Vicdanınızı Kutsal Kitap’taki İlkelerle Eğitin

1-2. (a) Yehova Âdem ve Havva’ya hangi armağanı verdi? (b) Onlar bu armağana takdirlerini nasıl gösterebilirlerdi?

HAYVANLAR içgüdüleriyle hareket ederler. Makinelerse nasıl programlandılarsa öyle çalışırlar. Fakat insanlar farklıdır. Kutsal Kitap Tanrı’nın ilk insan Âdem’i Kendi benzeri olarak yarattığını söyler (Başl. 1:26, 27). Yani insanlar olarak bize çok özel bir armağan verildi. Bu, özgür iradedir. Bu armağan sayesinde hem Âdem hem de Havva kararlar verme, seçimler yapma fırsatına sahipti.

² Yehova Âdem ve Havva’ya uzun bir kurallar listesi vermedi. Onlardan beklenen çok basitti: Yeryüzüyle ilgilenmeleri, çocuk sahibi olup çoğalmaları ve Yehova’nın onlara makul sınırlar koyma hakkına saygı duymaları gerekiyordu (Başl. 1:28; 2:16, 17). Eğer Yehova’nın onlar için yaptığı onca şeyi takdir etselerdi, O’nu sevdikleri ve mutlu etmek istedikleri için bu basit talimatlara uymayı seçeceklerdi (Özd. 23:15). Böylece özgür irade armağanına çok değer verdiklerini göstermiş olacaklardı.

3. Âdem ve Havva özgür irade armağanını nasıl kullandı?

³ Kutsal Kitap Âdem ve Havva’nın özgür iradelerini doğru kullanmadıklarını gösterir. Yehova’ya itaatsizlik etmeyi seçtiler. Çünkü onlar Yehova’yı değil, kendilerini seviyordu (Başl. 3:1-7). Bu kararları yüzünden bugün insanlık hâlâ acı çekmeye devam ediyor (Rom. 5:12).

4. (a) Galatyalılar 6:5’e göre hepimiz ne yapmalıyız? (b) Bu makalede başka hangi armağanı ele alacağız?

⁴ Bugün hayatımız hiç olmadığı kadar yoğun ve her gün sayısız karar vermemiz gerekiyor (Galatyalılar 6:5’i okuyun). Bazı seçimleri yapmak nispeten kolay ama bazıları bizi gerçekten çok zorlayabilir. Peki Yehova’yı memnun edecek kararlar vermeyi nasıl başarabiliriz? Öncelikle Yehova’nın yardımına ihtiyaç duyduğumuzu kabul etmeliyiz (Özd. 16:3; Yer. 10:23). İsa kusursuz olmasına rağmen Tanrı’nın desteğine ihtiyaç duymuştu (İbr. 5:7). Dolayısıyla kusurlu insanlar olarak biz çok daha fazla yardıma muhtacız. Şimdi Tanrı’nın doğru kararlar alabilmemiz için bize verdiği başka bir armağana bakalım. Bu armağan vicdanımızdır.

VİCDAN NEDİR?

5. (a) Vicdan nedir? (b) Vicdan bize nasıl yardım eder? (Romalılar 2:14, 15).

⁵ Vicdan doğru ve yanlışı ayırt etmemizi sağlayan iç sesimizdir. Tanrı’nın kanunlarını hiç bilmeyen bir insanın bile vicdanı vardır (2. Kor. 4:2). İçimizdeki bu ses, bir hâkim gibi düşüncelerimizi ve davranışlarımızı değerlendirir. Kimi zaman bizi suçlar, kimi zaman da aklar (Romalılar 2:14, 15’i okuyun). Vicdanımız yanlış bir şeyi yapmamamız için bizi uyarabilir (1. Sam. 26:8-11). Aynı şekilde doğru olanı yapmak için de bizi harekete geçirebilir. Yehova’yı memnun eden kararlar vermemiz için sadece özgür iradeye sahip olmamız yetmez. Vicdana da ihtiyacımız var. Böylece kararlarımızın doğru mu, yanlış mı olduğunu ayırt edebiliriz.

6. Vicdan neden her zaman doğru bir rehber olmayabilir?

⁶ Fakat maalesef biz kusurlu olduğumuz için vicdanımız da kusurludur. Yetişme tarzımız, kültürümüz ya da günahkâr arzularımız vicdanımızı olumsuz yönde etkileyebilir. Kutsal Kitap vicdanın “zayıf” hale gelebileceğini, ‘kirlenebileceğini’ ya da ‘duyarsızlaşabileceğini’ söyler (1. Kor. 8:12; Tit. 1:15; 1. Tim. 4:2). Böyle bir vicdan bizim için güvenilir bir rehber olamaz. Çünkü ayarı bozulmuş bir teraziye benzer. Bozuk bir terazinin doğru tartabilmesi için ayarlanması gerekir. Benzer şekilde vicdanımızın da doğru ses verebilmesi için düzenli olarak ayarlanması çok önemlidir (1. Pet. 3:16). Peki bunu nasıl yapabiliriz?

