Gençler Soruyor . . .

Kilo Saplantımdan Nasıl Kurtulabilirim?

“Yaşamımdaki en önemli sorun, sandviçime mayonez koyup koymamak. Zihnim sürekli mayonez konusuyla meşgulken, dikkatimi nasıl başka bir şeye yöneltebilirim? Son kararım ne mi? Mayonez kullanmak yok, çünkü çok kalorisi var. Yine anoreksi kazandı. Ben kaybettim.”—Jaimee

YEME bozuklukları milyonlarca genci etkilemektedir.a Hiçbirinin başlangıçta niyeti açlık çekmek (anoreksi) ya da düzenli olarak aşırı yiyip kendini kusmaya zorlamak (bulimi) değildi. Tam tersine birçokları sadece birkaç kilo verme hedefiyle başladı. Fakat onlar farkına varmadan, aç kalmayı ve aşırı yemeyi içeren garip bir döngüye tutsak oldular. Jaimee şöyle dedi: “Bu rejime kilolarımı kontrol altında tutmak için başladım, ancak şimdi o beni kontrol ediyor.”

Eğer zihninin sürekli, yemekle ve yediklerinin kilo yapıp yapmayacağıyla meşgul olduğunu fark edersen ne yapabilirsin? İlk olarak, başka birçok gencin yeme bozukluklarıyla savaşıp galip geldiğini bilmelisin! Peki nasıl?

Aynadan Başlayalım

Yeme bozukluğuna karşı yapılan savaşı kazanmakta önemli bir adım dış görünüşünü kabullenmektir. Changing Bodies, Changing Lives isimli kitap şöyle diyor: “Yeme bozukluğu olan çoğu insanın dış görünüşüyle ilgili çarpık görüşleri vardır. Dış görünüşlerini gerçekçi olarak değerlendirmezler ve kendileri, özellikle de görünüşleri konusunda çok eleştiricidirler.”

Bazı gençler kendilerini tamamen fiziksel görünüşlerine göre yargılıyorlar ve herhangi bir kusuru felaket olarak niteliyorlar. On yedi yaşındaki Vicki, “öylesine şişmanım ki buna dayanamıyorum,” diyor. “Belim çok kalın ve hiçbir bluzumu eteğimin içine koyamıyorum.” Vicki, 10 kilo verdikten sonra bile tatmin olmamıştı. O ya yemeği reddetti ya da midesini tıka basa doldurduktan sonra tüm yediklerini kustu.

Dış görünüşünle bir dereceye kadar ilgilenmen elbette yanlış değildir. Mukaddes Kitabın Sara, Rahel, Yusuf, Davud ve Abigail gibi kadın ve erkeklerin fiziksel görünüşlerinden övgüyle bahsetmesi dikkate değer bir noktadır.b Hatta Mukaddes Kitap Davud’a yaşlılığında bakan Abişag’ın “çok güzel” olduğunu söyler—I. Kırallar 1:2-4.

Gerçek Güzelliğin Tanımı

Mukaddes Kitaba göre aslında önemli olan kişinin fiziksel görünüşü ya da vücudunun şekli değildir. Bunun yerine, ‘yüreğin gizli insanı’ övülür. (I. Petrus 3:4) Tanrı’nın ve insanların önünde gerçekten çekici ya da itici olmamızı sağlayan içimizdeki insandır.—Süleymanın Meselleri 11:20, 22.

Kral Davud’un oğlu Abşalom’u düşün. Mukaddes Kitap şöyle der: “Bütün İsrailde Abşalom kadar güzelliği için övülecek kimse yoktu. Ayağının tabanından başının tepesine kadar kendisinde kusur yoktu.” (II. Samuel 14:25) Ancak bu adam bir haindi. Gururu ve hırsı yüzünden, Yehova’nın tayin ettiği kralın tahtını ele geçirmeye çalıştı. Bu yüzden, Mukaddes Kitap Abşalom’dan övgüyle bahsetmez, hatta ondan utanmaz bir vefasız ve ölümcül nefreti olan bir adam olarak bahseder.

