Te apu faahiahia mau
UA TAPAO anei outou e mea ohie roa ia ofati i te hoê puˈa papai? A tamata na râ i te na reira atoa e te apu o te hoê maoˈa uteute. E tia paha ia outou ia rave i te hoê hamara. Teie râ, ua hamanihia te apu o te maoˈa uteute i te hoê â taoˈa e te puˈa papai, oia hoi te carbone de calcium. Teie râ, mea ê to raua “huru hamaniraa.” No reira, e 40 taime oia i te paari aˈe i te hoê puˈa papai.
Nafea te maoˈa uteute e naeahia ˈi i teie faito aravihi maere mau? Ua itea mai i te feia maimi no te fare haapiiraa tuatoru no Washington, i Seattle, i te tahi mau vahi huna o taua animala ivi ore o te miti ra. E faaohipa te maoˈa uteute i to ˈna apu hoê mai te hoê mereiti ra to ˈna hohoˈa, ei paruru no ˈna i mua i te ao no rapaeau. Ia paari maitai oia, e hamani te apu i te mau iri paari. Mea taratara e mea orarahi te hamaniraa o te iri tapoˈi no rapaeau. Area te iri tapoˈi no roto ra, aore ra te pǎrau, e anaana ïa oia ma te nehenehe mau, e tei roto i taua taoˈa teatea te paari o te apu.
Ia au i te vea Science News, ua itea mai i taua feia maimi ra e “te hamaniraa [o taua iri tapoˈi no roto ra] mai te hoê ïa faanahoraa piriti apapahia tei tapirihia e te tima.” Ua tapirihia teie mau piriti huˈa roa fatata e hoê micron (te mirioniraa o te hoê metera) te tahi i nia i te tahi e te hoê tima ta te maoˈa uteute iho e hamani, te hoê tapiri puai mau aitâ te mau aivanaa i manuïa ˈtura i te faataa e eaha to roto. Te tatara ra te feia maimi e e tamǎrû te mau meumeuraa “piriti” i te mau tupairaa na roto i te heeraa te tahi i nia i te tahi. I to ratou aˈe pae, e tataˈi te mau meumeuraa tima ora na roto i te tahi ravea i te mau afafa e haamata ra i te tupu maoti te mau “uaua” taa ê. I roto i te taatoaraa, te vai ra ta te apu hau atu i te pae ravea no te paruru ia ˈna i te parariraa.
Ma te maere rahi i mua i te paari faahiahia mau o te apu o te maoˈa uteute, te tamata nei te mau aivanaa i te faaineine atoa i te mau ravea mai te reira te huru no te hamani i te tahi mau taoˈa araea paari maitai. Mai te peu e e manuïa ratou, e arue-mau-hia ratou no ta ratou mau ohipa. Auê te peapea e inaha, mea varavara roa te Poiete rahi, te tamata ra hoi ratou i te rave i ta ˈna mau ohipa i hamani ei hohoˈa na ratou, i te faahanahanahia no to ˈna maramarama faito ore!—Ioba 37:14.