AGUSTO 3-9, 2026
EKIZINA 113 Obusinge Kisembo Kuruga Hali Yahwe
Tamu Ekitiinisa Encwamu ez’Abantu Abandi
“Mutamucwera omusango habw’enteekereza ze ezirukwahukana.”—BAR. 14:1.
EBI TURAAYEGA
Omulingo tusobora kutamu Abakristaayo bagenzi baitu ekitiinisa obu bakora encwamu ezi tutarukwikirraniza nazo.
1-2. Habwaki obwire obumu encwamu ezi tukora zaahukana hali ez’Abakristaayo abandi?
OMUNTU yaakakucweraga omusango habw’encwamu ei okozere? Waakacweraga Omukristaayo mugenzi waawe omusango habw’encwamu ei akozere? Hataroho kugurukyagurukya, baingi hali itwe nitusobora kugarukamu ego hali ebikaguzo ebi byombi.
2 Obwire obumu tikisemeriire kutuhuniiriza obu tukora encwamu ezirukwahukana hali ez’Abakristaayo bagenzi baitu. Habwaki? Habwokuba itwena nitwahukana. Buli omu hali itwe aine enteekereza erukwahukana. Enteekereza yaitu neeyahukana habw’obuhangwa, eka ei twakuliiremu, hamu n’ebintu ebi twarabiremu. Baitu titusemeriire kuleka enteekereza yaitu erukwahukana kutuleetera kumaraho obusinge hamu n’obumu omu kitebe.—Bef. 4:3.
3. Kiki ekisobora kutuleetera kucwera Omukristaayo mugenzi waitu omusango habw’encwamu ei aba akozere?
3 Omukristaayo mugenzi waitu obu akora encwamu ei tutarukwikirraniza nayo, nitusobora kuteekereza ngu twine kumusoonasoona ahindule encwamu ye rundi kugambiraho abandi ngu akozere encwamu embi. Obundi nitusobora kuba twine ebigendererwa ebirungi. Nitugonza ab’oruganda na banyaanya itwe kandi nitubagondeza ebirungi. (Nfu. 17:17) Nahabweki titurukugonza bakole encwamu ei baraayeijukya rundi ekasiisa enkoragana yabo na Yahwe.
4-5. Kiki eki tusemeriire kukora kakuba Omukristaayo mugenzi waitu acwamu kukora ekintu ekirukwahukana hali eki, eki twakukozere?
4 Tusemeriire kugambira Omukristaayo mugenzi waitu nkooku tutarukwikirraniza n’encwamu ei akozire? Nikisigikirra. Ekyokurorraho, kakuba tukyetegereza ngu aliyo naateekereza kukora ekintu ekiraacwa ebiragiro bya Baibuli, okugonza oku tumwiniire nikwija kutwekambisa kumukoonyera kutereekereza enteekereza ye. (Nfu. 27:5, 6) Hati, kiki eki tusemeriire kukora kakuba ow’oruganda rundi munyaanya itwe acwamu kukora ekintu ekitarukucwa ebiragiro bya Yahwe, baitu nikyahukana hali eki, eki twakukozere? Eky’okugarukamu nitukitunga kuruga omu kyahandiikirwe ekyebembiire ekicweka kinu ekirukugamba ngu: “Mutamucwera omusango habw’enteekereza ze ezirukwahukana.”—Bar. 14:1.
5 Baitu nabwo, nikisobora kutugumira kutamu ekitiinisa encwamu ye. Omu kicweka kinu, nitwija kurora ensonga habwaki tusemeriire kutamu ekitiinisa encwamu ez’abantu abandi n’omulingo tusobora kukikora. Leka tubanze tubazeeho enyikara ezimu ezisobora kutuleetera kucwera Abakristaayo bagenzi baitu omusango habw’encwamu ezi bakora.
HABWAKI NITUSOBORA KUHAKANIZA ENCWAMU EZ’ABANTU ABANDI?
6-7. Bazaaho enyikara nambere tusobora kucwera abandi omusango obukirukuhika ha ncwamu ezi bakora.
