A haamaitai i to outou haamanaˈoraa
“Auê! Ua moe-roa-hia ia ˈu.” Aita anei outou i na reira aˈenei i te parau? Mai te peu e e, eiaha e haapeapea. Na roto i te tahi ravea ohie roa e maa tutavaraa iti, e maere outou i te maitai e noaa mai. Eiaha e faaiti mai i te puai o to outou roro. Mea maere mau to ˈna mau aravihi.
NAFEA te roro ia rave i ta ˈna mau ohipa faahiahia? Ua tuatapapa-hohonu-hia te roro i te mau matahiti i mairi aˈenei, mai tei ore i tuatapapahia aˈenei. Noa ˈtu e te rahi noa ra to tatou ite, aita râ i papu-maitai-hia ˈtura, e mea nafea mau te roro ia rave i ta ˈna mau ohipa.
Aita i papuhia e mea nafea tatou ia haapii e ia haamanaˈo i te mau mea, tera râ, te tamata nei te feia maimi i te tatara i teie miterio. No te haapii e no te haamanaˈo, e titauhia i roto i te 10 miria tae atu i te 100 miria taoˈa tahi uira, parauhia neurones, i roto i te roro. Tera râ, e mau ahuru tausani rahiraa tuatiraa hau atu e vai ra i rotopu i te mau neurones. Te manaˈohia ra e, e puaihia teie mau tuatiraa, parauhia synapses, na roto i te faaohiparaa, i reira ïa tatou e haapii ai.
A haere ai tatou i te paariraa, e paruparu to tatou aravihi i te pae feruriraa; e taerehia tatou ia ohipa. Eita te mau taoˈa tahi o te roro e faaapî faahou ia ratou iho, e au ra e, te ere-tamau-hia ra te mau taata paari i te tahi. Tera râ, ia rahi noa ˈtu tatou i te faaohipa i to tatou roro, e faaherehere maoro atu â ïa tatou i to tatou mau aravihi i te pae feruriraa.
E ohipa to tatou huru feruriraa i nia i te roro. E haamaitai te hoê huru maitai e te oaoa, i te tereraa o te roro, noa ˈtu eaha to tatou matahiti. E nehenehe te tahi hepohepo rii e riro ei mea maitai, tera râ, e faaiti te hepohepo rahi roa e te tupu tamau, i te ohipa-maitai-raa o te roro. E nehenehe te faaetaetaraa tino e faatopa i te teimaharaa o te feruriraa.
Noa ˈtu e e manaˈo faaitoito teie, tera râ, te moe-noa-hia nei ia tatou te tahi mau ohipa faufaa, noa ˈtu eaha to tatou matahiti. E nehenehe anei e haamaitai i to tatou haamanaˈoraa? Hoê mea fifi roa ia haamanaˈo, o te iˈoa ïa o te feia o ta tatou e farerei nei.
Te haamanaˈoraa i te iˈoa o te taata
E nehenehe te tahi mau manaˈo ohie roa e tauturu rahi ia tatou ia haamanaˈo maitai aˈe i te mau iˈoa. E tia ia tatou ia anaanatae i te taata. E mea faufaa te iˈoa o te hoê taata no ˈna. E pinepine, eita tatou e haamanaˈo i te hoê iˈoa, no te mea aita te tariˈa i haru maitai i te taime matamua iho. No reira, ia aroha anaˈe tatou i te hoê taata, a haapapu maitai e o vai to ˈna iˈoa. A ani atu ia ˈna ia parau faahou i to ˈna iˈoa aore ra ia faaite roa mai e nafea ia papai anaˈe, mai te peu e e titauhia. A faaohipa pinepine i to ˈna iˈoa ia tauaparau orua. Ia faataa ê anaˈe orua, a aroha ˈtu ma te faahiti roa i to ˈna iˈoa. E maere outou i te tauturu ta teie mau huru raveraa e hopoi mai.
Te tahi atu ravea no te haamaitai i to outou haamanaˈoraa i te mau iˈoa, o te faatuatiraa ïa i te iˈoa o te hoê taata e te tahi hohoˈa o te puta mai i roto i to outou feruriraa. Mai te peu e e nehenehe outou e faahauti roa i teie hohoˈa, mea hau roa ˈtu ïa.
