Gibeonlulardan Neler Öğrenebiliriz?

1-2. Kutsal Kitap’ta Gibeonlular hakkında anlatılanlar bizim için neden önemlidir?

YIL MÖ 1473’tü. İsrailoğulları Vaat Edilmiş Toprakları fethetmeye yeni başlamıştı. Eriha ve Ay şehirlerini mucizevi şekilde ele geçirmişlerdi. Daha sonra beklenmedik bir şey oldu. Bir grup insan çıkageldi. Çok uzaklardan geldiklerini ve Tanrı’nın halkıyla barış yapmak istediklerini söylediler.

² Bu kişiler Gibeonlulardı. Kutsal Kitap’ta karşımıza ilk kez burada çıkıyorlar. Daha sonra da İsrailoğulları ve Gibeonluların yüzyıllar boyunca iç içe yaşadığını gösteren birçok kayıt kaleme alındı. Bu kayıtlar hepimiz için değerli dersler içerir. Ayrıca Yehova hakkında da çok şey öğretir.

İMANLI VE ALÇAKGÖNÜLLÜ DAVRANIN

3. (a) Gibeonlular kimdi? (b) Neden İsraillilerle barış yapmak istiyorlardı?

³ İsrailoğulları Vaat Edilmiş Toprakları fethetmeye başladıklarında karşılarında alt etmeleri gereken yedi Kenan halkı vardı. Onlar İsrailoğullarından ‘daha kalabalık ve daha güçlüydü’ (Tekr. 7:1). O halklardan biri Hivilerdi. Gibeonlular Hivi halkından geliyordu. Oldukça korunaklı bir şehir olan Gibeon’da yaşıyorlardı ve askeri açıdan da çok iyi durumdaydılar (Yeşu 10:2). Diğer Kenanlıların aksine Gibeonlular İsraillilerle savaşmanın anlamsız olacağını fark ettiler. Çünkü İsraillilerin arkasında Yehova’nın olduğunu biliyorlardı. Ayrıca Yehova’nın verdiği vaadi, yani Kenanlıları önlerinden kovacağını işitmişlerdi (Çık. 34:11; Yeşu 9:24). Bu nedenle Gibeonlular, İsrailliler Eriha ve Ay şehirlerini fethettikten sonra onlarla barışı sağlamak için Gilgal’de bulunan Yeşu’ya bir heyeta gönderdiler.

4. (a) Yeşu 9:8-13’e göre Gibeonlular İsrailoğullarıyla barış yapmak için onları nasıl kandırdı? (Resme de bakın.) (b) Oyunları ortaya çıkınca ne oldu?

⁴ Yeşu 9:8-13’ü okuyun. Gibeonlular çok uzak bir yerden gelmiş gibi davrandılar. İsraillilerin Mısır’a ve Amori kralları olan Sihon ve Og’a karşı zaferlerini işittiklerini söylediler. Ayrıca bunları Yehova’nın yardımıyla başardıklarını dile getirdiler. Fakat akıllıca davranıp Eriha ve Ay şehirlerinin başına gelenlerden hiç bahsetmediler. Çünkü “çok uzak bir ülkeden” geliyorlarsa, bu haber onlara ulaşmış olamazdı. İsrailoğullarının temsilcileri, Gibeonluların gösterdiği kanıtları yeterli görüp Yehova’ya hiç danışmadan onlarla bir barış anlaşması yaptı (Yeşu 9:14, 15). Kısa süre sonra Gibeonluların oyunu ortaya çıktı. Fakat İsrailoğulları ‘Yehova’nın önünde yemin ettikleri’ için onlara saldırmadı (Yeşu 9:16-19). Daha sonra Gibeonlulara alçakgönüllülük gerektiren bir görev verildi. Artık onlar ‘halk için ve Yehova’nın sunağı için odun kesmeli ve su çekmeliydi’ (Yeşu 9:27).

5. Gibeonlular Yehova’ya olan imanlarını nasıl gösterdi?

⁵ Gibeonluların İsraillilerle barış yaptığını duyan beş Amori kralı birleşip Gibeon’a saldırmaya karar verdi. Gibeonlularsa Yeşu’dan yardım istediler (Yeşu 10:3-7). Bunun üzerine Yeşu bir kurtarma operasyonu düzenledi ve Yehova İsrailoğullarını destekledi. Yehova, Amori ordusunun üzerine büyük dolu taneleri yağdırdı ve savaşın devam edebilmesi için güneşin batışını geciktirdi (Yeşu 10:9-14). Evet, Gibeonlular İsrailoğullarıyla barış yaparak ve ihtiyaç anında Yeşu’dan yardım isteyerek Yehova’ya olan güvenlerini ortaya koydular. O’nun vaatlerini yerine getirme gücüne ve onları kurtarabileceğine tam bir güven duydular.

