Te hoê fare vairaa ohipa tahito e te mau Ite no Iehova
UA FAATUPU te faatereraa nazi riaria mau i te hoê ohipa taparahiraa taata i nia e rave rahi milioni taata, i nia iho â râ i te mau ati Iuda e te mau Slaves. Tera râ, ua patoi amui te hoê pǔpǔ faaroo—te mau Ite no Iehova—e tuu i to ratou turi i raro i mua i te faatereraa nazi, eiaha no te huru o to ratou nunaa, no te mau faaueraa tumu bibilia râ ta ratou e faatura ra.—Ioane 17:14, 16.
Ua faatupu uˈana te faatereraa nazi i te hamani-ino-raa i nia i te mau Ite no Iehova—te hoê aroraa eita e nehenehe e parau ia au i to ratou mau numera. No te aha? Ua patoi te mau Ite e no te tahi hoi mau tumu faaroo e faaô atu ia ratou i roto i te faatereraa helemani e e tavini i taua faatereraa ra e aita roa ˈtu ratou i farii noa ˈˈe e tǎpǔ atu e o Hitler aˈe to ratou Faatere. Ua tiavaru aˈera te mau Nazis ia ratou na nia i to ratou tiaraa faanahonahoraa i te avaˈe eperera 1933 ra. I te mea hoi e ua parihia ratou i te ore e auraro i te pae tivira e i te pae faaroo, tei roto atura ïa ratou i te mau pǔpǔ matamua e tuuhia ˈtu i roto i te mau aua haavîraa. “I te pae hopea, hau atu i te 30 000 Ite i hamani-ino-hia na te mau Nazis,” ta te hoê ïa rata a te fare vairaa ohipa tahito e parau ra.
Ua pûpûhia te Fare vairaa taoˈa tahito o te mau Hau Amui no Marite ei haamanaˈoraa i te mau ati, e vai ra i Washington, D.C., no te faaite mai i te aamu o te mau pǔpǔ atoa i hamani-ino-hia na te mau Nazis, mai te mau Ite no Iehova. Te faaite ra te tahi parau e “e riro te fare vairaa ohipa tahito i te faaanaanatae i te mau Marite e i te mau ratere mai te haapaoraa ati iuda e te haapaoraa a te mau Ite no Iehova tei opuahia e haamou roa i raro aˈe i te faatereraa a Hitler.” Na roto i te mau ohipa i hamanihia, te tahi mau parau, te mau faaiteraa a te mau taata i ite roa ˈtu e tei patahia te hohoˈa i roto i te ripene, te mau hohoˈa tahito, e te mau hohoˈa iti i tavirihia, e itehia te tahi mau pǔpǔ taa ê o te tau tamaˈi i roto i te mau ohipa e faaiteitehia i te fare vairaa tauihaa tahito, i roto i te mau fare hooraa buka e te mau vahi vairaa i te mau parau tahito roa. Ua pata te fare vairaa tauihaa tahito i te tahi mau uiuiraa manaˈo i ravehia e e 74 mau Ite no Iehova tei ora roa ˈtu i taua faatereraa nazi ra. Ua matara te fare vairaa tauihaa tahito i te avaˈe eperera 1993 ra, no te huiraatira.
[Hohoˈa i te api 31]
Courtesy of United States Holocaust Memorial Museum