Ei hiˈoraa, e moe-noa-hia i te tahi taata te iˈoa pii o te tahi vahine matau, o Tiarerau to ˈna iˈoa. No reira, i to ˈna iteraa i teie vahine, ua manaˈo atura oia i te auraa o te iˈoa “tiarerau.” Ua faahohoˈa ˈtura oia i teie vahine e tia ra i roto i te hoê aua tiare huru rau. E ua manuïa teie raveraa; inaha, ua puta ohie noa mai te iˈoa Tiarerau i roto i to ˈna feruriraa.
E rave rahi mau iˈoa, peneiaˈe aita to ratou e auraa no outou, i reira, e nehenehe ïa outou e mono mai e te tahi taˈo fatata hoê â huru. Aita e fifi mai te peu e e ere hoê â taˈi, to teie taˈo monoraa e te iˈoa o te taata. E ohie aˈe outou i te haamanaˈo i te iˈoa na roto i teie faatuatiraa. Ia amui anaˈe outou i ta outou iho mau taˈo e te mau hohoˈa i roto i to outou feruriraa, e mau aau aˈe ïa ia outou.
Ei hiˈoraa, ua farerei paha outou ia Randy Hallenbow. E nehenehe outou e mono i to ˈna iˈoa e te pereota ra raiti haere-po. E puta mai ïa te hohoˈa o te hoê puohu raiti e haere ra i te po.
E tia paha ia outou ia rave pinepine, tera râ, e manuïa teie huru raveraa. Te faataa ra o Harry Lorayne i teie ravea i roto i ta ˈna buka Nafea ia faaaravihi i to outou haamanaˈoraa (beretane), e ua faaohipa pinepine oia i te reira ia farerei oia i te taata. Te na ô ra oia e: “Mea pinepine to ˈu farereiraa i roto noa e 15 minuti, hoê hanere aore ra e piti hanere taata, e ua mau pauroa ia ˈu to ratou mau iˈoa!”
Nafea ia haamanaˈo i te mau tabula
Nafea outou ia haamanaˈo maitai aˈe i te mau tauihaa o te hoê tabula, aita e tuearaa i rotopu ia ratou? Te hoê ravea ohie roa, o te faatuatiraa ïa. Mai teie te huru: A faahohoˈa i roto i to outou feruriraa te tauihaa tataitahi o te tabula, e i muri iho, a faatuati i te hohoˈa o te tauihaa matamua e te hohoˈa o te piti o te tauihaa, e hoê â huru no te piti e te toru o te tauihaa, na reira noa e hope noa ˈtu.
Ei hiˈoraa, e pae tauihaa ta outou e haere ra e tii i te fare toa: te û, te faraoa, te ampoule, te oniani, e te afata ice-cream. A faatuati na mua i te û e te faraoa. A feruri e te manii ra te û i nia i te faraoa. Noa ˈtu e e hohoˈa maau roa teie, e mau roa râ teie na taoˈa i roto i to outou feruriraa. A faahauti ia outou iho i roto i teie hohoˈa, peneiaˈe e na outou e haamanii ra i te û.
Ia oti outou i te faatuati i te û e te faraoa, a rave i te tauihaa i muri iho, te ampoule. E nehenehe outou e faatuati i te faraoa e te ampoule, na roto i te feruriraa e, te tamata ra outou i te tuu i te tǎpǔ faraoa i roto i te hoê vairaa mori. I muri iho, a faatuati i te ampoule e te oniani, na roto i te feruriraa e te hohore ra outou i te paa o te hoê ampoule rahi e e tahe to outou roimata. Parau mau, mea maitai aˈe e na outou iho e faatuati i te mau tauihaa. A tamata i te faatuati i na tauihaa hopea, te oniani e te afata ice-cream. Peneiaˈe e feruri outou e te amu ra outou i te ice-cream hâuˈa oniani!
