Tunga Okuhuumuzibwa Kuruga omu Kitabu kya Isaaya

1-2. Yahwe atukoonyera ata obu tuhikwaho enyikara ezituleetera kubiihirwa?

TEEKEREZAAHO omwana omuto ow’abiihiirwe narra atarukuleka. Obundi eka ya bo neefuruka kugenda omu kiikaro ekindi ekirukumanyisa ngu naagenda kulekaho banywani be. Obundi, narra habw’ensobi ei akozere. Nyina ow’okugonza yaakukozere ki omu nyikara egi? Yaakugwire omwana we omu kifuba, amuhuliiriza, kandi amugambira ngu naamugonza.

² Omu Baibuli, Yahwe ayerengesaniza na maama ow’okugonza ow’ahuumuza omwana we. Naagamba ati: “Nkomwana okwahumuzibwa nyina, nukwo ndihumuza inywe.” (Is. 66:13) Okugonza Yahwe oku atwiniire nikukirra hara okw’abazaire baitu. (Is. 49:15) Kuraba omu Kigambo kye, Baibuli, Yahwe atuhuumuza kandi atuha amaani aga turukwetaaga obu tuba tuhoirwemu amaani rundi obu tuba nitubonabona.—Bar. 15:4.

3. Bintu ki ebi turukwija kubazaaho omu kicweka kinu?

³ Omu kitabu kya Isaaya harumu ebigambo ebirukuhuumuza kuruga hali Yahwe. (Is. 40:1) Isiitwe ow’okugonza akahandiikisa ekitabu kinu kuhuumuza abantu be ab’omu kasumi akagumangaine omu byafaayo bya Yuda. Na itwe nitwikara omu ‘obusumi obw’akabi kaingi kandi obugumangaine’ nahabweki nitwetaaga okuhuumuzibwa. (2 Tim. 3:1) Leka tubazeeho enkarra zimu kuruga omu kitabu kya Isaaya ezisobora kutuhuumuza (1) enyikara zaitu obu zihinduka tutarukukinihira, (2) obu twikara nitwecwera omusango habw’ensobi ezi twakozere kara, rundi (3) obu tuba nituganya habw’okufeerwa omuntu waitu ou turukugonza.

ENYIKARA OBU ZIHINDUKA TUTARUKUKINIHIRA

4. Nitusobora kukwatwaho tuta kakuba enyikara zihinduka tutarukukinihira?

⁴ Obwomeezi bwaitu nibusobora kuhinduka tutarukukinihira. (Mug. 9:11; 1 Kol. 7:31) Bwangu-bwangu nitusobora kurwara, kutunga ebizibu omu by’entaahya, obutabanguko omu by’obulemi, rundi obuheereza bwaitu hali Yahwe nibuhinduka. Empindahinduka nk’ezi nizisobora kutuleetera kweraliikirra. Kiri ky’obuhangwa kwekaguza tuti: ‘Ndaagenda nkaha?’ Ow’oruganda arukwetwa Joseph, ayasabirwe kuheereza nka payoniya hanyuma y’okuheereza emyaka 17 ha Beeseeri naagamba ati: “Nkateerwa ibumbakanwa. Kikangumira muno kutandika obwomeezi obuhyaka hanyuma y’okumara emyaka nyingi nimpeereza ha Beeseeri. Nkaba ntamanyire ah’okutandikira.” Kuhuumuzibwa kwa mulingo ki Yahwe oku arukutuha omu kitabu kya Isaaya, enyikara zaitu obu zihinduka tutarukukinihira?