Bir kişinin gerçek güzelliği ya da yakışıklılığı fiziksel görünüşüne bağlı değildir. Yerinde olarak Mukaddes Kitap şöyle der: “Hikmet kazan; bütün kazandıklarınla beraber anlayış kazan. Senin başına sevimli bir çelenk koyacaktır; sana güzellik tacını verecektir.”—Süleymanın Meselleri 4:7, 9.

Yine de, çoğu zaman yeme bozukluklarının ortaya çıkışının tek sebebi, kişinin dış görünüşünden tatmin olmayışı değildir. Bir başvuru kaynağı şöyle diyor: “Yemek konusunda saplantısı olan ve anoreksi nervosa, bulimi ve aşırı yeme gibi yeme bozukluklarının kurbanı olan insanların genelde özsaygıları eksiktir; onlar kendilerini pek değerli görmezler ve başkalarının da kendilerine değer vermeyeceklerini düşünürler.”

Kendini değersiz hissetmene katkıda bulunan bazı etkenler vardır. Örneğin, özellikle yaşıtlarından önce geliştiysen, ergenlik çağının başlangıcındaki belirsizlik duyguları seni ezebilir. Ayrıca bazı gençler sürekli kargaşa yaşanan evlerde büyüdüler, hatta belki fiziksel ya da cinsel açıdan istismar edildiler. Değersizlik duygusunun sebebi ne olursa olsun, iyileşmek için, bu duyguyu körükleyen neyse onu kabul etmek gereklidir. Bu, bir insan olarak gerçek değerinin farkında olman anlamına gelir. Herkesin kesinlikle bazı övülecek nitelikleri vardır. (I. Korintoslular 12:14-18 ile karşılaştır.) Evet, belki sen bunları kendinde göremeyebilirsin, ancak olgun bir arkadaşın bunları sana gösterebilir.

Peki ya sağlık sorunları nedeniyle haklı olarak gerçekten kilo vermen gerekiyorsa? Mukaddes Kitap, ‘davranışlarımızda ölçülü’ olmamızı tavsiye eder. (I. Timoteos 3:11, Müjde) Bu nedenle en iyisi, rejim ve hızlı kilo verme programları konusunda aşırıya kaçmamaktır. Belki de, istenmeyen kilolardan kurtulmanın en iyi yolu sağlıklı şekilde beslenmek ve uygun ölçüde egzersiz yapmaktır. FDA Consumer dergisi şöyle dedi: “Başka her şeyde olduğu gibi, kilo vermenin de doğru ve yanlış yöntemleri vardır. Yanlış yöntem; öğün atlamak, diyet ekmeği ve su dışında bir şey yiyip içmemek, rejim hapı kullanmak ya da kendini kusmaya zorlamaktır.”

Birine Açılmanın Yararı

Sosyal hizmet görevlisi Nancy Kolodny yeme bozukluğunu “yalnız başına, harita veya pusula olmadan, çıkışların nerede olduğunu ya da çıkışı ne zaman bulacağını, hatta bulup bulamayacağını dahi bilmeden bir labirente girmeye” benzetiyor. “Onun içinde ne kadar uzun kalırsanız, oradan çıkmaya çalışmak da sizi o kadar şaşkına çevirir ve hayal kırıklığına uğratır.” Böylece eğer sende anoreksi ya da bulimi belirtileri varsa, yardım alman gerekiyor. “Labirentten” tek başına çıkamazsın. Bu yüzden, ana-babanla ya da güvendiğin başka bir yetişkinle konuş. Bir Mukaddes Kitap meseli şöyle der: “Dost her vakit sever; ve sıkıntı için kardeş doğmuştur.”—Süleymanın Meselleri 17:17.