Ahani, a hiˈo na mai te peu e ua mau ia outou te tabula. I muri iho, a tamata i to outou haamanaˈoraa na roto i te imiraa i ta outou iho tabula. Na outou e hiˈo i te roa o te tabula. Oia atoa, ia haamanaˈo ohie aˈe outou i te tuatiraa, e nehenehe outou e imi i te mau tuatiraa arearea, maau roa, aore ra tei ore roa i tuea. A faahauti roa i te hohoˈa, e a tauiui i te mau tauihaa.
Te faahapa nei vetahi e, mea pau roa te taime, e mea oioi aˈe ia tamau aau noa i te tabula. Oia mau râ, peneiaˈe mea roa ia faataa i teie ravea, eita râ e maoro ia faaohipa. Ia mataro anaˈe outou, e vitiviti noa outou i te faatuati i te mau tauihaa, e e ohie aˈe outou ia haamanaˈo, e ia haapii oioi, ahiri e e tamata outou i te tamau aau ma te ravea ore. I te aniraahia e 15 taata ia tamau aau i te hoê tabula e 15 tauihaa, ma te ore e faaohipa i te hoê ravea ohie, ua naeahia ia ratou te nota 8,5. I to ratou faaohiparaa i te ravea o te faatuatiraa i te hohoˈa e te tauihaa o te tahi atu tabula, ua naeahia i teie pǔpǔ te nota ra e 14,3. Mai te peu râ e e haamanaˈo outou i te papai roa i ta outou tabula tauihaa ia haere outou i te fare toa, e naeahia ïa ia outou te nota ra e 15—oia hoi 100 %!
Te haamanaˈoraa i te mea o ta outou i taio
I teie tau mea rahi te mau haamaramaramaraa e haapurorohia nei, te tahi tuhaa i reira te rahiraa o tatou e fifihia ˈi, o te tuatapaparaa ïa ma te aravihi. Mea faufaa roa te tuatapaparaa i te fare haapiiraa, i te pae tapihooraa, no te haamaitai i to tatou iho ite, e no te faaineine i te orero i mua i te taata. Hau atu, e tia i te kerisetiano ia faaherehere i te taime no ta ˈna iho tuatapaparaa i te Bibilia.—Ioane 17:3.
‘Mea fifi roa râ na ˈu ia haamanaˈo i te mea o ta ˈu i tuatapapa,’ o ta outou paha e parau mai. Eaha ta outou e nehenehe e rave? Te haapiiraa i te faahoona i to outou taime tuatapaparaa, tera te ravea e tauturu ia outou ia haamanaˈo i te mea o ta outou i taio. Teie te tahi mau manaˈo tauturu.
Ia tuatapapa anaˈe outou i te tahi tumu parau, mea faufaa roa ia nahonaho maitai outou. A tuu i te mau buka, te mau tauihaa no te papai, e te papie i pihai iho noa ia outou. A imi i te hoê vahi au maitai, mea iti roa te mau faahuehueraa, e te maramarama maitai. A tupohe i te radio e te afata teata.
A faataa i te hoê taime papu no te tuatapaparaa. Mea ohie aˈe no vetahi pae ia faataa i te mau taime tuatapaparaa poto i te mau mahana atoa, eiaha râ i te mau hora taatoa i te hoê anaˈe taime. Mea maitai ia tatuhaa i to outou taime. Maoti i te tuatapapa e piti hora e aita e faaearaa, mea maitai aˈe ia tâpûpû i te taime i roto i te mau tuhaa e 25 tae atu i te 40 minuti, e te tahi mau minuti faafaaearaa i ropu. Ua faaite mai te mau maimiraa e, na roto i teie huru raveraa, e hau atu te mau mea e haamanaˈohia.
A faataa i te mau tumu parau o ta outou e hinaaro ra e hiˈopoa i roto i ta outou tuhaa taime tuatapaparaa. E tauturu te reira ia outou ia haamau i to outou feruriraa. Hou a haamata ˈi i te taio i te hoê buka, a rave i te tahi mau minuti no te hiˈopoa-oioi-raa. A hiˈo i te upoo parau. A tuatapapa i te tabula tumu parau, e haapoto ra hoi i te buka. I muri iho, a taio i te parau matamua aore ra te omuaraa parau. I reira hoi te tapao e te manaˈo o te taata papai e faataahia ˈi.