5. Kusigikirra ha Isaaya 42:​16, Yahwe naaraganiza kutukorra ki? (Rora n’ekisisani.)

⁵ Soma Isaaya 42:16. Yahwe naaraganiza kwebembera abo abafiire amaiso omu mulingo gw’akokurorraho abali omu muhanda ogu batamanyire n’okuhindura omwirima kugufoora ekyererezi. Ebigambo “kufa amaiso,” “omuhanda ogu batamanyire,” “omwirima,” hamu “n’ebiikaro ebiramaire” nibisobora kusoborra kurungi omulingo turoramu akasumi kaitu ak’omumaiso, enyikara zaitu obu zihinduka tutarukukinihira. Nitusobora kwehurra nk’abarukuraba omu kibira ekikooto tutarukumanya nambere turukugenda. Baitu nabwo, Yahwe naaturaganiza ngu buli nyikara eraatuhikaho, naija kutuha obuhabuzi obu turukwetaaga kandi talitulekaho. Naija kutukwata ha mukono kandi atwebembere kuraba omu mwirima, atumulikire omu muhanda ogu turukurubatiramu kandi agutereekereze, nukwo kitwanguhire kugurubatiramu. Eki Yahwe akikora ata? Atuha obuhabuzi oburungi kuraba omu Kigambo kye hamu n’ekitebe kye. (Zab. 119:105; Is. 30:21) Ekindi, akozesa Abakristaayo bagenzi baitu hamu n’abantu abandi kutukoonyera omu miringo etali emu n’emu. Noobu kiraaba ngu titumanyire ekiraatuhikaho, nitusobora kukigumya ngu Yahwe naija kwikara naatukoonyera habwokuba naatugonza kandi atwetegereza kurungi.—Is. 41:10; 1 Pet. 5:​6, 7. 

6. Kakuba enyikara yaitu ehinduka tutarukukinihira, kiki eki tusobora kugumya?

⁶ Joseph ou tusangirwe tubalizeeho, asoborra omulingo uwe na mukazi we baarozere omulingo Yahwe yabakoonyiire obu baarugire ha Beeseeri. Naagamba ati: “Tukarora obukoonyezi bwa Yahwe hamu n’okugonza kwe omu kasumi ako ak’empindahinduka. Akakozesa ab’oruganda n’abanyaanya itwe kutukoonyera. Akatukoonyera kutunga ebintu ebi tukaba nitwetaaga hamu n’okuhuumuzibwa oku tukaba nitwetaaga omu kasumi konyini, kandi naakyagumizaamu kukikora.” Enyikara yaawe obu eraahinduka otarukukinihira, na iwe noosobora kukigumya ngu Yahwe naasobora kukuha amaani hamu n’obuhabuzi ebi orukwetaaga, noobu kiraaba ngu empindahinduka neesobora kuzooka nk’ey’egumire muno. (Is. 54:10; 58:11) Joseph ayongera agamba ati: “Ebigambo ebiri omu kimu ha bizina byaitu biihayo kurungi ensonga enu. Nibigamba biti: ‘Timmanyire ekiraabaho nyenkya, baitu nkimanyire ngu tindukwija kukirabamu nyenka.’a Ego, noobu kiraaba ngu ebintu nibisobora kubaho omu mulingo tutarukubinihira, nitukigumya ngu Yahwe naija kutukoonyera.”

OBU TWIKARA NITWECWERA OMUSANGO HABW’ENSOBI EZI TWAKOZERE KARA

7. Kizibu ki abamu eki baine habw’ensobi ezi baakozere kara?

⁷ Obu twatura ekibi eki tukozere, tutunga obukoonyezi kuruga hali abagurusi kandi hanyuma tukora n’amaani kutongera kukora ekibi eki. (Nfu. 28:13; Yak. 5:​14-16; 1 Yoh. 1:9) Baitu nabwo, na hanyuma y’okwolekwa embabazi, nitusobora kwikara nitwecwera omusango. Nitusobora kwekaguza, ‘Yahwe naasobora ata kunganyira habw’ekibi eki nakozere?’ (2 Kol. 2:7) Enyehurra egi neeyetegerezebwa habwokuba nikisobora kutugumira kwebwa ensobi ezi twakozere kara kandi nikituleetera kwehurra kubi. Omukama Daudi akahandiika ati: “Nokuhumura tikuli omu magufa gange obwekibi kyange.” “Ningwa ensazi, ncwekere muno.” (Zab. 38:​3, 8) Obwire obumu obu oraaba nukwo oyehurra oti habw’ensobi ezi wakozere kara, ekitabu kya Isaaya nikisobora kukuhuumuza.

8-9. Isaaya 1:​18, neeyoleka ki obukirukuhika ha mulingo Yahwe atuganyiramu?

⁸ Soma Isaaya 1:18. Yahwe akozesa ekyokurorraho kutusoborra nkooku atuganyirra kimu ebibi byaitu. Atugambira ngu ebibi byaitu noobu biba “nkorugoye orurukutukura,” “biryera nkebirika.” Erangi erukutukura tekira kwanguha kucucuka. Baitu, Yahwe naatugumya ngu obu atuganyira, talyongera kwijuka ebibi byaitu ebiro n’ebiro.