6. Yehova’nın Gibeonlulara davranış tarzından O’nun hakkında ne öğreniyoruz?

⁶ Bu kayıt bize Yehova hakkında ne öğretiyor? Yehova alçakgönüllü ve merhametlidir. Daha önce İsrailoğullarına, ‘Kenan topraklarında yaşayan herkesi önünüzden kovacaksınız’ demişti (Say. 33:51, 52). Buna Gibeonlular da dahildi. Fakat Yehova İsrailoğullarının yaptığı anlaşmayı dikkate alarak Gibeonlulara merhamet gösterdi ve onların yaşamasına izin verdi. İsrailoğulları bu anlaşmayı yaparken O’na danışmamışlardı. Yine de Yehova verdikleri söze bağlı kalmalarına yardım etti ve Gibeonluları mucizevi şekilde kurtardı (Yeşu 9:26; 11:19).

7. Gibeonluların imanını ve alçakgönüllülüğünü nasıl örnek alabiliriz? (Resme de bakın.)

⁷ Gibeonluları nasıl örnek alabiliriz? Bunun bir yolu Yehova’ya imanımızı güçlendirmek. Bugün Yehova hakkında Gibeonlulardan çok daha fazla şey biliyoruz. Bu nedenle O’na güvenmek için daha fazla sebebimiz var (Mezm. 40:4, 5). Gibeonluları örnek almanın başka bir yolu da Yehova’ya hizmet ederken alçakgönüllülük gerektirebilecek işleri kabul etmektir (Yeşu 9:23, 27). Beytel’de hizmet eden Luke isimli genç bir kardeşimiz yaşadığı bir tecrübeyi hiç unutmuyor. Beytel’de önemli sorumlulukları olan, herkesin tanıdığı, yaşça ilerlemiş bir kardeşin tutumundan çok etkilendi. Bu birader İbadet Salonunun inşası sırasında gece nöbet tutmak için gönüllü olmuştu. Luke bundan şu dersi çıkardığını söylüyor: “Alçakgönüllü olduğumuzu düşünebiliriz ama bunu asıl ortaya koyan şey davranışlarımızdır.” Öyleyse biz de tıpkı Gibeonlular gibi her zorlukta Yehova’ya güvenerek imanımızı gösterelim ve her tür görevi alçakgönüllülükle kabul edelim.

ADALETİN SAĞLANMASI İÇİN YEHOVA’YI BEKLEYİN

8. Kral Saul Gibeonlulara karşı nasıl bir suç işledi?

⁸ Gibeonlular yüzlerce yıl sonra Kutsal Kitap’ta yeniden karşımıza çıkar. Kral Saul onları ortadan kaldırmak istedi. Çünkü onların ‘İsrail ve Yahuda halkı arasında yaşamasına tahammül edemiyordu.’b Bunun sonucunda Gibeonlulardan bazı kişiler katledildi (2. Sam. 21:2, 5, 6). Bu şekilde Saul uzun yıllar önce Gibeonlularla yapılan barış anlaşmasını bozmuş oldu. Bu gerçekten korkunç bir haksızlıktı.

9. Yehova Gibeonlulara yapılan haksızlığa ne zaman dikkat çekti?

⁹ Yehova Gibeonlulara yapılan bu korkunç haksızlığa hemen müdahale etmedi. Hatta bu mesele Saul’un ardından tahta çıkan Davut’un zamanına dek çözülmedi. Davut’un döneminde üç yıl kıtlık yaşandı. Bunun üzerine Davut Yehova’ya bunun sebebini sordu. Yehova kıtlığın Saul ve ev halkının yaptıkları yüzünden yaşandığını söyledi. Çünkü onlar yıllar önce Gibeonluları katletmişlerdi ve kan dökmekten suçluydular (2. Sam. 21:1).

10. 2. Samuel 21:3-6’ya göre Gibeonlular Tanrı’nın Kanunu’na saygı duyduklarını nasıl gösterdiler?