VİCDANIMIZI NASIL EĞİTEBİLİRİZ?

7-8. (a) Vicdanımızı eğitmemize ne yardım eder? (b) Kutsal Kitap ilkeleri hedefimize ulaşmamıza nasıl yardım eder? Örnek verin. (Resme de bakın.)

⁷ Vicdanımızı nasıl eğitebiliriz? Bunun için Kutsal Kitap’ı düzenli olarak okuyarak doğru ve yanlış hakkında Yehova’nın bakış açısını öğrenmeliyiz. Elbette Tanrı’nın kanunlarını inceleyerek de Yehova’nın bakış açısı hakkında fikir sahibi olabiliriz. Ama önceki makalede gördüğümüz gibi bazı kanunlar sadece belli durumlarda geçerlidir. Bu yüzden yalnızca kanunları değil, ilkeleri de fark etmemiz çok önemli. Böylece Yehova’nın düşünceleri ve duyguları hakkında daha iyi bir anlayışa sahip olabiliriz (İşa. 55:9).

⁸ Hayatımızı, çölde yapılan bir yolculuğa benzetebiliriz. Bir çölde ne yol, ne patika, ne de bir tabela vardır. Böyle bir yerde hedefimize ulaşabilmemiz için elimizde bir harita olması çok önemlidir. Tabii ki güneşe ve yıldızlara bakarak ne tarafa gitmemiz gerektiğini az çok kestirebiliriz. Ama bir haritadaki belli başlı noktalar sayesinde, hedefimize giden yolda ilerlememiz çok daha kolay olur. Böyle bir harita doğru yolda olduğumuzdan emin olmamızı ve eğer yoldan saparsak bunu fark etmemizi sağlar. Bizim hayat yolculuğundaki hedefimiz Yehova’yı memnun etmektir. Kutsal Kitap bu hedefe ulaşmamız için bize yön veren bir haritaya benzer. İlkeler de bu haritada gösterilen belli başlı noktalardır. Bunlar sayesinde doğru yolda ilerlediğimizden emin olabiliriz. Yaşam yolculuğunda bu ilkeleri rehber alırsak ve vicdanımızı bunlara göre eğitirsek hedefimize kesinlikle ulaşabiliriz.

9. Romalılar 9:1’e göre vicdanımızı eğitmek için bize başka hangi şey yardım eder?

⁹ Vicdanımızı doğru şekilde eğitmek için Tanrı’nın kutsal ruhuna da ihtiyacımız var (Romalılar 9:1’i okuyun). Kutsal ruh Tanrı’nın bir konuda ne düşündüğünü anlamamıza yardım eder. Ayrıca bizi Yehova’nın isteğine uygun davranmak için harekete geçirir ve güçlendirir (Filip. 2:13). Peki Yehova’nın kutsal ruhunu nasıl elde edebiliriz?

10. Kutsal ruhu nasıl elde edebiliriz? (Luka 11:10, 13).

¹⁰ Kutsal ruh için dua edin (Luka 11:10, 13’ü okuyun). Yehova’nın, kutsal ruhunu bize cömertçe vereceğinden emin olabiliriz (Yuhn. 3:34). O özellikle rehberliğine uymaya istekli olanlara ruhunu bol bol verir (Özd. 1:23; Yak. 1:5). Peki vicdanımızı eğitmek için bize başka ne yardım eder?

11. (a) Hayattaki en temel hedefimiz ne olmalı? (b) Vicdanımızın iyi eğitildiğinden ve doğru çalıştığından neden emin olmamız gerekir?

¹¹ Her zaman Yehova’yı memnun etmeye çalışın (Özd. 8:34, 35). Yehova’yı memnun etmek hayatımızdaki en temel hedef olmalı. Karşılaştığımız her durumda bu hedefi aklımızda tutmak vicdanımızı eğitmemize yardım eder. İyi eğitilmiş bir vicdan, Yehova gibi düşünmeye çalışan bir zihnin ve O’nun ne hissettiğini önemseyen bir yüreğin bir araya gelmesiyle oluşur. Bugün hayatın ne kadar karmaşık olduğunu düşününce, iyi eğitilmiş bir vicdanın değerini daha iyi anlıyoruz. Çünkü Kutsal Kitap’ta açıkça belirtilmeyen birçok durumla karşılaşıyoruz. Örneğin eğlenme, dinlenme, işimiz, eğitim ve arkadaşlıklar gibi konularda birçok karar vermemiz gerekiyor. Peki kararlarımızın Yehova’yı memnun edeceğinden nasıl emin olabiliriz? (2. Kor. 1:12).