⁹ Teekerezaaho ekyokurorraho ky’Omukama Daudi. Noobu kiraaba ngu Daudi akakora ebibi by’amaani, nk’okusiihana hamu n’okwita, Yahwe akamuganyira kandi hanyuma yamubazaaho nk’omusaija omwesigwa. (2 Sam. 11:​3, 4, 14, 15; 12:13; 1 Bakam. 9:​4, 5) Yahwe obu yateekerezaahoga Daudi, yaijukaga omulingo akaba ali mwesigwa hatali ensobi ze ezi yakozere. Omu mulingo nugwo gumu, Yahwe atuganyira obu twegarukamu kandi atukoonyera kwongera kuba n’omuntu ow’omunda omurungi. Kuhuumuzibwa ki okundi oku tusobora kutunga kuruga omu kitabu kya Isaaya obu tuba nitwecwera omusango habw’ebibi ebi twakozere kara?

10. Kuhuumuzibwa kwa mulingo ki okurukusangwa omu Isaaya 38:17?

¹⁰ Soma Isaaya 38:17. Ebigambo “ebibi byange byona obinagire enyuma yawe” nibisobora n’okuhindurwa biti, “ebibi byange byona obiihire omu maiso gaawe.” Nahabweki ekyahandiikirwe kinu nikibazaaho Yahwe nk’ow’arukukwata ebibi by’omuntu anyakusiisire naabinaga enyuma ye, nambere atalyongera kubirora rundi kubiteekerezaaho. Katondogorozi emu esoborra ekyahandiikirwe kinu eti: “Ebibi byange obifoire nk’ebitakabahoga.” Nahabweki, Yahwe obu atuganyira ebibi byaitu, hali uwe, tusisana nk’abatakabikorahoga. Kandi tatucwera omusango rundi kutufubira habw’ebibi ebi twakozere kara habwokuba aba atakyabiijuka. Naaraganiza ati: “Tindijuka ebibi byawe.” (Is. 43:25) Eki mali ka nikihuumuza! Yahwe, Omucwi w’Emisango Arukukirayo, obu araaba ataikara naatujunaana habw’ebibi ebi twakozere kara, niitwe baha kwikara nitwejunaana habw’ebibi ebi twakozere?

11. Noobu kiraaba ngu tukakora ebibi eby’amaani kara, kiki Yahwe eki ataho omutima? (Rora n’ekisisani.)

¹¹ Kakuba tutandika kutunga enyehurra ey’okwecwera omusango habw’ebibi ebi twakozere kara, tusemeriire kwijuka Yahwe eki arukuturaganiza. Obu atuganyira, atuganyirra kimu. Takwatwa ensoni habwaitu habw’ebibi ebi twakozere kara, kandi uwe tali nk’abantu abatahikiriire abaikara nibaijuka ensobi zaitu. (Is. 57:16) Ebintu ebi twakozere kara tibiri bikuru hali Yahwe, baitu ebi ebiturukukora hati n’ebi turaakora omu kasumi ak’omumaiso nibyo bikuru hali uwe. (Is. 55:7) Mali ka nituheereza Ruhanga ow’okugonza kandi ow’okuganyira! Nahabweki, tutaikiriza ensobi ezi twakozere kara kutumaraho okusemererwa kwaitu kasumi kanu rundi kutufeereza emigisa ei turaatunga omu kasumi ak’omumaiso.

OBU TUBA NITUGANYA HABW’OKUFEERWA OMUNTU WAITU OU TURUKUGONZA

12. Nitusobora kwehura tuta kakuba omuntu ou turukugonza afa?

¹² Omuntu ou turukugonza obu afa, tusaasa muno kandi obusaasi bunu nibusobora kwikaraho kumara akasumi. Obwire obumu, nitisobora kwekaguza habwaki Yahwe alekere omuntu waitu ou turukugonza kufa. Abazaire b’ow’oruganda arukwetwa Michael bakafeera omu murro. Naagamba ati: “Nkasaasa muno kandi nabiihirirwa Yahwe habw’okubaleka kufa. Nkimanyire ngu tali nuwe yabaleetiire kufa baitu atakitange kubaho.” Obundi na iwe noosobora kuba wayehuliire omu mulingo ogu. Omu kasumi ak’okuganya nk’ako, kuhuumuzibwa kwa mulingo ki n’okunihira, Yahwe ebi arukutuha?

