Te moe atura te mau raau tupu huru rau—No te aha?
I TE fenua Taina, fatata 10 000 huru sitona o tei faaapuhia na i te matahiti 1949 ra. Teie râ, i roto i te mau matahiti 1970, 1 000 anaˈe o te faaapu-noa-hia ra. I te fenua Marite, i nia 7 098 huru apara e tanuhia na i rotopu i te mau matahiti 1804 e 1904, tau 86 % o tei moe. Hau atu, ia au i te hoê tabula no nia i te maa e te faaapu (Report on the State of the World’s Plant Genetic Resources for Food and Agriculture) “e 95 % o te mau huru chou, e 91 % o te mau to popaa, e 94 % o te mau petit pois, e e 81 % o te mau tomati, aita ïa e vai faahou ra.” Hoê â atoa huru te mau numera i roto i te tahi mau fenua ati aˈe te ao nei. Eaha te tumu o teie moe-taue-raa? Te parau nei vetahi e, te hoê tumu matamua, o te faaohipa-rahi-raahia ïa te mau ravea faaapu apî no te tapihooraa e te faaoreraahia te mau faaapu iti utuafare, mea na reira hoi te moeraa e rave rau mau huru maa i vai na i te matamua ra.
E nehenehe te moeraa o te mau raau tupu huru rau e haaparuparu i te mau maa faaapuhia. Ei hiˈoraa, a rave na i te oˈe rahi o te umara putete i tupu i Irelane i te mau matahiti 1845-1849, tau 750 000 taata o tei pohe i te poia i taua tau ra, no te mea ua haapohe te hoê maˈi raau tupu i te rahiraa o te mau umara putete. Eaha te tumu o teie nei ati? “No te mea hoê noa huru maa,” o ta te hoê tabula a te mau Nunaa Amui ïa i parau.
Hau atu i te 1 000 fare vairaa huero tei patuhia na te ao nei i te mau matahiti 1970 e 1980, no te haaputu e no te faaherehere i te faufaa o te mau huero raau tupu. Tera râ, te ino oioi ra e rave rahi o teie mau fare vairaa huero, e ua opani-ê-na-hia vetahi. Te parauhia ra e, tau 30 fenua anaˈe o te fanaˈo ra i te mau fare e tano maitai no te paruru i te haaputuraa e te faaherehere-maoro-raa i te mau huero raau tupu.
Te tǎpǔ nei te Bibilia e, i raro aˈe i te faatereraa a te Basileia o te Atua, “ei reira Iehova . . . e rave ai, na te taata atoa . . . i te oroa amuraa maa maitatai, i te oroa uaina tahito, i te mau mea maitatai roa ra.” (Isaia 25:6) E mauruuru rahi to tatou i te Atua ra o Iehova, “Na ˈna i horoa mai i te maa i te mau taata atoa nei” e oia te Poiete o te mau maa huru rau atoa, e haamâha hoi oia i te mau hinaaro atoa o te taata i te pae no te maa!—Salamo 136:25; Genese 1:29.