¹⁰ 2. Samuel 21:3-6’yı okuyun. Davut Gibeonlulara, onlara yapılan bu haksızlığı nasıl telafi edebileceğini sordu. Gibeonlular isteselerdi, Davut daha önce harekete geçmediği için ondan yüklü bir tazminat talep edebilirlerdi. Ama onlar bu yapılanların ‘altın ya da gümüşle telafi edilemeyeceğini’ söylediler, çünkü Kanun’a göre bir katil öldürülmeliydi ve canına karşılık fidye kabul edilemezdi (Say. 35:30, 31). Onlar ayrıca yasal bir yetki olmadan birini öldüremeyeceklerini de kabul ettiler. Bu yüzden Davut Saul’un soyundan gelen yedi erkeği öldürmeleri için onlara yetki verdi. Belki de bu kişilerin Saul’un soykırım girişiminde payı olmuştu. Bir süre sonra yeniden yağmur yağmaya başladı ve kıtlık sona erdi. Bu, Yehova’nın adaletin yerine gelmesinden memnun olduğunu gösterdi (2. Sam. 21:9, 10, 14).

11. Bu kayıttan Yehova hakkında ne öğreniyoruz?

¹¹ Bu kayıt bize Yehova hakkında ne öğretiyor? Yehova gerçekten de çok adil bir Tanrı’dır (Mezm. 37:28). O tüm insanlara adil davranılmasını ister. Buna yabancılar ve azınlık gruplar gibi genelde ayrımcılığa maruz kalan kişiler de dahildir. Ayrıca Yehova’nın toplumundaki kişiler de bu dünyada zulüm görüyor ve haksızlığa maruz kalıyor. O, zamanı geldiğinde tüm bu haksızlıkları sona erdirecek. Bu kayıttan şunu da öğreniyoruz: Yehova nasıl İsraillilerin Gibeonlularla yaptıkları anlaşmaya sadık kalmalarını beklediyse bizden de sözümüzü tutmamızı bekler (Amos 1:9 ile karşılaştırın).

12. Haksızlığa uğradığımızda Gibeonluları nasıl örnek alabiliriz?

¹² Gibeonluları nasıl örnek alabiliriz? Biz de bir kardeş bize haksızlık yaptığında Yehova’yı sabırla bekleyelim. Böylece, zamanı geldiğinde O’nun meseleyi ele alacağına güvendiğimizi gösteririz. Laura French isimli bir hemşiremizin yaşadıklarını düşünelim. O 1926’da Kanada Beyteli’nde hizmet etmeye başladı. Ancak yaklaşık 10 yıl sonra korkunç bir haksızlığa uğradı. Hakikate isyan eden bir gruba katılmakla suçlandı ve Beytel’den çıkarıldı. Peki o buna nasıl karşılık verdi? Çok canı yanmasına rağmen kardeşler hakkında asla olumsuz konuşmadı. Dört yıl boyunca gayretle öncülük yaptı. Daha sonra 1940’ta onu çok mutlu eden bir haber aldı. Yeniden Beytel’e davet edildi ve bunu seve seve kabul etti. Yeryüzündeki hayatı sona erene dek yaklaşık 50 yıl boyunca Beytel’de hizmet etti. Biz de Laura hemşire gibi doğru olanı yapmaktan vazgeçmezsek ve Yehova’yı sabırla beklersek adaletsizliklerin üstesinden gelebiliriz (İşa. 26:3, 4).

YEHOVA’YA SADAKATLE HİZMET ETMEYİ SÜRDÜRÜN

13. “Netinim” adı verilenler kimlerdi ve Babil’deki sürgünden sonra onlar ne yaptı?

¹³ Kral Davut’un döneminden yaklaşık 500 yıl sonra Gibeonlular Kutsal Kitap kaydında yeniden karşımıza çıkıyor. Babil’deki 70 yıllık sürgün sona ermişti. MÖ 537’de Yahudilerden oluşan ilk grup Vali Zerubbabel’in önderliğinde Yeruşalim’e geri döndü (Ezra 2:1, 2, 58). MÖ 468’de de Yazıcı Ezra ile birlikte başka bir grup memleketlerine döndü (Ezra 7:1-7). Nispeten az sayıda olan her iki grupta da “Netinim” adı verilen aileler vardı (Ezra 7:7’deki dipnota bakın). Peki onlar kimdi? Onlar ‘İsrailli olmayan mabet hizmetçileriydi’ ve muhtemelen birçoğu Gibeonluların soyundan geliyordu. (Kutsal Kitap Sözlüğü’ndeki “Netinim” maddesine bakın.)