6 Nkooku turozere enyumaho, nitusobora kuba twine enyehurra ez’amaani ha nsonga ezimu habw’enyikara ezi twakuliiremu na habw’ebintu ebi twarabiremu. Nitusobora kuteekereza ngu abandi na bo nibateekereza nka itwe. Baitu eki tinukwo kiri. Teekerezaaho enyikara zinu. Enyikara 1: Ow’oruganda omu obu akaba atakeegere amananu, akakuzibwa ise ow’akaba naanywa muno amaarwa. Kiro kimu obu akaba ali hamu n’Abakristaayo bagenzi be, akabarora nibanywa amaarwa. Akatabaijuka kandi yabagambira ngu ekibarukukora tikihikire. Enyikara 2: Munyaanya itwe omu akaba arwaire oburwaire obw’amaani kandi hanyuma yakira. Hanyuma, akyetegereza ngu munyaanya itwe ondi bamusangiremu oburwaire nk’obu akaba aine. Munyaanya itwe ow’akizire agonza kukoonyera munyaanya itwe ogu. Nahabweki amuhambiriza kutunga obujanjabi nk’obu yatungire kuraba omu kulya ebyokulya ebi yalyaga rundi kukozesa emibazi ei yakozesaaga. Enyikara 3: Ow’oruganda omu akaba ali omu diini ey’ebisuba. Tagonza kuba n’akakwate n’ekintu kyona ekirukukwata ha diini egi. Baitu obu akimanya ngu Omukristaayo mugenzi we agenzere ha mukoro gw’okusabira omufu ha kanisa, abiihirwa.a
7 Teekerezaaho enyikara ezindi. Enyikara 4: Ow’oruganda omu akakurra omu kasumi nambere abantu abarukukira obwingi baagambaga ngu tikihikire abasaija kukuza omuleju rundi abakazi kujwara empali obu barukuba nibagenda ha mikoro ey’ekitiinisa. Noobu kiraaba ngu ow’oruganda amanyire empindahinduka empyaka erukukwata ha nsonga ezi, agumizaamu naagambira abandi ngu abasaija Abakistaayo tibasemeriire kukuza omuleju kandi ngu abakazi Abakristaayo, tibasemeriire kujwara empali obu barukuba nibaija omu nsorrokano rundi kugenda omu buheereza. Enyikara 5: Omugurusi w’ekitebe omu akaba amanyire ow’oruganda ayacwiremu kweyongerayo kusoma kandi hanyuma ow’oruganda ogu yaleka kuheereza Yahwe. Ow’oruganda ondi omuto ow’ali omu kitebe kimu n’omugurusi w’ekitebe ogu, na uwe naagonza kweyongerayo kusoma. Omugurusi w’ekitebe ogu akwatwaho muno, kandi alengaho kusoonasoona ow’oruganda ogu omuto hamu n’abazaire be, kuhindura encwamu yabo.
8. (a) Kiki ekisobora kuleetera omuzaire kucwera abazaire abandi omusango? (b) Kucwera abandi omusango kisobora kukwataho kita ekitebe?
8 Teekerezaaho enyikara ey’esobora kukwataho abazaire. Enyikara 6: Nk’omuzaire, okora n’amaani kukuza abaana baawe “omu kuhana n’omu kuteerererwa kwa Yahwe.” (Bef. 6:4) Baitu abazaire abamu nibasobora kuzooka nk’abarukuha abaana baabo obugabe bwingi. Ekyokurorraho, baha abaana baabo obugabe obw’okugaruka omuka obwire bugenzere, babaikiriza kuzaana emizaano eya vidiyo ey’etarumu ebikorwa by’okurwana, rundi kubaikiriza kuba n’esimu bakyali bato. Ekirugamu, omwana waawe naasobora kwehurra ngu omutaireho ebiragiro bingi. Naasobora kukukaguza ati: “Habwaki otaba nk’abazaire ba banywani bange?” Enyikara nk’egi neesobora kukuleetera kuteekerezaaho kubi abazaire abandi. Amananu gali, Abakristaayo abandi obu bakora encwamu ezirukwahukana n’ezaitu, kituleetera kubacwera omusango. Ekyokurorraho, nitusobora kwekaguza omulingo bakozesaamu sente zaabo, mirundi ingaha ei bagenda kuhuumuraho omu kiikaro ekindi, rundi kujumirra eby’okwesemeza ebi beegondezaamu. Baitu titusemeriire kwebembeza enyehurra zaitu kukira kwikazaaho obumu omu kitebe.
