Koonyera Abandi Kumanya Yahwe

1. Oyehurra ota obu orora omwegi waawe wa Baibuli naakurakurana?

OYEHURRA ota omwegi wa Baibuli obu aija omu rusorrokano habw’omurundi gwe ogw’okubanza, ahayo eky’okugarukamu, atandika kugambiraho abandi ebi arukwega kandi hanyuma y’obwire, acwamu kwehayo hali Yahwe Ruhanga? Hataroho kugurukyagurukya, kikusemeza muno! Amananu gali, tusemeriire kusiima Yahwe habw’okukurakurana kw’omwegi aba akozere. Tuhaisaniza Yahwe obu turora omulingo akoonyiiremu omuntu kukurakurana omu by’omwoyo.—1 Kol. 3:​5-9; 3 Yoh. 3, 4.

2. Kiki Yahwe eki arukugonza abeegi ba Baibuli bakole? (1 Timoseo 2:​3, 4)

² Ruhanga naagonza “abantu aba buli mulingo kujunwa kandi batunge okumanya okuhikire okw’amananu.” (Soma 1 Timoseo 2:​3, 4.) Yahwe naagonza abantu bamumanye kurungi kandi bamanye kurungi ekigendererwa kye. (Yer. 9:24) Eki nikimanyisa kutunga okumanya okuhikire. Omu Baibuli, ekigambo ekihindurwa kumanyisa “okumanya okuhikire” tikirukumanyisa omuntu kumanya ebintu ebirukukwata hali Ruhanga kyonka. Omu h’abarukuhandiika ebirukukwata ha Baibuli, akagamba ngu nikimanyisa omuntu kutunga okumanya “okumwekambisa kukora kyona ekirukusoboka kwirra haihi na Ruhanga.” Omwegi wa Baibuli obu amanya Yahwe, kimuleetera kugonza kuhinduramu omulingo atwazaamu obwomeezi bwe. Kandi eki, kimuha omugisa ogw’okutunga “obwomeezi obutahwaho.”—Yoh. 17:3.

3. Bintu ki ebi turukwija kubazaaho omu kicweka kinu?

³ Yahwe atuhaire obujunaanizibwa obw’okukoonyera abandi kumumanya. Omu kicweka kinu, nitwija kubazaaho ebikaguzo binu: Habwaki abeegi ba Baibuli basemeriire kumanya kurungi Yahwe? Nitusobora tuta kubakoonyera kumanya Yahwe muntu wa mulingo ki? Kandi nitusobora tuta kubakoonyera kuteeka omu nkora ebintu ebi barukumanya hali Yahwe?

KOONYERA OMWEGI WA BAIBULI KUMANYA KURUNGI YAHWE

4. Kusigikirra ha Marako 12:​30, ekigendererwa kyaitu ekikuru kisemeriire kuba kiha obu turukuba nitwegesa omwegi wa Baibuli?

⁴ Yesu akagamba ngu ekiragiro ekirukukirayo omu byona nikyo kugonza Yahwe n’omutima gwaitu gwona, n’obwomeezi bwaitu bwona, n’ebiteekerezo byaitu byona, n’amaani gaitu goona. (Soma Marako 12:30.) Omwegi wa Baibuli asemeriire kubanza kumanya Yahwe nukwo amugonze. Titurukugonza omwegi ayeheyo hali itwe, hali enyegesa za Baibuli, rundi hali ekitebe, baitu nitugonza ayeheyo hali Yahwe. Nahabweki, obu tuba nitwegesa omwegi, ekigendererwa kyaitu ekikuru kiba ky’okumukoonyera kumanya Yahwe, n’okumugonza.

