33 YEHOYADA
Akalinda Omukama Yahwe Ou Yakomere
YEHOYADA akaba ali musaija ow’akuzire omu myaka; baitu akaba akyaine amaani n’obwekambi obw’amaani obw’okukora ebihikire. Yehoyada akaba ali nyakatagara omukuru omu yekaru ey’omu Yerusaalemu. Nahabweki bukaba buli bujunaanizibwa bwe kukoonyera abantu kuramya Yahwe omu mulingo oguhikire. Baitu kinu kikaba kitanguhire, habwokuba abantu abarukukira obwingi bakaba nibaramya baruhanga ab’ebisuba kandi nibakora ebintu ebibi.
Emu ha nsonga habwaki abantu bakaba nibakora ebibi, eri ngu, omukazi omubi arukwetwa Ataliya nuwe yabaleetiire kutandika kubikora. Akaba ali muhara w’Omukama Ahabbu na Yezebbeeri, abakaba bali babi muno kandi kinu kikaleetera Yahwe kuragira ngu eka yabo yoona ehwerekerezebwe. Noobu kiraaba ngu Ataliya akaba aswirwe omukama wa Yuda, yanobaga okuramya okw’amananu. Iba obu yamazire kufa, mutabani we akatandika kulema nk’omukama, baitu Yahwe akamuleka yaitwa. Hanyuma, Ataliya akeegarurra obukama, noobu kiraaba ngu Yahwe yakomaga abasaija bonka kuba abakama kandi baali basemeriire kuba nibaruga omu ruganda rwa Daudi. Nahabweki, kusobora kulinda obulemi bwe, Ataliya akacwamu kwita buli muntu weena ow’akaba naasobora kufooka omukama. Akaragira ngu abaijukuru be boona baitwe habwokuba omu hali bo akaba naasobora kufooka omukama wa Isaleeri.
Nyakatagara omukuru na mukazi we bakateeka obwomeezi bwabo omu kabi kusobora kulinda omwana omuto nukwo ataitwa Ataliya
Yehoyada akaba aswire omukazi omuto kandi omumanzi arukwetwa Yehosebba, kandi ayamanywaga nka Yehosebeasi ow’akaba ali muhara w’omu ha bakama ba Yuda. Yehoyada na Yehosebba bakaba batasobora kwikiriza Ataliya kwita aboojo boona ab’omu ruganda rwa Daudi. Habwokuba bakaba bakimanyire ngu omu h’abaijukuru ba Daudi nuwe yaakulemere ebiro n’ebiro. (2 Sam. 7:12, 13) Yehosebba akacwamu kulinda omu h’abaijukuru ba Daudi ow’akaba atakahikize omwaka gumu. N’obumanzi, akaiba omwana omwojo kuruga omu kikaali omu nsita. Hanyuma yamuleeta n’ow’okumurolerra hali iba, nyakatagara omukuru. Yehoyada akakoma ekisiika eky’ensita omu yekaru nambere yaserekere omwana onu nukwo abantu batamurora.
Kumara emyaka mukaaga, Yehoyada akasereka Yehowaasi omu nju ya Ruhanga nukwo atahikwaho akabi. Emyaka egi neesobora kuba ekaba etanguhire, habwokuba Ataliya yaakukozere kyona eki arukusobora kulinda obulemi bwe. Hanyuma y’okusereka omwana omwojo kumara emyaka mukaaga, Yehoyada akakora encwamu endi ey’ekaba neeyetaagisa obumanzi. Akeeta bakuru b’ihe bataano abeesigwa kandi yabagambira ensita ey’amaani. Akabagambira ati: Hakyaroho omwana omwojo omuto kuruga mu ruganda rwa Daudi ow’asemeriire kuba mukama wa Isaleeri. Akabaragira kuteekaniza abaserikale 500 balinde yekaru n’ebiikaro ebigyetooroire. Abaserikale abo bakeemerra beetooroire omwana, bakwasire engabu n’eby’okurwanisa, obu Yehoyada aliyo naamufoora omukama. Habwokuba hakabaho okusemererwa kwingi, abantu ba Isaleeri bakatokera haiguru kandi baateera omu ngaro. Ataliya obu yahuliire abantu nibatoka, ahonaaho akairuka yaija ha yekaru.
Akaija omu zigati ya yekaru, yarahuka kwetegereza ekikaba kiroho kandi yalengaho kutanga Yehowaasi kufoorwa omukama. Noobu kiraaba ngu uwe weenyini akaba ayefoire omukama, akatokera haiguru naagamba ati: “Obwemi! Obwemi!” Akaba atahikire, obu araaba yateekeriize ngu abantu nibaija kumukoonyera kugumizaamu naalema. N’obumanzi, Yehoyada akaragira abalinzi batwale omugo ogu omubi aheeru ya yekaru. Kandi nukwo baakozere bati. Obu baamuhikize aheeru ya yekaru, baamwita. Yahwe akaba aragiire ngu ‘enju ya Ahabbu yoona erihwaho.’ (2 Bakam. 9:8) Ataliya naasobora kuba nuwe akaba w’okumalirra omu ka egi embi kwitwa.
