-hia anei ratou. (Isa. 1:17) E nehenehe tatou e tauturu atu ma te tapaopao i ta te taote e parau mai. Te na ô ra Ruth hoê tuahine paari: “O vau anaˈe te haere e hiˈo i te taote, eita o ˈna e tâuˈa i ta ˈu parau. E na ô mai o ˈna i te tahi taime: ‘Aita to oe e maˈi, to roto noa i to oe upoo.’ Ia na muri mai râ te tahi taata ia ˈu, e taui ïa to ˈna huru. No reira, e mauruuru roa vau i to ˈu mau taeae e tuahine tei rave i te taime no te apee mai ia ˈu.”
17. E nafea ia poro na muri i te mau taeae e tuahine paari?
17 A poro e o ratou. Peneiaˈe eita e haere i vetahi o ratou ia poro i tera e tera fare. E nehenehe anei oe e titau manihini i te hoê tuahine paari ia apiti mai ia oe i te pororaa e te vairaa papai afaifai? A faaineine ïa i te tahi parahiraa no ˈna. E nehenehe atoa tatou e titau manihini i te hoê taeae paari i te hoê haapiiraa Bibilia, aore ra e faatere i tera haapiiraa i ǒ ˈna. E nehenehe te mau matahiapo e faanaho i te putuputuraa no te pororaa i ǒ te mau taeae e tuahine ruhiruhia ia nehenehe ratou e apiti mai. Mea faufaa roa no Iehova ta tatou mau tutavaraa no te faatura i te mau ruhiruhia.—Mas. 3:27; Roma 12:10.
18. Eaha ta tatou e hiˈopoa i to muri nei tumu parau?
18 Ua haamanaˈo mai teie tumu parau ia tatou mea here roa na Iehova i te mau taeae e tuahine paari. Mea faufaa roa atoa ratou i roto i te amuiraa. Ei taata paari, te faaruru ra oe i te fifi no te matahiti rahi. Noa ˈtu râ, maoti Iehova, e nehenehe oe e oaoa noa. (Sal. 37:25) A feruri ïa i te mau maitai ta oe e fanaˈo i mua nei, eiaha râ e mihi i to oe oraraa na mua ˈˈe. E mai te peu na oe e haapao ra i te hoê fetii paari, tamarii aore ra hoa e maˈihia ra, e nafea oe e oaoa noa ˈi? E pahono tatou i teie uiraa i to muri nei tumu parau.
HIMENE 30 E Atua, Hoa, Metua oia no ˈu
a A mataitai i te video E te feia ruhiruhia, e tuhaa faufaa ta outou i nia i te jw.org e te JW Library®.