12. Vicdanımızın bize doğru rehberlik ettiğinden nasıl emin olabiliriz? (Efesliler 5:10).

¹² Tanrı’nın Sözünü okurken üzerinde düşünün (Mezm. 49:3). Kutsal Kitap’ı okurken ilkeleri bulmaya çalışırsak Yehova’nın düşünce tarzını daha iyi anlayabiliriz (Efesliler 5:10’u okuyun). Böylece hayatta zor sorunlarla boğuşurken, vicdanımızın bizi doğru yönlendirip yönlendirmediğini ilkelere bakıp tespit edebiliriz (Özd. 2:4-9, 11-13). Ayrıca bu ilkeler vicdanımızda gerekli düzeltmeleri yapmamızı da sağlar, böylece yolumuzdan sapmadan ilerleyebiliriz (İbr. 5:14).

13. Ne yapmaktan kaçınmalıyız? Bir örnek verin.

¹³ Önce bir karar verip, sonra bu kararı destekleyecek bir ilke bulmaya çalışmayın. MÖ 607’de Yeruşalim yıkıldıktan sonra Yahuda’da kalan İsrailliler böyle yapmıştı. Yeremya’ya “Tanrın Yehova gitmemiz gereken yolu ve ne yapmamız gerektiğini bize söylesin” dediler (Yer. 42:3-6). Ama aslında ne yapacaklarına çoktan karar vermişlerdi. Yehova’nın yönlendirmesi hoşlarına gitmeyince de başta vermiş oldukları karara göre hareket ettiler. Bu da onları felakete sürükledi (Yer. 42:19-22; 43:1, 2, 4). Biz onların yaptığını yapmaktan kaçınalım. Bir karar vermeden önce Yehova’nın bu konuda ne düşündüğünü gösteren ilkeleri bulmaya çalışalım ve sonra buna göre hareket edelim.

14. Kararlarımızı neden Kutsal Kitap ilkelerine dayandırmalıyız?

¹⁴ Kararlarınızı Kutsal Kitap’taki ilkelere dayandırın (Mat. 7:24-29; Yak. 1:23-25). İlkeleri hesaba katarak karar verirsek, kutsal ruhun yönlendirmesiyle uyum içinde hareket etmiş oluruz. Böylece Yehova bize ruhunu vermeye devam eder (Elçi. 5:32). Ama ruhun yönlendirmesine uygun hareket etmezsek onu ‘kederlendiririz’, yani kutsal ruha karşı koymuş oluruz (Efes. 4:30; İşa. 63:10; Elçi. 7:51). O zaman Yehova bizden ruhunu çekebilir (Mezm. 51:11; 1. Sel. 5:19). Ve bu bizi felakete sürükler, çünkü ruhun bize verdiği güce çok ihtiyacımız var (Efes. 3:16).

KARAR VERMEMİZE YARDIM EDECEK İLKELERİ NASIL BULABİLİRİZ?

15-16. (a) Kararlar verirken ihtiyaç duyduğumuz ilkeleri nasıl bulabiliriz? (b) Kutsal Kitap’taki ilkeler inceleme yapan birinin sigarayı bırakmasına nasıl yardım edebilir?

¹⁵ Araştırma araçlarını kullanın. Kutsal Kitap’taki ilkeleri uygulayabilmek için önce onları bulmamız gerek. Diyelim ki birlikte inceleme yaptığınız kişi sigarayı bırakmak konusunda isteksiz. Size şöyle diyor: “Kutsal Kitap sigarayı açık açık yasaklamıyor ki! Bunun yanlış olduğunu nereden biliyorsunuz?” Bu konuyla ilgili ilkeleri bulmasına ve bunlar üzerinde akıl yürütmesine nasıl yardım edebilirsiniz? Yehova’nın Şahitleri İçin Araştırma Rehberi çok işinize yarayabilir. Bu yayındaki “Tütün ve Sigara” başlığını gösterebilirsiniz. Bu başlığın altında “Yaratıcımızın Sigara Hakkındaki Görüşü Nedir?” başlıklı bir makale yer alıyor. (1 Haziran 2014 tarihli Gözcü Kulesi dergisine bakın.) Kişi bu makaleyi okurken hangi ayetleri ve ilkeleri bulacak?

