11 MUSA
“Genda Hali Faraaho”
MUSA akaba ahindukiire kimu. Hakaba harabireho emyaka nyingi muno arugire Misiri. Nikizooka ngu akaba atakyateekereza ngu Yahwe naija kumukozesa kujuna Abaisaleeri kuruga omu bwiru. Omu kasumi ako, akaba aine emyaka 80, kandi akaba aine omukazi n’abaana babiri. Akaba ayegere obwebundaazi habwokuba akaba amazire emyaka 40 naaliisa entaama za isezaara, omu nsi ey’ekyanda nambere Abamidiani baikaraga.
Yahwe akarora nkooku Musa akaba ahindukire. Kiro kimu, akakora ekintu ekyahuniriize Musa. Akaleetera ekisaka ekikaba kiri hansi y’Orusozi Holebbu (Sinai) kwaka omurro, baitu kitakuhya. Musa obu yakiiriire haihi, Yahwe akabaliza omu murro naakozesa malaika ow’amaani. Ruhanga akamugambira kugaruka omu ihanga lya Misiri nukwo ajune abantu be! Kusobora kugarramu Musa amaani, Ruhanga akamugambira amakuru g’ibara lye erirukwera obu naagamba ati: “Ndifooka Kyona Eki Ndukugonza Kufooka.” Nahabweki, Yahwe akaba naija kufooka mujuni w’abantu be abakaba nibatwazibwa kubi, kuraba omu kukora kyona ekirukusoboka kubajuna n’okubafoora ihanga ery’amaani.
Baitu nabwo, Musa akaba naakyagurukyagurukya obu araaba akaba asemeriire kugenda. Akeehurra nk’ow’akaba atakahikire kandi ow’atasobora kuba omu maiso ga Faraaho owa Misiri. Yahwe akatereekereza enteekereza ya Musa kandi yagumya okwikiriza kwe kuraba omu kukora ekintu ekirukuhuniiriza. Musa nuwe muntu ow’okubanza arukubazibwaho omu Baibuli, Yahwe ou yakozeseze kukora ebyamahano. Akaha Musa omukoonyezi kandi kagambigambi, kandi ogu nuwe mugenzi we Aroni. Eki kikaleetera Musa kwikiriza obujunaanizibwa. Omu bwire obu, Musa akaba afookere masiya, Yahwe ou akaba akomere kujuna abantu be.—Baheb. 11:26.
Musa na Aroni bakagaruka omu ihanga lya Misiri kubaza na Faraaho. Baitu Faraaho akabiihirwa muno obu yahuliire obutumwa bwabo. Omu kiikaro kya Faraaho kulekera Abaisaleeri, akacwamu kubongera emirimo ey’amaani! Hanyuma, Yahwe akongera yatuma Musa hali Faraaho kurangirra omuhito ogw’okubanza ogukaba nigwija kuhika hali ihanga lya Misiri. Omuhito ogu gukaleetera amaizi ag’omu Kyambu kya Niro kufooka esagama. Baitu, Faraaho ataleke Abaisaleeri kugenda. Yahwe akaikara naatuma Musa hali Faraaho, kandi buli murundi yagendayoga, yarangaga omuhito ogurukwahukana. Yahwe akatuma Musa naagamba ati: “Genda hali Faraaho,” kandi n’obumanzi, Musa akagenda. Baitu omulemi ogu ow’emyehembo akanga kuhuliiriza. Kutandikira ha muhito ogwa kana, Yahwe yalindaga abantu be, kandi Abamisiri bonka nubo baabonabonaga.
Buli muhito gukooleka nkooku baruhanga ba Misiri, banyakatagara ab’amasano, hamu na Faraaho weenyini ngu bakaba bataine maani. Baitu nabwo, Faraaho akagumizaamu naagumanganiza omutima gwe, kandi yayanga kulekera Abaisaleeri kugenda. Omuhito ogwa mwenda gukaleetera ensi ya Misiri kwijuramu omwirima ogw’amaani, baitu Abaisaleeri bakaba bali omu kyererezi. Ha kubanza, Faraaho akaikiriza kulekera Abaisaleeri, baitu hanyuma yayongera yayehindura. Akagambira Musa ngu kakuba alengaho kwongera kugaruka omu maiso ge, akaba naija kumwita.