9. Habwaki tutasemeriire kucwera abandi omusango habw’encwamu ezi bakozere? (Rora n’ekisisani.)
9 Noobu kiraaba ngu encwamu ey’Omukristaayo omu neesobora kwahukana ha ncwamu ey’Omukristaayo ondi, tikirukumanyisa ngu encwamu ey’Omukristaayo ogu ehikire, kandi ey’ondi tehikire. (Bar. 14:5) Noobu kiraaba ngu Abakristaayo beekambisibwa kuba ‘n’enteekereza emu’ obukirukuhika ha ndengo za Yahwe, tikirukumanyisa ngu tusemeriire kuba n’enteekereza emu obukirukuhika ha kukora encwamu. (2 Kol. 13:11) Encwamu ezi tukora nitusobora kuzirengesaniza n’okugenda omu kiikaro ekimu. Obwire oburukukira obwingi, habaho emihanda nyingi erukwahukana, baitu yoona eba neehikya omuntu omu kiikaro eki. Baitu tukomamu omuhanda ogurukutwanguhira. Omu mulingo nugwo gumu, Abakristaayo nibasobora kukora encwamu ezirikwahukana, baitu itwena twine ekigendererwa nikyo kimu. Kandi eki nikyo eky’okusemeza Yahwe. Nahabweki, titusemeriire kucwera abantu abandi omusango habw’encwamu ezi bakora.—Mat. 7:1; 1 Bas. 4:11.
Abantu nibasobora kukozesa emihanda erukwahukana, baitu yoona neebahikya omu kiikaro nikyo kimu; omu mulingo nugwo gumu, Abakristaayo nibasobora kukora encwamu ezirukwahukana, baitu itwena twine ekigendererwa nikyo kimu eky’okusemeza Yahwe (Rora akacweka 9)
HABWAKI TUSEMERIIRE KUTAMU EKITIINISA ENCWAMU EZ’ABANTU ABANDI?
10. Kusigikirra hali Yakobbo 4:12, bugabe bwa mulingo ki obu tutaine, kandi habwaki?
10 Omu Baibuli harumu ensonga nyingi ezirukwoleka habwaki tusemeriire kutamu ekitiinisa encwamu ez’abantu abandi. Teekerezaaho zimu hali zo. Titwine obusobozi obw’okucwera abandi omusango habw’encwamu ezi bakora. (Soma Yakobbo 4:12.) Yahwe nuwe muhi w’Ebiragiro kandi Omucwi w’Emisango ow’ahikiriire. Nahabweki, ab’oruganda na banyaanya itwe nibajunaanizibwa omu maiso ga Yahwe hatali itwe. (Bar. 14:10) Titwine obugabe bw’okubacwera omusango rundi kujumirra encwamu ezi baba bakozere nibasigikirra ha nteekereza zaabo.b
11. Nitusobora tuta kukurakuraniza obumu omu kitebe? (Rora n’ekisisani.)
11 Yahwe naagonza abaheereza be babe omu bumu baitu hatali kusisanira kimu kikumi ha kikumi. Nikisemeza muno Yahwe habwokuba tuli bantu abarukwahukana! Ekintu kinu nitukirorra omu bintu ebi yahangire. Ekyokurorraho, ebikoora bibiri kuruga ha muti, tibisobora kusisanira kimu kikumi ha kikumi. Teekerezaaho abantu. Omu bantu abarukuhingura omu buhumbi munaana abanyakuli omu nsi, busaho abantu babiri abasobora kusisana omu nyetwaza n’enzooka kikumi ha kikumi. Yahwe akatuhanga nitwahukana. Tarukugonza tusisane kikumi ha kikumi. Baitu naagonza twikale omu bumu. Nahabweki, abandi obu bakora ebintu omu mulingo ogurukwahukana ha gwaitu, tusemeriire kutamu ekitiinisa encwamu ezi bakozere, omu kiikaro ky’okubabiihirirwa. Obumu omu kitebe, nibwo tusemeriire kutwara nk’ekintu ekikuru kukira enteekereza zaitu n’ebintu ebi turukugonza.—Bar. 14:19.
