‘Hau atu i te hoê oire etaeta’
“IA AU i te mau numera i noaa mai, tau 40% o te mau tamarii marite o te ite atu i to ratou mau metua ia faataa hou ratou e naeahia ˈi i te 18 matahiti.” (Science, 7 no tiunu 1991) Auê ïa numera riaria e! Eaha te tumu o teie huru tupuraa?
Ua horoa te hoê haava no te tiribuna o te mau tiaraa o te mau fetii, o Edward M. Ginsburg, i to ˈna manaˈo i roto i te hoê uiuiraa a te The Boston Globe. Ua parau oia e: “E totaiete miimii tatou. Te hinaaro nei tatou i te maitai ‘no ˈu’ iho. Te ani nei tatou, ‘Nafea vau e apîhia ˈi i teie nei?’ Te hinaaro nei tatou ia mâha to tatou hiaai i teie nei iho â.”
E aratai teie miimii haapahipahi i te inoino e te feii i roto i te faaipoiporaa. Te na ô ra te Haava Ginsburg e ia tia mai na feia faaipoipo i mua i te haavaraa no te faataa ia raua, te hinaaro ra ïa te tane e te vahine i te upootiaraa. Te hinaaro ra raua e ia parau mai te hoê taata e ua tano hoê e ua hape te tahi. Te hinaaro ra raua e ia parau mai te hoê taata e: “Ua noaa ia oe te re.”
Te faahaamanaˈo ra teie mau parau ia tatou i te maseli i faauruahia mai: “Te taeae ra ia riri, e au ïa i te oire etaeta.” (Maseli 18:19) Oia mau, ia tupu anaˈe te amahamaharaa i roto i te faaipoiporaa, eita na hoa e aro ra e feruri faahou ma te aifaito e e haapaari raua. Mea pinepine, e patoi etaeta raua i te farii i te tahi faaafaroraa, mai te hoê “oire etaeta” i haaatihia ra.
Aita ˈtu anei e ravea? Oia. E mea puai te mau faaipoiporaa e e te vai maoro ia pee anaˈe na pae e piti, mai te omuaraa mai â, i teie mau parau a te aposetolo Paulo: “Ia hamani maitai outou ia outou iho, ma te aau mǎrû aroha noa, ma te faaore hoi i te hara te tahi e te tahi, mai ta te Atua i faaore mai i ta outou i te Mesia ra.” (Ephesia 4:32) E mea ohie anei ia faaohipa i teie mau huru maitatai? E ere. E mea ohie anei râ ia faataa? Eaha te mauiui e noaa mai na roto i te mau faateimaharaa i te pae o te mau manaˈo hohonu e te pae moni ia faataa anaˈe te feia faaipoipo? E eaha ïa no te mau tamarii, mea pinepine o ratou te pepe rahi na roto i te faataaraa o to ratou mau metua ia paari anaˈe mai ratou?
Mea hau aˈe no na hoa faaipoipo ia ohipa no te paruru i to raua faaipoiporaa e eiaha ia haapaari i te tahi e te tahi, mai te hoê “oire etaeta” ra. E tano iho â râ te aˈoraa a Paulo i te mau kerisetiano no te feia faaipoipohia: “A ahu ia outou iho i te here, no te mea e taai no te tahoêraa tia roa teie.”—Kolosa 3:14, T.a.a.
[Faaiteraa i te fatu o te hohoˈa i te api 32]
The Complete Encyclopedia of Illustration/J. G. Heck