Te mau aiû iti, te toto e te SIDA
Teie te parau peapea roa tei faahitihia aita i maoro aˈenei i te api matamua o te New York Times: “Maoti te hoê peu aore e tano faahou i teie nei tau, oia hoi te pâmuraa i te toto i roto i te mau aiû fanau apî, te haamǎtaˈuhia ra te fenua Roumanie i teie mahana na roto i te maˈi pee riaria roa o te SIDA a te tamarii e tupu rahi ra i roto i te mau fare maˈi e te mau fare vairaa tamarii otare tei apǐ roa.” — 8 no febuare 1990.
Mai te mea ra e e peu matauhia na te mau taote no Roumanie ia pâmu i te tahi faito toto haihai i roto i te taura pito o te mau aiû fanau apî no te faaitoito i to ratou tupuraa. Ua itehia e ua riro taua mau “pâmuraa haihai” ra ei mau ravea riaria mau no te haaparare i te maˈi SIDA, no te mea e faaohipahia te hoê noa tuhaa toto ino i nia e rave rahi mau tamarii.
Te manaˈo nei te Faanahonahoraa a te ao nei i te pae no te oraora-maitai-raa [O.M.S.], o tei tono atu i te hoê pǔpǔ taote i taua fenua ra, e ua taio-ê-na-hia e 700 tamarii no Roumanie tei roohia i te tirotiro e e 50 tei tupu-roa-hia i te maˈi. Ua faataa mai te taata haapao i te tabula ohipa no te aro i te SIDA i te O.M.S. i te vea ra New York Times e te faito o te tupuraa o te maˈi SIDA i rotopu i teie mau tamarii, tei roto ïa i te faito teitei roa ˈˈe i roto i te ao nei.
Hou te toparaa o te faatereraa Ceausescu, aita te fenua Roumanie i haamǎtaˈuhia i te SIDA — ia au i te parau i faataahia. Inaha, e hiˈopoa-etaeta-hia na te mau parau atoa no nia i te parareraa o te maˈi, tei hiˈohia hoi mai te hoê parau huna a te Hau. Aita i ravehia i te hoê noa ˈˈe hiˈopoaraa no te ite e te vai ra anei te tirotiro SIDA i nia i te feia horoa i to ratou toto. I teie nei râ, ua taui te mau ohipa, tera râ, i roto i na 18 avae na mua ˈtu i te orureraa hau, mea iti roa te mau taote no Roumanie o tei manaˈo i te maˈi SIDA i to ratou iteraa e te rahi noa ˈtura te mau tamarii e roohia ra i te mau maˈi e tupu tamau. Mai ta te hoê o ratou i parau: “No te aha hoi e imi ai i te hoê tirotiro tei parauhia e aita e vai ra i Roumanie?”