VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • g98 8/5 api 28-29
  • Hiˈoraa i nia i teie nei ao

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Hiˈoraa i nia i teie nei ao
  • A ara mai na! 1998
  • Upoo parau iti
  • Te peu moni rahi raveraa i te raau taero
  • Te ture i haamoehia
  • Mau tamataraa oioi i te maramarama o te tamarii
  • Mau papai parau haapao maitai
  • E mea caféïne ore mau anei?
  • Faaoreraa i te mau ururaau na te ao atoa nei
  • Mau taoˈa faufaa i eiâhia
  • Te imi ra te Ekalesia Katolika i te faaoreraa hara
  • Mau tuˈa ino mau
  • Mea maitai aˈe te mau rave ohipa paari aˈe
A ara mai na! 1998
g98 8/5 api 28-29

Hiˈoraa i nia i teie nei ao

Te peu moni rahi raveraa i te raau taero

Te faaite ra te hoê parau faataa a te faatereraa o te mau Hau Amui no Marite e ua haamâuˈa te mau Marite e 57,3 miria dala Marite no te raau taero opanihia i te matahiti 1995 ra. Tei nia te cocaïne i te faito hoo e piti i nia i te toru, area te héroïne, te marijuana, e te tahi atu â raau taero opanihia, o te toea ïa. Ua tapao te taata faatere i te Piha o te mau Mutoi Haapao i te Raau taero o te Fenua no te Fare Uouo, o Barry McCaffrey e, e pee roa na matahiti haapiiraa tuatoru e maha no te hoê mirioni taata aore ra e 83 miria litera û no te faainu i te mau aiû aita e tamaa maitai ra, i te moni i haamâuˈahia no teie mau raau taero, ta te Associated Press ïa i faatia. Hau atu â, aita te mau faahopearaa i te pae totiale, mai te maraaraa o te taparahiraa taata, te faahuehueraa i te oraraa o te taata aore ra o te utuafare, e te parareraa o te mau maˈi mai te hépatite e te SIDA, i taiohia i roto i teie numera.

Te ture i haamoehia

Ehia rahiraa ture o te Ture Ahuru o te Bibilia ta oe e nehenehe e faahiti? Ua itehia mai i te hoê tuatapaparaa e, i Rio de Janeiro, hau atu i te 1 i nia i te 4 o to Beresilia o te ore e nehenehe e faahiti i te hoê noa ˈˈe! I rotopu i te feia i ite hoê o te mau ture aore ra hau atu, e 42 % tei faahiti “Eiaha roa oe e taparahi noa i te taata” aore ra “Eiaha roa oe e eiâ.” Te haamanaˈo ra vetahi e “Eiaha atoa oe e nounou i ta vetahi ê ra vahine” (38 %), “E faatura ˈtu i to metua tane, e to metua vahine” (22 %), e “Eiaha roa oe e pari haavare ia vetahi ê” (14 %), ta te vea ra Veja ïa i faataa. Ahuru ma toru noa i nia i te hanere o te feia i pahono tei haamanaˈo i te toru o te ture: “Eiaha oe e faahiti faufaa ore noa i te iˈoa moˈa o te Atua.”

Mau tamataraa oioi i te maramarama o te tamarii

Te tiaturi nei te mau aivanaa e tuatapapa nei i te maramarama o te taata, i teie nei e, te taime faufaa roa ˈˈe o te tupuraa i te rahi o te roro o te tamarii, tei rotopu ïa i te fanauraa e te toruraa o te matahiti. Te manaˈo-atoa-hia ra e, ei faahopearaa no te mau faaitoitoraa i te feruriraa, e tupu te mau taairaa tamau i roto i te roro i taua taime ra. No reira te tahi mau metua i haamata ˈi i te horoa i te mau tamataraa i te maramarama na to ratou mau tamarii maoro na mua aˈe a haere ai ratou i te haapiiraa tamahou, no te tauturu ia ratou ia raea i te hoê faito i mua roa, ta te Modern Maturity ïa i faataa. Teie râ, te haapeapea ra te Taote ra o Barry Zuckerman, peretiteni no te tuhaa o te rapaauraa i te mau tamarii i te Fare haapiiraa tuatoru o te mau Taote i Boston, no nia i te mau metua e manaˈo ra e te “turaihia ra ratou ia ‘faaitoito’ i to ratou aiû i te mau taime atoa” ei tamataraa i te noaa mai i te hoê “aiû taa ê.” Ua parau faahou o Richard Weinberg, orometua haapii i te tuatapaparaa i te feruriraa o te tamarii, e: “E faatupu te turairaa i te mau tamarii ia faatitiaua oioi roa, i te mau faahopearaa ino. A vaiiho i ta outou mau tamarii ia fanaˈo i to ratou tamariiraa.”