13. Murago ki Yahwe ogu arukuturaganiza omu Isaaya 25:8?

¹³ Soma Isaaya 25:8. Yahwe naaraganiza ‘kumirra kimu okufa ebiro n’ebiro.’ Teekerezaaho akasumi nambere okufa kuliba kutakyaroho! Busaho muntu alyongera kuteera empamo habw’okufeerwa omuntu ou arukugonza. (Is. 35:10) Tolyongera kutunga obusaasi obw’okurora ekituuro nambere omuntu ow’orukugonza yaziikirwe. Oihireho, noija kwikara oine okunihira ngu abantu ab’orukugonza nibaija kwikara na iwe kandi baine obwomeezi oburungi. Omurago gunu tikiri kirooto kwonka. Nigwija kuhikirra habwokuba Yahwe nuwe yaguraganiize kandi nuwe wenka asobora kuguhikiiriza.—Kus. 21:​4, 5.

14. Oyehurra ota obu oteekerezaaho okunihira kw’okuhumbuuka? (Isaaya 26:19) (Rora n’ekisisani.)

¹⁴ Soma Isaaya 26:19. Yahwe tarukwija kugarukira ha kumarraho kimu okufa, baitu naija n’okuhumbuura abantu baitu abaafiire. Yahwe abazaaho abo abaafiire ati: ‘Emitumbi yange eriimuka.’ Kinu nikyoleka ngu Yahwe naabatwara nk’abantu be. Aikara naabaijuka. Kandi omu kasumi ke akaataireho, naija kubahumbuura. Nkooku orume rwa nyenkyakara ruheheeza ebimera ebihotokere, Yahwe, Ensoro y’obwomeezi, naija kwimukya abantu baitu aba turukugonza abagwijagiire, kuruga omu kufa. Mali ka kaliba kasumi ak’okusemererwa obu tuliba nitubatangirra!—Lengesaniza na Marako 5:42.

15. Omurago ogw’okuhumbuuka gutukoonyera guta kugumira obusaasi obu tutunga obu tufeerwa omuntu waitu ou turukugonza?

¹⁵ Noobu kiraaba ngu omurago gwa Ruhanga ogw’okuhumbuuka tigumaraho obusaasi obu tutunga obu tufeerwa omuntu waitu ou turukugonza, nitusobora kuhuumuzibwa obu tukimanya ngu Yahwe tayeberwe abantu baitu aba turukugonza abaafiire. Okunihira kunu kukahuumuza Michael, ou tusangirwe tubalizeeho. Naagamba ati: “Ekyahandiikirwe ekiri omu Isaaya 26:19 kikankoonyera kukyetegereza ngu Yahwe naagonza muno abazaire bange. Aikaire naabaijuka kandi naija kwikara naabaijuka kuhikya obu alibahumbuura omu kasumi ak’omumaiso. Kinu kimpuumuza kandi kingarramu amaani.” Leka itwena tuteeke omutima ha murago gw’okwongera kuba hamu n’abantu baitu aba turukugonza abaafiire. Kukora eki, nikiija kukeehya ha busaasi bwaitu.

16. Kyahandiikirwe ki ekikuhuumuza omu nyikara ezigumangaine?

¹⁶ Tubalizeeho enkarra nke kuruga omu kitabu kya Isaaya ezisobora kutuhuumuza enyikara zaitu obu zihinduka tutarukukinihira, obu twikara nitwecwera omusango habw’ebibi ebi twakozere kara, n’obu tuba nituganya habw’okufeerwa omuntu waitu ou turukugonza. Mali nitusiima muno Yahwe habw’okutuhuumuza n’okutugarramu amaani kuraba omu Kigambo kye! (Zab. 94:19) Haroho ekyahandiikirwe ekisobora kukuhuumuza obu orukuba oli omu nyikara egumangaine? Obu oraaba noosobora kikwate omu mutwe, kihandiike omu katabu, rundi kihanike nambere osobora kwikara nookirora. Kandi leka mutunge okuhuumuzibwa kuruga omu bigambo eby’okuhuumuza ebya Isiitwe ow’omu iguru kandi ow’okugonza, Yahwe.