Hou a haamata ˈi i te taio i te hoê pene, a hiˈo oioi noa. A hiˈo i te mau upoo parau iti, te mau hohoˈa, te mau tabula, te mau haapotoraa, e te paratarapha matamua e te paratarapha hopea. A taio oioi noa i te pereota matamua o te paratarapha tataitahi. Mea pinepine teie mau pereota i te faataa i te reni rahi o te haaferuriraa. A apo mai i te manaˈo taatoa o te tumu parau. A aniani ia outou iho: ‘Eaha ta te taata papai e hinaaro ra e haapapu? Eaha ta ˈu e nehenehe e huti mai i roto i teie tumu parau? Eaha te mau manaˈo faufaa roa ˈˈe?’
Mea faufaa roa ia haamau i to outou feruriraa. E tia ia tuu taatoa ia outou i roto i ta outou tuatapaparaa. Te ravea e manuïa ˈi, o te faariroraa ïa i to outou taime tuatapaparaa ei taime oraora maitai. A faaara i te anaanatae na roto i te hiˈopoaraa i te mau tuhaa ohie ia faaohipa, i roto i te tumu parau. A faahohoˈa roa i roto i to outou feruriraa. A faaohipa i to outou mau tumu ite, ma te feruri i te hâuˈa, te tamataraa, te fâfâraa, mai te peu e e tano e te tumu parau e taiohia ra.
Ia matara ia outou te manaˈo tumu o te buka, ua ineine ïa outou no te rave i te mau tapaopaoraa. E nehenehe te iteraa i te tapaopao, e faaoioi i to outou maramarama e to outou haamanaˈoraa i te mau mea i taiohia. Eiaha e tapaopao i te mau pereota taatoa, e navai noa râ ia tapao i te mau taˈo aore ra te mau pereota faufaa roa ˈˈe, o te tauturu ia outou ia haamanaˈo i te mau manaˈo tumu.
Te maramaramaraa i te mea i taiohia, e ere ïa te auraa e e tia ia haamanaˈo pauroa a muri aˈe. Oia mau, i roto e 24 hora haapiiraa, e moehia ia tatou tau 80 % o te mea i haapiihia, no te tahi iho â râ taime. E manaˈo haaparuparu paha teie, tera râ, e nehenehe te tahi tuhaa aore ra te rahiraa o teie e 80 % e haamanaˈo-faahou-hia na roto i te hiˈopoa-faahou-raa i te tumu parau. Ia oti ta outou tuhaa tuatapaparaa tataitahi, a rave tau minuti no te hiˈopoa faahou. Mai te peu e e nehenehe, a hiˈopoa faahou i te mahana i muri iho, i te hebedoma i muri iho, e i te avaˈe i muri iho. Ia faaohipa outou i teie mau manaˈo, e tauturu te reira ia outou ia faahoona hau atu â outou i to outou taime tuatapaparaa faufaa roa e ia haamanaˈo i te mea o ta outou i taio.
No reira, eiaha e faaiti mai i te puai o to outou roro. E nehenehe to outou aravihi no te haamanaˈoraa e maitai atu â. Ua parau te hoê aivanaa no nia i te roro e, “o te taoˈa fifi roa ˈˈe ia faataa tei itehia mai e tatou i roto i to tatou nei ao.” E parau faahanahanaraa teie i te paari e te puai hau aˈe i te faahiahia o te Poiete o te roro, o Iehova.—Salamo 139:14.
[Tapura i te api 15]
No te haamanaˈo i te hoê tabula, a faatuati i te mau tauihaa: A faahohoˈa i te tauihaa tataitahi. I muri iho, a faatuati i te hohoˈa o te tauihaa matamua e to te piti, na reira noa e hope noa ˈtu
Tabula tauihaa:
1. Û 1 e 2 tuatihia
2. Faraoa 2 e 3 tuatihia
3. Ampoule 3 e 4 tuatihia
4. Oniani 4 e 5 tuatihia
5. Ice-cream