Mau papai parau haapao maitai

Ua rave-maitai-hia te papai-faahou-raa i te mau parau o te mau Papai Heleni o te Bibilia e ua haapao-maitai-hia, ta te Taote ra o Barbara Aland ïa i parau, oia te upoo faatere o te Pu no te Maimiraa o te Faufaa Apî, i Münster, Helemani. “Mea varavara te mau hape e te mau tauiraa opuahia i te pae faaroo,” ta te Westfälische Nachrichten ïa i faataa. Mai te matahiti 1959 mai â to teie pu hiˈopoaraa hau atu i te 5 000 parau papai-rima-hia, no te Anotau no Ropu e te tau tahito mai ra hoi. Ua patahia fatata e 90 % o te mau parau papai-rima-hia i nia i te mau hohoˈa iti nainai. No te aha te feia i papai faahou i te Bibilia i haapao maitai ai eiaha ratou ia hape? No te mea te “hiˈo ra [ratou] ia ratou iho ei ‘feia papai faahou’ eiaha ei feia papai,” ta te vea ïa i parau.

E mea caféïne ore mau anei?

E fariu pinepine te feia e ore e tano ia ratou te caféïne, i nia i te inu caféïne ore ei monoraa. Eaha râ te faito manuïaraa e roaa mai ai te taofe caféïne ore mau ia ani outou i te reira? Ia au i te hoê parau faataa i roto i te The New York Times, 1 ïa i nia i te 3. Te faataa ra te Piha faatere i te Maa e te Raau o te mau Hau Amui no Marite e e piti e tae atu i te pae militarama caféïne to roto i te taofe caféïne ore. Ua faaite mai râ te hiˈopoaraa i na taofe inu 18 e hoohia ra i te oire no New York e, i roto i te hoê tata 150 mililitera, te vai ra e 2,3 militarama e tae atu i te 114 militarama caféïne! Ia au i te Taatiraa no te Taofe o te Fenua, e 60 e tae atu i te 180 militarama caféïne to roto i te hoê tata taofe au noa.

Faaoreraa i te mau ururaau na te ao atoa nei

“E piti tuhaa i nia i te toru o te mau ururaau o te palaneta tei faaore-aˈena-hia,” ta te vea ra Jornal da Tarde ïa i faataa. E 30 mirioni noa o na 80 mirioni kilometera tuea o to mutaa iho mau ururaau o te fenua nei, te toe mai ra. Ua ite mai te Afata faufaa o te Natura no te Ao nei (WWF) e, o Asia te fenua rarahi i ere-rahi-hia aˈe i te ururaau, e te 88 % o to mutaa iho ururaau tei ore roa. I Europa, te numera e 62 % ïa, i Afirika 45 %, i Marite Latino 41 %, e i Marite Apatoerau 39 %. I Amazonie, te vairaa o te ururaau haumi no te pae rua ma, te vai noa râ hau atu i te 85 % o to mutaa iho ururaau. Te faahiti ra te vea ra O Estado de S. Paulo i te mau parau a te faatere o te WWF o Garo Batmanian e: “Te vai noa râ ta Beresilia ravea no te ape i te rave faahou i te mau hape i ravehia i nia i te tahi mau ururaau.”

Mau taoˈa faufaa i eiâhia

Ua faatia te hoê parau apî hopea no Kanada mai e “te haamau ra te amuiraa feia ohipa ino o te ao atoa nei, i te tapao i nia i te mau taoˈa faufaa no Mesopotamia tei vaiiho-noa-hia ma te ore e haapao atu ei faahopearaa o te tamaˈi o te Ooa no Peresia i te matahiti 1991 ra,” ta te World Press Review ïa i faataa. I te matahiti 1996 ra, ua tomo hua ˈtu te mau eiâ i roto i te Fare vairaa tauihaa tahito i Babulonia, te ao noa râ hoi e ua haru ratou i te mau taoˈa omenemene e te mau pǎpǎ i papaihia i te papai cunéiforme. Ua numerahia te hoo o te mau tauihaa tahito varavara, te tahi pae hoi no te tau roa o te faatereraa a Nebukanesa II, hau atu i te 735 000 dala Marite i roto i te hoo o te ohipa aravihi na te ao atoa nei. Te tahi atu â vahi i tapaohia e te mau eiâ, te oire tahito ïa no Al-Hadhr. Te faataa ra te vea e, ei tutavaraa i te paruru i te mau taoˈa faufaa e toe ra, ua tapiri roa te hau faatere i te mau uputa atoa o te oire e te mau eˈa atoa i te mau ofai araea e te tima.