Yahwe akatuhanga nitwahukana, baitu naagonza tube omu bumu (Rora akacweka 11)
OMULINGO TUSOBORA KUTAMU EKITIINISA ENCWAMU EZ’ABANTU ABANDI
12-13. Kiki eki tusemeriire kwijuka kakuba tuteekereza ngu omuntu ‘ahabire’? (Abagaratiya 6:1; Rora n’akasanduuko “Obu Oba Otarukwikirraniza n’Encwamu y’Omuntu.”)
12 Abantu abandi obu bakora encwamu ha nsonga ezirukubakwataho. Weekaguze, ‘Omuntu ogu aliyo naahaba rundi naakora ekintu omu mulingo ogurukwahukana ha gwaitu?’ Obu araaba naakora ekintu ekirukucwa emisingi ya Baibuli, weekaguze, ‘Niinyowe ahikire kubaza na uwe, rundi haroho omuntu ondi ow’ahikire, nk’omugurusi ow’asobora kumukoonyera?’ Obu oraaba niiwe ohikire kumukoonyera, lengaho kumutereekereza omu mwoyo gw’obuculeezi. (Soma Abagaratiya 6:1.) Baitu, emirundi erukukira obwingi, osanga ngu omuntu ogu aba atakozere ekintu ekibi, oihireho, omulingo ogu aba akikozeremu nugwo guba nigwahukana ha gwawe. Omu nyikara nk’egi, omuntu ogu otamucwera omusango rundi kubazaaho kubi encwamu ei akozere. Tamu ekitiinisa obugabe bwe obw’okwecweramu kandi otamucwera omusango.—Bar. 14:2-4.
13 Teekerezaaho ekyokurorraho kinu: Kakuba ogenda omu hoteeri na munywani waawe, noosobora kumulemeraho ngu asabe ebyokulya nibyo bimu nk’ebi osabire? Nangwa. Noija kutamu ekitiinisa obugabe bwe bw’okwecweramu ebyokulya ebi araalya. Ebyokulya ebi araaba acwiremu kulya tibirukukukwataho, noobu kiraaba ngu torukubigonza. Kandi na iwe tiwaakugondeze munywani waawe ogu, kukukomeramu ebyokulya ebi arukugonza. Omu mulingo nugwo gumu, nitusobora kwoleka ngu nitutamu ekitiinisa abantu abandi, kuraba omu kubaleka kwekorra encwamu omu kiikaro ky’okubahambiriza kuhondera enteekereza yaitu.
14. Noosobora ota kukurakuraniza obumu obu orukuba nookora encwamu? (1 Abakolinso 8:12, 13)
14 Obu okora encwamu ha nsonga ezirukukukwataho. Noosobora kukurakuraniza obumu omu kitebe kuraba omu kwetantara kukora encwamu eziraatabaijura abandi. (soma 1 Abakolinso 8:12, 13.) Obwire obumu, noosobora kumanya ngu encwamu ei orukugenda kukora tiine kizibu kyona. Baitu obu eraaba niija kutabaijura ow’oruganda rundi munyaanya itwe, kihikire kugikora?c (1 Kol. 10:23, 24) Omu nyikara nk’egi, kikuru kuteekerezaaho enyehurra za bagenzi baawe abandi. (Bar. 15:1) Baitu titwaruga kurora ngu abantu abandi, basemeriire kutamu ekitiinisa encwamu zaitu ezi tuba tukozere? Ego. Basemeriire kutamu ekitiinisa encwamu ezi tukora nkooku na itwe tutamu ekitiinisa encwamu zaabo. Baitu tusemeriire n’okwijuka obuhabuzi oburukusangwa omu Abarooma 12:18, oburukugamba ngu: “Obu kiraaba nikisoboka hali inywe, mukole kyona eki murukusobora kwikara omu businge n’abantu boona.” Nahabweki, tusemeriire kukora kyona ekirukusoboka kwikazaaho obusinge hagati yaitu n’abantu abandi, kandi twetantale kukora ebintu ebi tumanyire ngu nibiija kubabiihiza.