5. Okugonza omwegi oku ainiire Yahwe nikwija kumwekambisa kukora ki?

⁵ Haroho akakwate hagati y’okugonza n’obuhulizi. Omwegi wa Baibuli obu araamanya Yahwe kandi akamugonza, nikiija kumwekambisa kumworobera. Yesu akagamba ati: “Ensi kusobora kumanya ngu ningonza Isenyowe, ninkora nkooku Isenyowe andagiire kukora.” (Yoh. 14:31) Nahabweki kusisanaho na Yesu, okugonza omwegi wa Baibuli oku ainiire Yahwe, nikwija kumwekambisa kumworobera n’okuba mwesigwa hali uwe.—1 Yoh. 5:3.

6. Kumanya Yahwe kurungi nikiija kukoonyera kita omwegi wa Baibuli obu arukuba naakora encwamu? Bazaaho ekyokurorraho.

⁶ Kakuba omwegi wa Baibuli amanya Yahwe kurungi, nikisobora kumukoonyera kukora encwamu enungi. Ekyokurorraho: Omuvugi wa motoka, tayega kugivuga kuraba omu kwega ebiragiro ebya ha nguudo kyonka, rundi kukora ebirengeso ebirukukwata ha kuvuga. Baitu asemeriire kwega kugivuga kandi aikale naayerengesaamu. Kandi hanyuma y’obwire, amanya omulingo motoka ekoramu hamu n’omulingo encwamu ze ziraakwataho omulingo motoka eraagendamu. Omu mulingo nugwo gumu, omwegi naija kumanya Yahwe hatali kuraba omu kumwegaho kyonka, baitu n’okurora omulingo obwomeezi bwe buraaba burungi hanyuma y’okukora encwamu naasigikirra ha misingi ya Baibuli. Obu araayeyongera kumanya Yahwe kandi akarora omulingo arukumukoonyeramu, nikiija kumukoonyera kukora encwamu enungi omu buli nyikara yoona.

7. Kumanya Yahwe kikakoonyera kita Yusufu kukora encwamu enungi?

⁷ Yusufu akaba amanyire kurungi Yahwe, kandi kinu kikamukoonyera mukazi wa Potifa obu yalengereho kumusoonasoona kuteerana na uwe. Hataroho kugurukyagurukya, kuruga omu buto, Yusufu akaba ayegere ebirukukwata hali Adamu, Haawa, Ibburahimu hamu na Saara. (Kub. 2:24; 20:​3, 6) Kuruga omu byokurorraho binu, Yusufu akeega omulingo Yahwe aroramu obuswere hamu n’ekisembo eky’okuteerana. Habwokuba Yusufu akaba amanyire kurungi Yahwe, akasobora kwangirra mukazi wa Potifa, obu naamugambira ati: “Ninsobora nta kukora ekibi kinu ekingi nokusisira Ruhanga?” (Kub. 39:​7-9) Yusufu akaba naamanya ekirungi n’ekibi omu maiso ga Yahwe. Akaba naamanya kurungi ebintu ebikaba nibibiihiza Ruhanga we. Ekyarugiremu, akakora encwamu enungi. Kakuba tukoonyera abeegi baitu ba Baibuli kumanya kurungi Yahwe, n’okumanya muntu wa mulingo ki, na bo nibaija kukora encwamu ezirukumusemeza.

MWEGESE KUMANYA YAHWE MUNTU WA MULINGO KI

8. Noosobora ota kukozesa ekitabu Wegondeze omu Bwomeezi Ebiro n’Ebiro! kukoonyera omwegi wa Baibuli kumanya Yahwe?

⁸ Hati, noosobora ota kukoonyera omwegi wa Baibuli kumanya Yahwe muntu wa mulingo ki? Yahwe akakoonyera Yobbu kumanya bingi ebirukumukwataho kuraba omu kumukaguza ebikaguzo, ebirukuhingura omu 50! (Yob. 38:1–41:34) Na itwe, nitusobora kukaguza ebikaguzo. Ebikaguzo ebirukusangwa omu kitabu Wegondeze omu Bwomeezi Ebiro n’Ebiro! biteekaniziibwe kukoonyera omwegi wa Baibuli kweyongera kwega ha miringo ya Yahwe. (Rora akasanduuko “Ebikaguzo Ebitukoonyera Kwegesa.”) Nahabweki oteebwa kukaguza omwegi wa Baibuli ebikaguzo binu. Bikozese kukoonyera omwegi waawe kumanya Yahwe.