Emirundi nyingi, Musa akaba aine kutangatangana omulemi ow’akaba w’amaani omu nsi yoona kandi ow’akaba aine ekiniga
Baitu nabwo, Yahwe akoongera yasindika Musa hali Faraaho omurundi ogw’okumalirra kandi Musa akagenda. Omuhito ogwa ikumi kandi ogw’okumalirra, gukaleetera emizigaijo ey’abantu n’ebisoro omu ihanga lya Misiri, kufa. Faraaho na uwe ow’akaba afeeriirwe mutabani we omuzigaijo akamara yaikiriza. Faraaho ow’akaba aswaire, akeeta Musa yamugambira kutwara Abaisaleeri, kandi hanyuma yamugambira amuhe omugisa. Ha kumalirra, Abaisaleeri bakalekerwa kandi emyaka ekaba ehikire 430 kuruga Ibburahimu abanza kutaaha omu Nsi ey’Ekaba Eraganiziibwe! Abaisaleeri abakaba bali bairu, bakaruga omu ihanga lya Misiri beeteeraniziibweho ‘ekitebe kyabanyaihanga,’ baingi omuli bo abasobora kuba bakaba bali Bamisiri. Hanyuma, Faraaho akongera yahindura encwamu ye. Akasorooza ihe ery’amaani kandi yahambya Abaisaleeri!
Musa n’Abaisaleeri obu baahikire ha Nyanja Erukutukura, bakazooka nk’abataine ah’okwirukira. Kandi eki kikabaleetera kutiina muno. Musa akasaba Yahwe kubakoonyera. Kandi Yahwe akagarukamu esaara ye obu naakora kimu ha byamahano ebikyakizireyo omu byafaayo. Akabaganizaamu Enyanja Erukutukura, ekyaletiire Abaisaleeri kuraba ha itaka eryomere. Faraaho obu yarozere Abaisaleeri nibeeyongerayo, akeebembera ihe rye baatandika kubahambya. Baitu Abaisaleeri obu baamazire kwambuka Enyanja Erukutukura, Yahwe akaleetera amaizi g’Enyanja Erukutukura kusweka Abamisiri. Ihe erikaba likyakizireyo kuba ly’amaani omu nsi yoona kasumi ako, likahwerekerra!
Musa ateebwe ebintu ebi ebirukuhuniiriza. Eki kikaleetera okwikiriza kwe kweyongera kuguma. Kandi akamara emyaka 40 naayebembera abantu ba Ruhanga, naabafaaho, kandi naabateeraho ekyokurorraho ekirungi eky’okwikiriza, okugonza, hamu n’obumanzi kuhikya obu yafiire ahikize emyaka 120.
Soma Ebyahandiikirwe ebirukumubazaaho:
Okuruga 2:15–5:23; 7:1–11:10; 12:29-41; 13:17–14:31
Ekyebiragiro 29:2, 3; 34:5-7
Kuleeta hamu ebiteekerezo:
Miringo ki Musa ei yayolekeremu obumanzi?
Yega Ebirukukiraho
1. Faraaho ow’akaba naalema Misiri omu kasumi ako ibara lye tirimanyirwe, kandi busaho kintu kyona ekyakazoirwe ekirukwoleka ngu Abaisaleeri bakaruga Misiri. Baitu eki noobu kiraaba nukwo kiri, habwaki nitusobora kwesiga Baibuli eki erukugamba? (g04 4/8 7 ¶4–9 ¶1-wcgr)
2. Habwaki abantu baatinaga Faraaho? (w14 4/15 8 ¶1-wcgr) A
PRISMA ARCHIVO/Alamy Stock Photo
Ekisisani A: Ekisisani ekya kara ekya Faraaho
3. Emihito ikumi ekaswaza eta baruhanga ba Misiri? (it “Baruhanga na Baruhanga abakazi” ¶24-26-wcgr)
4. Kiki ekirukwoleka ngu Ruhanga akabaganizaamu Enyanja Erukutukura, kandi Baisaleeri baingaha abasobora kuba baayambukire enyanja egi? (it “Okuruga” ¶46-51-wcgr) B
Ekisisani B: Ekisisani ekirukwoleka Enyanja Erukutukura omu Sinai nambere Abaisaleeri basobora kuba baayambukiire
Ebikaguzo eby’Okwecumiitirizaaho
Ekyokurorraho kya Musa nikitugarramu kita amaani obu twehurra tutarukusobora kuhikiiriza obujunaanizibwa obutuhairwe Yahwe? (Kurug. 4:10; 7:6, 7)
Kusisana na Aroni ayayetaagisize obumanzi kukoonyera Musa kuhikiiriza obujunaanizibwa bwe, na itwe nitusobora tuta kukoonyera ab’oruganda na banyaanya itwe kasumi kanu? (Kurug. 4:14-16) C
Ekisisani C
Nitusobora tuta kwegera ha bumanzi bwa Musa?
Eki Birukunyegesa Hali Yahwe n’Ekigendererwa Kye
Isomo linu nirikwegesa ki hali Yahwe?
Ekyokurorraho kinu nikihikaana kita n’ebigendererwa bya Yahwe?
Kiki eki waakugondeze kukaguza Musa obu alihumbuuka?
Manya na Binu
Teekerezaaho omulingo kumanya amakuru g’ibara lya Yahwe kisobora kukoonyera abaana abato kuba bamanzi.