14. Gibeonlular Yehova’ya sadık olduklarını nasıl gösterdiler? (1. Tarihler 9:2 ve dipnot).

¹⁴ 1. Tarihler 9:2’yi ve dipnotu okuyun. İsrail’e ilk geri dönen sürgünler arasında “mabet hizmetçileri” de vardı. Fakat Yahudilerin hepsi Yeruşalim’e geri dönmedi. Kuşkusuz birçoğunun Babil’de rahat bir hayatı vardı. Bu yüzden tüm bunları geride bırakıp Yeruşalim’e dönmeyi ve harap durumdaki o şehri eski haline getirmek için çalışmayı göze alamadılar. Bunu düşününce mabet hizmetçilerinin yaptığı bizi daha da etkiliyor. Onlar ve bazı imanlı Yahudiler geri dönmek için büyük bir çaba gösterdiler. Çünkü Yeruşalim’deki mabette Yehova’ya yeniden ibadet edildiğini görmeyi çok istiyorlardı. Üstelik Yahudilerin aksine, Gibeonluların soyundan gelenlerin İsrail’de herhangi bir toprağı da olmayacaktı. Yine de büyük bir istekle Yeruşalim’e geri dönüp mabetteki hizmetlerini yerine getirdiler. Hatta Yeruşalim’in surlarının onarımında bile çalıştılar (Neh. 3:26).

15. Gibeonlularla ilgili bu kayıt bize Yehova hakkında ne öğretiyor?

¹⁵ Bu kayıt bize Yehova hakkında ne öğretiyor? Yehova vefalı kullarına çok değer verir ve onlarla ilgilenir. Yeşu’nun döneminden Babil sürgününün sonuna dek yaklaşık 1.000 yıl geçmişti. Tüm bu süre boyunca Yehova Gibeonlularla ilgilenmeye devam etti. Örneğin MÖ 607’de Yahuda ve Yeruşalim harap edilirken Gibeonlular hayatta kaldı. Yeruşalim’e döndüklerinde de mabette Tanrı’ya sunulan tapınmayı desteklemeye ve Levioğullarıyla birlikte hizmet etmeye devam ettiler. Anlaşılan bazılarının tattığı başka bir nimet de mabedin yakınında yaşamaktı (Ezra 2:70; Neh. 11:21). Ayrıca onlar yerine getirdikleri hizmetten dolayı vergi, haraç ve geçiş ücretinden muaftılar (Ezra 7:24).

16. Yehova’ya hizmet ederken Gibeonluların tutumunu nasıl örnek alabiliriz?

¹⁶ Gibeonluları nasıl örnek alabiliriz? Biz de Yehova’ya canla başla hizmet etmek istiyoruz. Yehova’yı çok sevdiğimiz ve O’nu memnun etmek istediğimiz için özverilerde bulunmaya hazırız. Filipinler’de yaşayan Alwin biraderi düşünelim. O bir petrol şirketinde çalışıyordu ve iyi bir maaşı vardı. Fakat Yehova’ya daha çok hizmet etmek istiyordu. Çevre gözetmeni cemaatlerini ne zaman ziyaret etse, Alwin bu ziyareti desteklemek için işten izin alırdı. Böylece hizmete daha çok çıkmanın sevincini tadıyordu. Bir süre sonra Yehova’ya bol bol dua edip bir karar verdi. İşinden ayrılacak ve öncülük yapmasını mümkün kılan bir iş bulacaktı. Bu, maddi açıdan birçok özveride bulunmayı gerektirse de hedefinden vazgeçmedi. Sonunda uygun bir iş bulup öncülüğe başladı. Daha sonra karısı da öncülük hizmetinde ona katıldı. Onlar 21 kişinin hakikati öğrenmesine yardım ettiler. Şüphesiz Yehova bu çiftin çabalarına çok değer veriyor. Biz de Yehova’nın, O’na hizmet ederken gösterdiğimiz özverilere çok değer verdiğinden ve ihtiyaçlarımızla her zaman ilgileneceğinden emin olabiliriz (Mat. 6:33).

17. Gibeonlularla ilgili kayıtlardan neler öğrendik?

¹⁷ Kutsal Kitap’ta Gibeonlulardan bahseden kayıtlar bize Yehova’nın harika niteliklerini hatırlattı. O alçakgönüllü, merhametli, adil ve vefalıdır. Sadık kullarını her zaman ödüllendirir. Gibeonlulardan kendimiz için de birçok değerli ders çıkardık. Onlar gibi Yehova’ya güçlü bir imanımız olsun ve her zorlukta O’na güvenelim. Böyle bir iman bize verilen her görevi alçakgönüllü bir tutumla yerine getirmemize de yardım eder. Ayrıca Yehova’yı sabırla bekleyelim ve O’nun zamanı geldiğinde tüm adaletsizlikleri düzelteceğine güvenelim. Bunun yanı sıra Yehova’ya sunulan tapınmayı gayretle ve vefayla destekleyelim. Evet Gibeonlulardan öğrendiğimiz harika dersleri uygulamaya kararlı olalım.