9-10. (a) Kiki ekiraakoonyera abeegi ba Baibuli kugasirwa obu barukuba nibasoma Baibuli? (Yakobbo 5:11) (b) Bazaaho omulingo ekyokurorraho kuruga omu Baibuli kisobora kwoleka ebintu ebirukusemeza Yahwe n’ebirukumubiihiza.

⁹ Obu tuba nitukyatandika kwega n’abeegi baitu ba Baibuli, tutandikiraho kubeekambisa kusoma Baibuli butoosa.a Nitusobora tuta kubakoonyera kugasirwa omu kusoma kwabo kwa Baibuli? Nitusobora kubagambira ngu buli murundi baraasoma enkarra za Baibuli, basemeriire kuteekerezaaho ensonga habwaki zaahandikisiibwe omu Baibuli, hamu n’emiringo ya Yahwe ey’erukwolekwa omu nkarra ezi. Ekyokurorraho, teekerezaaho amasomo, omu h’abahandiiki ba Baibuli arukwetwa Yakobbo aga yayegiire ha birukukwata hali Yobbu. Yakobbo atagarukire ha kwega ha mulingo gwa Yobbu ogw’okugumiisiriza, baitu akeega n’omulingo gwa Yahwe ogw’embabazi.—Soma Yakobbo 5:11.

¹⁰ Nitugonza abeegi baitu ba Baibuli kumanya omulingo buli kyokurorraho ekirukubazibwaho omu Baibuli, kirukwoleka ebintu ebirukusemeza Yahwe, n’ebirukumubiihiza. Ekyokurorraho, obundi omwegi waawe naasobora kukozesa caati “Manya Nambere Wahika omu Kusoma Baibuli,” enyakuli omu kitabu Wegondeze omu Bwomeezi Ebiro n’Ebiro! kandi akugambira ngu naagonza kusomaho ebirukukwata hali Danieri ali omu kiina ky’entale. Nitusobora kumwekambisa kwecumiitirizaaho ebikaguzo nka: ‘Habwaki Yahwe yajunire Danieri? Kinu nikinkooyera kita kumanya ebintu ebirukusemeza Yahwe?’ (Dan. 6:​10, 22) Naasobora n’okwekaguza ati: ‘Kiki ekyahikire hali abasaija abakaba nibajunaana Danieri? Ekyokurorraho kinu nikinkoonyera kita kumanya ebirukubiihiza Yahwe?’ (Dan. 6:​4, 5, 24) Eky’okumalirra, naasobora kuteekerezaaho emiringo ya Yahwe endi erukwolekwa omu kyokurorraho eki arukusomaho.—Dan. 6:​26, 27.

11. Nitusobora tuta kukoonyera omwegi kurora ebi arukwega nk’ekisembo kuruga hali Yahwe?

¹¹ Kitusemeza omwegi obu asiima ebirungi ebiruga omu kwega kwe okwa Baibuli. Baitu, tusemeriire kumukoonyera kurora ngu Yahwe nuwe Endugirro y’ebintu ebirungi binu, kandi nuwe Omwegesa Arukukirrayo Kimu. (Is. 30:​20, 21) Omwegi waitu naasobora kutusiima kandi naatuhaisaniza habw’omulingo twegesaamu. Noobu kiraaba ngu tikiri kibi kutwoleka ebikorwa ebi eby’okusiima, kikuru kumwoleka ngu asemeriire kukugiza Yahwe habw’ebintu ebi arukwega.

MUKOONYERE KUTEEKA OMU NKORA EBI ARUKWEGA

12-13. Noosobora ota kukoonyera omwegi waawe kukozesa ebintu ebi amanyire hali Yahwe, kakuba asoma ebintu omu Baibuli baitu bikamugumira kubyetegereza? (Rora n’ekisisani.)