15. Abagurusi nibasobora bata kukurakuraniza obumu omu kitebe? (1 Abakolinso 4:6)
15 Abagurusi basemeriire kutamu ekitiinisa encwamu ez’abantu abandi. Abagurusi bakurakuraniza obumu omu kitebe kuraba omu kutataho ebiragiro ha nsonga nambere ab’oruganda na banyaanya itwe basemeriire kwecweramu bonka, ‘noobu batahingura ha bintu ebyahandiikirwe’ omu Baibuli. (Soma 1 Abakolinso 4:6.) Kandi kinu nikimanyisa ngu tibasemeriire kubaza ebintu ebitarukuhikaana n’obuhabuzi obunyakuli omu bitabu byaitu ebirukusigikirra ha Baibuli. Ekindi, ow’oruganda rundi munyaanya itwe obu asaba obukoonyezi, abagurusi tibasemeriire kumugambira eki barukuteekereza ngu nikyo kihikire. Oihireho basemeriire kumuha obuhabuzi nibasigikirra ha kigambo kya Ruhanga.—Is. 48:17, 18.
16. Omugurusi w’ekitebe naasobora ata kutamu ekitiinisa encwamu ezikozerwe akatebe k’abagurusi?
16 Omugurusi asemeriire kutamu ekitiinisa n’encwamu eziba zikozerwe akatebe k’abagurusi. Akatebe k’abagurusi obu kamara kusaba Yahwe omwoyo ogurukwera, kakasoma ebyahandiikirwe, kakabita omu nkora, kandi hanyuma kakakora encwamu, buli mugurusi asemeriire kusagika encwamu egi, noobu kiraaba ngu abagurusi abandi h’akatebe tibasagikire enteekereza ye. (Bef. 5:17) Ekindi, n’obwegendereza, abagurusi bahondera oburagirizi obunyakuli omu Baibuli n’omu bitabu byaitu ebirukusigikirra ha Baibuli kandi tibalengaho kukora kyona ekirukusoboka kurora ngu obuhabuzi obu bwaikirraniza n’enteekereza yabo. Ekyokurorraho, omugurusi w’ekitebe tasemeriire kukomamu ebigambo ebimu kuruga omu kicweka ekiri omu bitabu byaitu, kugonza kwoleka ngu enteekereza ye ehikire, atabandize kusoma ekicweka kyona.
17. Tugasirwa tuta, obu tutamu ekitiinisa encwamu ez’abantu abandi?
17 Nkooku turozere, tuli bantu abarukwahukana. Buli omu hali itwe aine enteekereza ye, n’ebintu ebi agonza. Kandi eki kirungi! Habwokuba itwena turuga omu biikaro ebirukwahukana kandi twine emiringo erukwahukana, eki kireetera ekitebe kuba kirungi kandi eky’okwegondezaamu. Nahabweki, tusemeriire kukurakuraniza obusinge, omu kiikaro ky’okuleetera enteekereza zaitu ezirukwahukana kutubaganizaamu. Twerinde kubiihiza abandi. Tutemu ekitiinisa encwamu z’abantu abandi. Obu turaakora ebi, nitwija kutunga emigisa. Kandi nitwija kwegondeza omu kitebe ekirumu okusemererwa n’obumu.—Zab. 133:1; Mat. 5:9.
EKIZINA 89 Hurra, Ote omu Nkora, Nukwo Otunge Emigisa
a Omuntu atakakozere encwamu kugenda ha kanisa nambere hali omukoro ogw’okusabira omuntu ow’afiire rundi ha bugenyi obuli omu kanisa, asemeriire kubanza kuteekerezaaho ensonga nyingi n’obwegendereza, atakagenzere. Rora ekicweka “Ebikaguzo Kuruga omu Basomi Baitu” omu Watchtower eya Maayi 15, 2002.
b Obwire obumu, abagurusi kibeetaagisa kukora encwamu omuntu obu akora ekibi eky’amaani. Baitu, abagurusi basemeriire kwikara nibaijuka ngu Yahwe abahaire obujunaanizibwa obw’okucwa omusango nibasigikirra ha Kigambo kye hatali ha nteekereza zaabo.—Lengesaniza na 2 Ekyebyomubusinge 19:6.
c Kutunga ebyokurorraho, rora omu kitabu Wegondeze omu Bwomeezi Ebiro n’Ebiro! isomo 35, akacweka 5.