Hanyuma ya Ataliya kwitwa, Yehoyada akakora ekintu ekindi ekikuru. Akakoonyera abantu n’omukama kukora ekiragaano eky’okuba beesigwa hali Yahwe. Akaragira abantu kuhwerekereza yekaru ya Bbaali n’okwita nyakatagara ayaheerezaaga omu yekaru egi. Hanyuma, Yehoyada akeekamba kukoonyera Yehowaasi kuba omukama omurungi kandi omwesigwa. Yehoyada obu akaba akyali mwomeezi, Yehowaasi akaikara ali mwesigwa hali Ruhanga. Baitu hanyuma, Yehoyada akafa ahikize emyaka 130. Akaziikwa omu kitiinisa nambere baaziikaga abakama abaalemere omu Yerusaalemu.
Eky’obusaasi, hanyuma y’omusaija ogu omwesigwa kufa, Yehowaasi akaleka kwikara ali mwesigwa hali Ruhanga. Akahondera ekyokurorraho eky’ababiito ba Yuda abaaramyaga baruhanga ab’ebisuba kandi yaleetera n’abantu abandi kubaramya. Akanga kuhuliiriza obuhabuzi bwa banabbi. Omu h’abasaija abaamuhanire akaba ali mutabani wa Yehoyada arukwetwa Zaakaliya. Akakaguza abantu ati: “Nimusisira ki ekiragiro kya [Yahwe]?” Yehowaasi akabiihirwa muno kandi yaragira baite Zaakaliya. Kusisana na ise, Zaakaliya akaikara ali mumanzi kuhika obu yafiire. Hanyuma y’emyaka nyingi muno, Yesu Kristo akabazaaho Zaakaliya nk’omusaija ow’okuhikirra. Kusisana na Ise, Yesu tasobora kwebwa abasaija n’abakazi abeesigwa abaayolekere obumanzi.
Soma Ebyahandiikirwe ebirukumubazaaho:
2 Ekyabakama 11:1-21; 12:1, 2
2 Ekyebyomubusinge 22:10-12; 23:1-21; 24:1, 2, 7, 15-22
Kuleeta hamu ebiteekerezo:
Miringo ki Yehoyada ei yayolekeremu obumanzi?
Yega Ebirukukiraho
1. Abakugu abamu bagamba ki h’abalinzi ‘Abakali’ abakoonyiire Yehoyada kwita Ataliya? (2 Bakam. 11:4, 19; it “Abalinzi Abakali”-wcgr)
2. Ebintu “ebyobwakaiso” ebirukubazibwaho nibisobora kuba nibyo biha, kandi habwaki Yehoyada yabihaire Yehowaasi? (2 Bakam. 11:12; w91 2/1 31 ¶5-6-wcgr) A
Ekisisani A
3. Habwaki Yehowaasi yahaire ekiragiro eky’okudaabiriza enju ya Yahwe? (2 Byom. 24:4-7, 11-14; it “Yehowaasi” Na. 1 ¶5-wcgr)
4. Zaakaliya akaba ali mutabani wa Yehoyada. Hati habwaki Yesu yamwesere “mutabani wa Barakiya”? (“mutabani wa Barakiya” obugambo oburukusoborra Mat. 23:35, nwtsty-wcgr)
Ebikaguzo eby’Okwecumiitirizaaho
Yehoyada naasobora kuba akaba ahingwize emyaka 100, obu yaserekere Yehowaasi. Ekyokurorraho kye eky’obumanzi, nikisobora kugarramu kita amaani abaheereza ba Yahwe abakuzire omu myaka? (Zab. 92:12, 14) B
Ekisisani B
Yehowaasi obu yahuliirizaaga Yehoyada yakoraga encwamu enungi. Eki abato nibasobora kukyegeraho ki?
Noosobora ota kwegera ha bumanzi bwa Yehoyada?
Eki Birukunyegesa Hali Yahwe n’Ekigendererwa Kye
Isomo linu nirikwegesa ki hali Yahwe?
Ekyokurorraho kinu nikihikaana kita n’ebigendererwa bya Yahwe?
Kiki eki waakugondeze kukaguza Yehoyada obu alihumbuuka?
Manya na Binu
Kiki abaana eki basobora kwegera hali Yehowaasi obukirukuhika ha kutunga abanywani?
“Yehowaasi Akaruga Hali Yahwe Habwokuba Akatunga Abanywani Ababi” (w09 4/1 24-25-wcgr)
Rora omulingo Yehoyada yatuteeriireho ekyokurorraho obukirukuhika ha kuhayo n’okukozesa sente kukurakuraniza okuramya okw’amananu.