¹² Omwegi wa Baibuli asemeriire kukozesa ebi amanyire hali Yahwe kumukoonyera omu bwomeezi bwe. Nahabweki, noosobora ota kumukoonyera kuta omu nkora ebi arukwega? Eky’okubanza, mwegese kwijuka ebi arukumanya hali Yahwe, kakuba asoma ekintu omu Baibuli baitu kikamugumira kukyetegereza. Ekyokurorraho, obu arukuba naasomaho omulingo Yahwe yacwamuga omusango obu busumi obwa kara, naasobora kwekaguza habwaki Yahwe yahwerekerezaaga abantu abamu kandi abandi abalekaho. Noosobora ota kukoonyera omwegi waawe kuba n’enteekereza ey’ehikire ha nsonga enu?

¹³ Noosobora kwekambisa omwegi waawe kuteekerezaaho ebintu ebi ayegere hali Yahwe. Ekyokurorraho, noosobora kumukoonyera kurora omulingo Yahwe aroramu obwomeezi. (2 Pet. 3:9) Noosobora n’okumukaguza, kintu ki eky’omuhendo Yahwe eki yakozere kutujuna noobu kiraaba ngu tuli basiisi? (Bef. 2:​4, 5) Yahwe afubira abantu abataine musango? Kandi ekindi, naasobora kwitira eriiso omuntu ow’asemeriire kufubirwa? (Kurug. 34:​6, 7) Obwire obumu, ebintu ebi tusomaho omu Baibuli tibitwoleka buli kimu kyona ekirukukwata ha ncwamu Yahwe ei aba akozere. Baitu nabwo, tikirukutwetaagisa kumanya buli kimu kyona. Nitwesiga Ruhanga waitu, kandi nitukigumiza kimu ngu aikara naakora ekihikire.

14. Noosobora ota kukoonyera omwegi wa Baibuli kakuba alemwa kukwatagana n’ow’oruganda rundi munyaanya itwe omu kitebe?

¹⁴ Teekerezaaho omulingo gwa kabiri omwegi wa Baibuli ogu asobora kuteeka omu nkora ebi arukwega kuruga hali Yahwe. Tugambe omwegi waawe wa Baibuli hati naija omu nsorrokano. Baitu kandi asangayo ow’oruganda rundi munyaanya itwe akora ekintu kimubiihiza. Weekambise omwegi waawe kuteekerezaaho omulingo Yahwe aroramu ab’oruganda na banyaanya itwe. Kwefeereza ki Yahwe oku akozere kwoleka ngu naabagonza? (Yoh. 3:16) Habwaki obumu bw’Ekikristaayo bukuru muno hali Yahwe? (Zab. 133:1) Ayehurra ata obu twekamba kulinda obumu? (2 Kol. 13:11) Koonyera omwegi waawe kurora omulingo Yahwe asemererwa obu tuteeka omutima ha miringo y’abantu abandi enungi omu kiikaro ky’okuguteeka ha nsobi zaabo.

15-16. (a) Omwegi wa Baibuli naasobora ata kwegera hali Yesu obu arukuba naagonza kukora encwamu ey’amaani? (Yohaana 8:29) (b) Marianne akakoonyera ata omwegi we kukora encwamu enungi? (Rora n’ekisisani.)

¹⁵ Eky’okumalirra, noosobora kukoonyera omwegi waawe kukozesa okumanya oku atungire kuruga hali Yahwe kukora encwamu enungi. Noosobora kubanza kumwoleka isomo lya 35 eriri omu kitabu Wegondeze omu Bwomeezi Ebiro n’Ebiro! eriine omutwe “Omulingo Tusobora Kukora Encwamu Enungi.” Baitu kakuba omwegi waawe asaba kandi akakora okuseruliiriza, baitu nabwo kikamugumira kukora encwamu? Naasobora kutiina habw’okurora emisingi ya Baibuli nyingi ey’erukubazaaho enyikara ye. Noosobora kumugambira kuteekerezaaho ekyokurorraho kya Yesu. Yesu akakora ata encwamu? Akagamba ati: “Nyikara ninkora ebintu [ebirukusemeza isenyowe].” (Soma Yohaana 8:29.) Weekambise omwegi waawe kwekaguza ati: ‘Kusigikirra ha bintu nseruliirizeeho n’ebinyegere hali Yahwe, ncwamu ki ey’eraamusemeza?’ Mukoonyere kukyetegereza ngu kakuba encwamu eba neesemeza Yahwe, n’eba eri nungi.