Yehova’nın birçok Şahidi cemaatteki ihtiyarlar arasında bu tür güvenilir dostlar buldu. İhtiyarlar tabii ki doktor değildir ve onların yapacakları, tıbbi yardımın yerini tutmaz. Bununla birlikte, onlar “fakirin feryadına” kulak tıkamazlar; ayrıca öğütleri ve duaları ruhi anlamda ‘hastayı kurtarmaya’ yardım edebilir.—Süleymanın Meselleri 21:13; Yakub 5:13-15.

Birine danışmak istiyor, fakat onunla konuşmaya çekiniyorsan, düşüncelerini bir mektupla ona iletip cevaplandırmasını isteyebilirsin. Önemli olan, sorunu birine açıkça anlatmaktır. Nancy Kolodny şöyle yazdı: “Bu sorunla yalnız başına başa çıkamayacağını kabullenerek, bundan sonra birinin yardımını istemeye karar veriyorsun.” Şunları ekledi: “Bu adımları düşünmek ve atmak zor olabilir; fakat bu uygulanabilir adımlar, labirentten çıkmak üzere doğru yolu bulmana yardım edecektir.”

İsa’nın takipçisi gençlerin başka güçlü bir kaynağı daha var; dua. Tanrı’ya dua etmek psikolojik bir destek değildir. Bu, seni senden daha iyi anlayan Yaratıcıyla kurulan gerçek ve yaşamsal bir iletişimdir. (I. Yuhanna 3:19, 20) Bu nedenle, her ne kadar şimdi Yehova’nın hastalıkları ortadan kaldıracağı dönemde yaşamıyorsak da, sevgi dolu Tanrımız sendelememen için adımlarına rehberlik edebilir. (Mezmur 55:22) Deneyimlerine dayanarak Mezmur yazarı Davud şöyle yazdı: “Rabbi (Yehova’yı) aradım, ve bana cevap verdi, ve bütün korkularımdan beni azat etti. Bu hakir çağırdı, ve RAB işitti, ve bütün sıkıntılarından onu kurtardı.”—Mezmur 34:4, 6.

O halde, en derinlerdeki duygularını mutlaka Yehova’ya aç. Resul Petrus şöyle yazdı: “Bütün kaygınızı onun üzerine atın, çünkü o sizi kayırır.” (I. Petrus 5:7) Yehova’nın sevgi dolu inayetinin değerini anlamak için Mezmur 34, 77, 86, 103 ve 139’u okumaya ne dersin? Bu mezmurlar üzerinde derin düşünmek Yehova’nın vefalı olduğuna ve senin başarılı olmanı istediğine dair inancını güçlendirecektir. O’nun sözünü okuyarak, şunu yazan Davud’un duygularını paylaşabilirsin: “Kaygılı ve sıkıntılı olduğum zaman beni rahatlatıyor ve sevindiriyorsun.”—Mezmur 94:19, Today’s English Version.

Sabırlı Ol; İyileşmek Vakit Alır

Yeme bozukluğu için yardım alan çoğu insan bir gecede iyileşmez. Girişte sözlerinden alıntı yapılan Jaimee’yi düşün. Yardım almaya başladıktan sonra, bir tabak mısır gevreği gibi basit bir şeyi yemek bile ona zor geldi. O şöyle diyor: “Kendime sürekli bunun benim için iyi olduğunu ve yaşamak için yemek yemem gerektiğini söylemek zorundayım. Yediğim her kaşık yemek, binlerce kilo ağırlığındaymış gibi geliyor.”

Jaimee neredeyse ölecekti, fakat o yemekle ilgili saplantısını yenmeye karar verdi. Şöyle dedi: “Ölmeyeceğim, bununla savaşacağım ve yeneceğim. Anoreksiyi yeneceğim. Zor olsa da bunu yapacağım.” Sen de yapabilirsin!

[Dipnotlar]

[Sayfa 19’daki resim]

Dengeli bir beslenme programı ve uygun ölçüde egzersiz kilonu kontrol etmene yardım edebilir