Te imi ra te Ekalesia Katolika i te faaoreraa hara

Ua nenei te Ekalesia Katolika Roma no Farani i te hoê api parau “Faaiteraa i te Tatarahapa,” ei aniraa i te Atua e te nunaa ati Iuda ia faaore i ta ratou hara no te “tâuˈa-ore-raa” ta te Ekalesia Katolika i faaite i mua i te hamani-ino-raa o te mau ati Iuda i raro aˈe i te faatereraa Farani no Vichy i te tau tamaˈi. Mai te matahiti 1940 e tae atu i te matahiti 1944, hau atu i te 75 000 ati Iuda tei tapeahia e tei hopoi-ê-hia mai Farani atu i roto i te mau aua Nazi o te pohe. I roto i te hoê parau i taiohia e te Arii epikopo ra o Olivier de Berranger, ua faˈi te ekalesia e ua vaiiho noa oia i ta ˈna iho mau faufaa ia “haamoe i te titauraa a te Bibilia e faatura i te mau taata atoa i poietehia ia au i te hohoˈa o te Atua,” ta te vea Farani ra Le Monde ïa e faataa ra. Noa ˈtu e ua tia mai te hoê numera iti ekalesiatiko Farani e paturu i te mau ati Iuda, ua turu te rahiraa i te faatereraa no Vichy e ta ˈna politita. Te parau ra te faaiteraa i te hoê vahi e: “E tia i te ekalesia ia faˈi e, i mua i te hamani-ino-raa o te mau ati Iuda, i mua iho â râ i te mau ohipa patoiraa i te ati Sema e rave rau i faaotihia e te faatereraa no Vichy, ua upootia te tâuˈa-ore-raa i nia i te riri. Te mamûraa tei peehia, e mea varavara roa te mau parau patururaa i tei hamani-ino-hia. . . . I teie mahana, te faˈi nei matou e mea hape roa taua mamûraa ra. Te faˈi atoa nei matou e aita te ekalesia i Farani i manuïa i roto i ta ˈna hopoia haapiiraa i te haava manaˈo o te taata.”

Mau tuˈa ino mau

Mai te taime a tae mai ai te tuˈa o te tumu haari uteute i te Otue no Arabia fatata a 20 matahiti aˈenei, ua patia teie manumanu iti i te mau tausani tumu haari papaa e ua faatupu i te ino eita e nehenehe e parauhia. “Te mǎtaˈuhia ra e e nehenehe te mau haari papaa—te ‘maa ora’ a to Arabia e 5 000 matahiti i te roaraa—e ore roa,” ta te vea ra The Economist ïa e parau ra. E hou te tuˈa, e pae noa tenetimetera i te roa, i te mau anairaa apoo i roto i te tumu haari e e haapohe mǎrû noa oia i te tumu. Mea iti roa te faufaa o te mau raau tupohe manumanu i nia i taua manumanu ra, e te tamau noa ra oia i te parare oioi roa na taua vahi atoa ra.

Mea maitai aˈe te mau rave ohipa paari aˈe

Mea araara aˈe e mea maitai aˈe te ohipa a te feia rave ohipa i nia aˈe i te 47 matahiti i te poipoi i to ratou mau hoa ohipa apî aˈe, ta te vea ra The Times no Lonedona ïa i faataa. I te mea e e taui te huru ia maoro rii i taua noâ mahana ra, ua faaitoito o Tom Reilly, no te Fare haapiiraa tuatoru John Moores no Liverpool, i te mau fatu ohipa ia tabula i te feia rave ohipa paari no te poipoi e te mea apî aˈe no te mau avatea e te mau ahiahi. Ua faaite atoa te feia orero i te rururaa a te Taatiraa o te mau Taote no Beretane no nia i te faito matahiti e, mea pinepine te mau fare toa rarahi e te mau fare toa hoo taoˈa tamutaraa i te rave i te feia paari aˈe. No te aha? No te mea e haapeapea hau aˈe ratou no te feia hoo e mea ite aˈe ratou i te rave i te mau mea aita i horoahia te api parau faataaraa. E pee atoa ratou i te “mau ture morare ta te hoê taiete e tia ia tapao ei fa,” ta te vea ra ïa e faataa ra.

    Papai reo Tahiti (1985-2026)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono