Te ui o te matahiti 1914—Eaha to ˈna faufaa?
“Ua ite to matou mau taata taio e e rave rahi mau matahiti to matou tiairaa e ia hope teie Anotau na roto i te hoê tau ahoaho riaria, e te tiai nei matou e ia tupu te reira ma te taue e te puai i muri noa ˈˈe i te avaˈe atopa 1914.”—No roto mai i Te Pare Tiairaa e te Vea no te taeraa mai o te Mesia, 15 no me 1911.
MAI te matahiti 1879 mai â, ua faahiti pinepine te vea tei parauhia i taua tau ra Te Pare Tiairaa e te Vea no te taeraa mai o te Mesia (tei piihia i teie nei Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova) ia 1914 mai te hoê matahiti tapaohia i roto i te parau tohu a te Bibilia. A fatata mai ai taua matahiti ra, ua faahaamanaˈohia te feia taio e e tupu ‘te hoê anotau ati rahi.’
Ua haaparare te mau kerisetiano i teie haamaramaramaraa na te mau vahi atoa e ua niu ratou i te reira i nia i to ratou maramarama no nia i na ‘tau e hitu’ e ‘te tau o te mau Nunaa’ tei faahitihia i roto i te Bibilia.a Ua taa ia ratou e te roaraa o teie tau e 2 520 matahiti ïa—o tei haamata i te faataahuriraahia te basileia tahito a Davida i Ierusalema e o tei hope i te avaˈe atopa 1914.b—Daniela 4:16, 17; Luka 21:24.
I te 2 no atopa 1914, ua faaite o Charles Taze Russell, o ˈna te peretiteni o te Watch Tower Bible and Tract Society i taua tau ra, ma te reo papu e: “Ua hope te Tau o te mau Nunaa; ua hope te tau o to ratou mau arii.” E parau mau roa te reira! Ma te ite-ore-hia e te mata taata nei, i te avaˈe atopa 1914, ua tupu te hoê ohipa faufaa rahi o te faaueue i te ao nei i nia i te raˈi. Ua haamata o Iesu Mesia, te Fatu tamau o “te terono a Davida,” i te faatere ei Arii i nia i te huitaata atoa nei.—Luka 1:32, 33; Apokalupo 11:15.
‘Tera râ,’ o ta outou paha e ani, ‘mai te peu e ua haamata te Mesia i te faatere i te matahiti 1914, no te aha te mau tupuraa i nia i te fenua e haere noa ˈi i te inoraa?’ No te mea te ohipa noa ra te enemi itea-ore-hia o te huitaata nei, o Satani. E tae roa mai i te matahiti 1914, e nehenehe ta Satani e tia ˈtu i nia i te raˈi. Ua taui râ teie tupuraa na roto i te haamauraahia te Basileia o te Atua i te matahiti 1914 ra. “E tamaˈi tei nia i te raˈi.” (Apokalupo 12:7) Ua pau o Satani e ta ˈna mau demoni e ua hurihia mai ratou i nia i te fenua nei, e ua itehia te mau faahopearaa iino roa i nia i te huitaata nei. Ua faaite atea mai te Bibilia e: “E ati ra hoi to te fenua e to te tai, tei raro atu na hoi te diabolo ia outou na; e riri rahi hoi to ˈna, no te mea ua ite oia e maa taime poto to ˈna e toe nei.”—Apokalupo 12:12.
I te senekele matamua o to tatou nei tau, ua parau o Iesu e e tapaohia to ˈna vairaa mai itea-ore-hia ei Arii apî no te fenua nei na roto i te hoê tapao ite-mata-hia. Ua anihia ˈtu oia e: “E faaite mai oe ia matou i te tupuraa o taua mau mea nei? e te tapao o to oe taeraa mai e te hopea o teie nei ao?” Eaha ta ˈna i pahono atu? “E tia mai hoi te tahi fenua e aro mai i te tahi fenua e te tahi basileia e aro mai i te tahi basileia; e oˈe hoi, e te maˈi e e aueue fenua i tera vahi, i tera vahi. E matamehai anaˈe râ teie nei mau mea no te pohe.”—Mataio 24:3, 7, 8.
No reira, ua apeehia te tamaˈi o tei tupu i te matahiti 1914 i te mau oˈe riaria, inaha, ua erehia i te maa i roto hau atu i te maha matahiti. Eaha ˈtura no te mau ‘aueueraa fenua i tera vahi, i tera vahi’? I roto i na ahuru matahiti i muri aˈe i te matahiti 1914, aita i raro mai i te ahuru aueueraa fenua ino mau o tei haapohe hau atu i te 350 000 taata. (A hiˈo i te tumu parau.) Oia mau, ua faaruru te ui no 1914 i ‘te matamehai no te pohe.’ E mai reira mai, ua tupu te mau ati pohe ma te tuutuu ore na roto i te mau ati natura, te oˈe, e e rave rahi mau tamaˈi.
Noa ˈtu râ, ua riro te parau no te haamauraahia te Basileia o te Atua i te matahiti 1914 ei parau apî maitai no te mea e faaora teie Basileia i te fenua i te vavahiraa. Nafea? E tatara oia i te mau haapaoraa hape e te haavare atoa, te mau faatereraa tia ore, e te mana ino a Satani. (Daniela 2:44; Roma 16:20; Apokalupo 11:18; 18:4-8, 24) Hau atu, e faatupu oia i te hoê ao apî i reira ‘te parau-tia e vai mau ai.’—Petero 2, 3:13.
I muri noa ˈˈe i te Tamaˈi rahi Matamua, ua haamata te Feia haapii bibilia mau, te iˈoa o te mau Ite no Iehova i taua tau ra, i te ite i ta ratou hopoia taa ê no nia i te tahi atu tuhaa o te tapao o te taeraa mai o Iesu ei Arii. Ua tohu o Iesu Mesia e: “E e parau-haere-hia te evanelia o te basileia nei e ati noa ˈˈe teie nei ao, ia ite te mau fenua atoa: o te hopea ihora ïa i reira ra.”—Mataio 24:14.
Mai te haamataraa haihai i te matahiti 1919, ua tamau noa te mau Ite no Iehova ma te ore e faaea i te haaparare i teie ‘parau apî maitai.’ Ei faahopearaa, e mau mirioni taata no roto mai hau atu i te 200 fenua o te haaputuputuhia ra ei feia auraro i te Basileia o te Atua. E fanaˈo atu teie mau taata i te mau haamaitairaa rahi! E faaore te Basileia i te tamaˈi, te oˈe, te ohipa taparahi taata, e te haavîraa. E arai atoa oia i te maˈi e te pohe!—Salamo 46:9; 72:7, 12-14, 16; Maseli 2:21, 22; Apokalupo 21:3, 4.
Hou te ui o te matahiti 1914 e mairi ai, e naeahia te ohipa pororaa i te Basileia i to ˈna tapao. Ua tohu o Iesu e: “E ati rahi hoi tei te reira tau, aitâ ïa ati mai te matamehai mai o teie nei ao, e tae roa aˈenei i teie nei mahana, e e ore roa hoi a muri atu. Ahiri hoi e haamaorohia taua tau ra, aore roa ïa e taata e ora; e haapotohia ra taua tau ra, no te feia maitihia ra.”—Mataio 24:21, 22.
Eiaha outou e hape mai ta te ui na mua ˈˈe ia 1914 i rave. Eita te mau ohipa e tamau noa mai tei itehia ra i teie nei. E tupu te mau tauiraa maere mau i mua nei. Teie râ, no te feia o te ohipa ma te paari, te vai ra te mau tiaturiraa faahiahia mau.
No reira, a faaroo i te mau parau a te peropheta no tahito ra: “E imi ia Iehova, e te feia i haehaa i nia i te fenua nei . . . E imi i te parau-tia, e imi i te haehaa: peneiaˈe outou o te faatapunihia ia tae i te mahana e riri ai Iehova ra.” (Zephania 2:3) Nafea tatou e faaohipa ˈi i teie nei aˈoraa? Na te mau tumu parau i muri nei e pahono i teie uiraa.
[Nota i raro i te api]
a Upoo parau o te Papai no te Hohoˈa-Darama o te Poieteraa, 1914.
b Mai te peu e e hinaaro outou e ite hau atu â, a hiˈo i te pene 16 o te buka E nehenehe oe e ora e a muri noa ˈtu i roto i te paradaiso i nia i te fenua nei, neneihia e te Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
[Tapura i te api 7]
Te mau aueueraa fenua i roto i na ahuru matahiti i muri aˈe i te matahiti 1914
Taio mahana: Vahi: Feia pohe:
13 no tenuare 1915 Avezzano, Italia 32 600
21 no tenuare 1917 Bali, Indonesia 15 000
13 no febuare 1918 Mataeinaa no Kwangtung, Fenua Taina 10 000
11 no atopa 1918 Puerto Rico (tooa o te râ) 116
3 no tenuare 1920 Veracruz, Mexico 648
7 no setepa 1920 Reggio di Calabria, Italia 1 400
16 no titema 1920 Mataeinaa no Ningsia, Fenua Taina 200 000
24 no mati 1923 Mataeinaa no Szechwan, Fenua Taina 5 000
26 no me 1923 Irania (apatoerau-hitia o te râ) 2 200
1 no setepa 1923 Tokyo-Yokohama, Tapone 99 300
No roto mai i te tabula “Te mau aueueraa rahi o te ao nei” i roto i te buka Terra Non Firma, a James M. Gere e Haresh C. Shah.