¹⁶ Omukazi omu kuruga omu Chile ow’akaba naayega Baibuli, akaba aine encwamu enkuru ey’okukora. Ab’omu ka ye bakaba nibamusindikiriza kwikiriza omulimo ogurukusasura sente nyingi, baitu ogukaba nigwija kumuleetera kwosa ensorrokano ezimu. Omwegesa we wa Baibuli arukwetwa Marianne naagamba ati: “Nkamuteererra kuteekerezaaho omulingo Yahwe akaba naija kwehurra ha ncwamu ye. Ekaba niija kusemeza Yahwe rundi kumubiihiza? Ekindi, nkamwekambisa kusaba Yahwe ha nsonga egi yonyini, n’okurora omulingo Yahwe araagarukamu esaara ye. Omulimo ogu akagwanga, kandi omu bwire buke, akatunga omulimo ogundi ogukaba nigumusobozesa kugenda omu nsorrokano zoona.” Weetegereze ngu omu kiikaro ky’okugambira omwegi eky’okukora, Marianne akamukoonyera kwecumiitirizaaho ebintu ebi akaba ayegere hali Yahwe. Ekyarugiremu, ekyokurorraho kinu kikagumya enkoragana y’omwegi we na Yahwe. Marianne naabazaaho omwegi we ati: “Akeega ngu Yahwe atufaaho kakuba tumuteeka omu kiikaro ky’okubanza.”

YAHWE AHA EMIGISA ABO ABAMUMANYA KURUNGI

17. Oihireho kwega enyegesa za Baibuli ezirukubandizibwaho n’omulingo ekitebe kiteekaniziibwemu, kintu ki ekindi ekikuru eki turukugonza abeegi baitu ba Baibuli beege?

¹⁷ Abeegi ba Baibuli beega ebintu bingi obu barukuba nibeega. Beega enyegesa za Baibuli ezirukubandizibwaho, ekyokurorraho; enyikara y’abafu, ekicunguro, hamu n’Obukama. Ekindi, beega omulingo ekitebe kiteekaniziibwemu obukirukuhika ha nsorrokano, enteekaniza y’abagurusi, hamu n’omulimo ogw’Akatebe Akalemi. Baitu nitugonza abeegi baitu kwega ebirukukira ha bintu binu. Nitugonza bamanye kurungi Yahwe.

18. Migisa ki ey’erindiriire abo abamanya kurungi Yahwe?

¹⁸ Mali twine omugisa gw’amaani ogw’okwegesa abandi kumanya Yahwe! Kandi n’omu kasumi kanu, abo abamanya Yahwe kandi bakamuramya, baheebwa omugisa ogw’okuba n’obwomeezi oburumu okusemererwa. (Zab. 25:​12-15) Abo boona abatunga okumanya kw’ogu ow’amananu, Yahwe, nibaija kutunga obwomeezi obutahwaho omu kasumi ak’omumaiso. (1 Yoh. 5:20) Baitu haroho omugisa ogundi ogu tusobora kutunga kasumi kanu. Baibuli egamba abo boona abeekamba kumanya Yahwe n’okumugonza, na uwe abamanya. (1 Kol. 8:3) Ego, Ruhanga Ow’obusobozi Bwona atumanyire kandi aturora nk’abanywani be. Mali ogu ka mugisa gw’amaani ogw’okumanya Ruhanga omu wenka ow’amananu!