Tatararaa Bibilia—Ia au ia vai?
HOÊ faataaraa o te parau ra “tatara” e “hamani ïa i te manaˈo ia au i to te taata iho tiaturiraa, feruriraa, aore ra huru tupuraa.” (Webster’s Ninth New Collegiate Dictionary) Oia mau, mea pinepine te tatararaa a te hoê taata i te mau mea atoa i te au i to ˈna iho huru oraraa, haapiiraa e aratairaahia.
Eaha ïa no nia i te tatararaa Bibilia? E tiamâraa anei to tatou no te tatara i te mau irava Bibilia ia au i to tatou iho “tiaturiraa, feruriraa, aore ra huru tupuraa”? Papu iho â ïa e e parau te rahiraa o te feia tuatapapa e te feia huri i te Bibilia e aita ratou e na reira ra, e mea arataihia râ ratou e te Atua.
Te vai ra te hoê hiˈoraa i roto i te nota i raro i te api no nia i te Ioane 1:1 o te huriraa A New Version of the Four Gospels, neneihia i te matahiti 1836 e John Lingard ma te iˈoa huna “Te hoê Katolika.” Te parauhia ra e: “E ite mai te mau taata no te mau huru faaroo atoa i te haapapuraa i to ratou mau manaˈo taa ê i roto i te mau buka moˈa: no te mea, oia mau, e ere na te Papai e haapii mai ia ratou, na te feia râ i haamau i ta ratou iho tatararaa i nia i te parau o te Papai.”
Noa ˈtu e e parau mau te reira, eaha râ te hinaaro o teie taata papai? Te turu ra ta ˈna parau i ta ˈna tatararaa o teie irava, ta ˈna i huri mai teie: “I vai na ‘te parau’ i te matamua ra; i te Atua ra ‘te parau’; e o te Atua hoi ‘te parau,’” o te hoê ïa huriraa e turu mau ra i te Toru tahi.
Eaha tei turai i te taata papai ia huri i te Ioane 1:1 e ia turu te reira i te haapiiraa o te Toru tahi? “Na te Papai” anei ‘i haapii mai’ ia ˈna ia na reira? Eita roa ˈtu e nehenehe no te mea aita roa ˈtu te haapiiraa o te Toru tahi i roto i te Bibilia. A tapao na eaha ta te buka ite rahi ra The New Encyclopædia Britannica e parau ra no nia i te reira: “Aita te taˈo ra Toru tahi aita atoa te haapiiraa taa maitai e itehia ra i roto i te Faufaa Apî.” Hau atu â, ua tapao te orometua haapii ra o E. Washburn Hopkins no te Yale University e: “E au ra e aita roa ˈtu Iesu e Paulo i ite i te haapiiraa o te Toru tahi; . . . aita raua e parau ra i te hoê noa ˈˈe parau no nia i te reira.”
Eaha ïa ta tatou e nehenehe e faaoti no nia i te feia e turu ra i te tatararaa e au i te Toru tahi o te Ioane 1:1 aore ra o te tahi atu irava Bibilia? Ia au i te manaˈo o Lingard Tane, “e ere na te Papai e haapii mai ia ratou, na te feia râ i haamau i ta ratou iho tatararaa i nia i te parau o te Papai.”
Auaa râ hoi, te vai ra te Parau iho a te Atua no te aratai ia tatou. “Ua itea na hoi e,” ta te aposetolo Petero ïa i parau, “te mau tohu atoa i roto i te parau i papaihia ra, e ere ïa te mea imihia e te taata nei. E ere hoi i to te hinaaro o te taata i tae mai ai te tohu i tahito ra; o te taata moˈa râ o te Atua tei parau i ta te [“varua moˈa,” MN] i tuu mai ia ratou ra.”—Petero 2, 1:20, 21.