¹⁶ Makalede yer alan beş ilkeyi düşünelim. (1) Yehova bizi ölüme götürebilecek herhangi bir şeyin kölesi olmamızı istemez (Rom. 6:16). (2) Bedenimize zarar verecek her şeyden kaçınmalıyız (2. Kor. 7:1). (3) Yehova O’na tüm benliğimizle hizmet etmemizi ister (Mat. 22:37). (4) Başkalarına zarar verecek bir şey yapmamalıyız (Mat. 22:39; 1. Kor. 10:24). (5) Yehova doğru olanı yapmamız için bize güç verecektir (Filip. 4:13). Dolayısıyla Kutsal Kitap sigara içmeyi açık açık yasaklamasa da, bu ilkeler inceleme yapan kişinin Yehova’nın bu konuda ne düşündüğünü anlamasına yardım edebilir.

17. Düğün hazırlığı yapan bir çift, onlara yardım edebilecek ilkeleri nasıl bulabilir?

¹⁷ Düğün hazırlığı yapan Şahit bir çift onlara yardım edecek ilkeleri nereden bulabilir? Yine Araştırma Rehberi çok işe yarayabilir. “Nikâh ve Düğün” başlığı altında yer alan makalelerde bu konuyla ilgili temel ilkeler yer alıyor. Bunlardan altısına bakalım. (1) Tüm düzenlemeler Yehova’yı yüceltmeli (1. Kor. 10:31, 32). (2) Kıyafetlerimiz uygun ve ölçülü olmalı, aşırıya kaçmamalı (1. Tim. 2:9; 1. Pet. 3:3, 4). (3) Bu dünyaya özgü, gösteriş yansıtan her tür tutum ve davranıştan uzak durmalıyız (Yuhn. 17:14; Yak. 1:27; 1. Yuhn. 2:15, 16). (4) Her şey düzen içinde olmalı (1. Kor. 14:40). (5) Verdiğimiz davet aşırı içki tüketilen çılgın bir eğlenceye dönüşmemeli (Gal. 5:21). (6) Davet sırasında tüm düzenlemelerden sorumlu birinin olması önemlidir (Yuhn. 2:8, 9).

18-19. (a) Başka hangi araçtan yararlanabiliriz? (b) Bu yayın, bayramlar ve kutlamalarla ilgili ilkeleri bulmamıza nasıl yardım edebilir? (“İlkeleri Bulmaya Çalışın” başlıklı çerçeveye bakın.)

¹⁸ Yaşamımıza Yön Veren Ayetler kitabından da yararlanabilirsiniz. Bu yayında çok farklı konularda ayetler yer alıyor. Seçtiğiniz konunun altındaki sorular ve ayetler ilkeleri tespit etmenize yardım edebilir. Diyelim ki bir kutlamaya katılıp katılmamaya karar vermeniz gerekiyor. Bu yayındaki “Bayramlar ve Kutlamalar” başlığı altındaki “Hıristiyanların katılmadığı kutlamalar” kısmına bakabilirsiniz.

¹⁹ O kısmın altında şöyle bir soru yer alıyor: “Sahte dinle bağlantılı kutlamalara katılmak neden yanlıştır? (1Ko 10:21; 2Ko 6:14-18; Ef 5:10, 11).” Oradaki ayetleri gözden geçirebilirsiniz. Sonra da böyle kutlamalara bazı örnekler veriliyor. “Milli bayramlar ve kutlamalar” kısmı altında bir ulusun tarihindeki olayları anmak, savaşları anmak ve bir insanı taparcasına yücelten törenlere katılmak hakkında ilkeler sıralanıyor. Bu ilkeler doğru bir karar vermenize yardım edebilir. Teşkilatı aracılığıyla vicdanımızı eğiten böyle yayınlar sağladığı için Yehova’ya ne kadar teşekkür etsek azdır!

VİCDANINIZI İYİ EĞİTTİĞİNİZDEN EMİN OLUN

20. Vicdanımızı iyi bir şekilde eğittiğimizi nasıl gösterebiliriz?

²⁰ İyi ki özgür iradeye sahibiz! Ama bu armağanı doğru şekilde kullanabilmek için vicdanımızı eğitmemiz gerekir. Bunun için kutsal ruhun yardımına ihtiyacımız var. Yehova’dan ruhunu isteyelim ve ruhun rehberliğiyle uyumlu hareket edelim. Kutsal Kitap ilkeleri de vicdanımızı eğitmemize yardım eder. Böylece Yehova’yı yücelten ve O’nu memnun eden kararlar verebiliriz. Öyleyse tüm bu hediyelerden en iyi şekilde yararlanalım. O zaman Tanrı’nın Sözünün gücünü hayatımızda net şekilde görebileceğiz (2. Tim. 3:16, 17; İbr. 4:12).