Dünyaya Bakış

Tehlikede Olan Türler

Almanya’da Federal Çevre Başkanı Angela Merkel, ülkede tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan türlerin yüksek oranından duyduğu endişeleri açıkça dile getirdi. Bakanlığın çevre konulu bir kitap yayımladığını duyuran Merkel endişe verici bazı istatistiklere değindi. Süddeutsche Zeitung, uzmanların tahminlerine dayanarak şunu yazıyor: Almanya’da yerli omurgalılardan “tüm memelilerin yüzde 40’ı, sürüngenlerin yüzde 75’i, amfibyumların yüzde 58’i, tatlı su balıklarının yüzde 64’ü ve kuşların yüzde 39’u varlığı tehlikede olan türlerdir.” Tüm türlerinin yüzde 26’sı tehlikede olan bitkilerin durumu da daha iyi değil. Geçmişte doğal çevreye yönelik tehlikeyi azaltmak için gösterilen çabalar yetersiz kalmıştır. Merkel “doğanın korunması için yeni bir strateji” belirlenmesi çağrısında bulundu.

Çocukları Çocuk Kaçıranlardan Korumak

Almanya’daki ana-babalar, özellikle yakın zamanda kız çocuklarının kaçırılma olaylarında meydana gelen hızlı artış nedeniyle çocuklarının güvenliğinden giderek daha çok endişe duyuyor. Nassauische Neue Presse’ye göre, Alman Çocukları Koruma Derneğinde terapist olan Julius Niebergall önlem olarak bazı önerilerde bulundu. Örneğin, ana-babalar çocuklarına okul yolu üzerinde bulunan ve acil bir durumda yardım isteyebilecekleri bir mağaza veya ev gibi bazı yerler gösterebilirler. Küçüklere ayrıca yabancılarla konuşmamaları veya yabancıların kendilerine dokunmasına izin vermemeleri öğretilmeli. Niebergall’ın vurguladığı gibi, “çocuklar, bazen ‘hayır’ diyebileceklerini öğrenmeliler,” karşılarındaki bir yetişkin olsa bile. Özellikle muhtemel bir çocuk hırsızı karşısında çocuklar başka yetişkinlerin yardımına başvurmalı. “Lütfen bana yardım edin. Bu adamdan korkuyorum,” demeleri öğretilebilir.

Saldırgan Yolcular

Havayolu şirketleri öfkeli yolcuların saldırgan davranışlarında ani bir artış olduğundan söz ediyorlar. Gecikmeli uçuşlar ve kayıp bagaj gibi durumlar yüzünden çok kızan yolcular The New York Times gazetesindeki bir habere göre “kabin ekibine tükürüyor, tepsileri fırlatıyor ve bazen personele vuruyorlar. Zaman zaman pilotlara bile saldırıyorlar.” Uçak kazasıyla sonuçlanabileceğinden, görevliler özellikle uçuş sırasında meydana gelen bu tür saldırılardan endişe duyuyorlar. Bir havayolu şirketi her ay 100 kadar sözlü veya fiziksel saldırı olayı kaydediyor. The Times’ın söylediği gibi, “huzursuzluk yaratan yolcular her iki cinsten, çeşitli ırklardan ve değişik yaş gruplarından olup hem “economy” ve “business” sınıfında, hem de birinci sınıfta yolculuk edenler aynı çirkin davranışlarda bulunuyorlar. Yaklaşık üçte biri de içkili oluyor.”

Kızlar Hâlâ Sünnet Ediliyor

Birleşmiş Milletler tarafından yayımlanan The Progress of Nations 1996 adlı yıllık bir rapora göre, özellikle Afrika başta olmak üzere, kızların sünnet edilmesi birçok ülkede bir sorun olmaya devam etmektedir. Birkaç ülke bu acımasız uygulamaya karşı yasaklar koyduysa da, her yıl yaklaşık iki milyon kız sünnet ediliyor. Kurbanların çoğu 4-12 yaşlarındadır. Raporda bildirildiği gibi, “o anki korku ve acının dışında, uzun süreli kanama, enfeksiyon, kısırlık ve ölüm gibi sonuçlar da olabilir.”

Saralılara Köpeklerden Yardım

İngiltere’de köpekler, sara hastalarını başlamak üzere olan bir sara nöbeti konusunda uyarmak üzere eğitiliyor. Londra’da çıkan The Times gazetesinde bildirildiği gibi, bu şekilde hastaların nöbet için hazırlanmaya yeterince vakti olacak. Özürlü insanlar için köpeklerin eğitilmesi konusunda uzman olan bir hayır kurumunun müdürü şöyle açıklıyor: “Nöbet sırasında havladığı için ödüllendirilmesinin sonucu olarak, köpek nöbetten hemen önce hastada beliren işaretleri ve semptomları ayırmayı biliyor. Böyle bir tepkinin ödülle sonuçlanacağını bildiğinden, köpek böyle işaretlere karşı son derece duyarlı oluyor.”

Japonya’da Yeni Tutumlar

The Daily Yomiuri, Japonya Gençlik Enstitüsünün yakın zamanda Japonya’daki 1.000 lise öğrencisiyle bir anket yaptığını yazıyor. Ankete göre öğrencilerin yüzde 65,2’si derslere girmemenin yanlış olmadığını düşünüyor. Neredeyse yüzde 80’i öğretmenlerin sözünü dinlememek konusunda da aynı görüşü paylaşıyor ve öğrencilerin yaklaşık yüzde 85’i ana-babaya itaatsizlik etmeyi hoşgörüyor. The Daily Yomiuri’ye göre, aynı anket kızların yüzde 25,3’ünün, henüz okurken para karşılığında fuhuş yapmanın kişisel seçime bağlı olması gereken bir konu olduğunu düşündüğünü gösterdi.

Tehlikeli Araba Kullanma Alışkanlıkları

Curitiba’da (Brezilya) çıkan Gazeta do Povo gazetesinde açıklandığına göre, gibi, “Brezilya’da trafikle bağlantılı tüm ölümlerin yüzde ellisi alkolden kaynaklanıyor.” Sarhoşken araba kullanmak “her yıl 26.000’den fazla ölüme” neden olmaktadır. Bu kazalar çoğunlukla “kısa mesafeli yolculuklarda ve hava iyiyken oluyor.” Sarhoş bir sürücü kendine güvense de, hızlı tepki gösterme kabiliyeti azaldığından hem kendi güvenliğini hem de yolda bulunan başka kişilerin güvenliğini tehdit ediyor. Deneylerin gösterdiği gibi, alkolün etkisi altındayken “beklenmedik durumlarla başa çıkmak zor, hatta olanaksızdır.” Gazeteye göre, alkolün metabolizma yoluyla atılması 6-8 saat sürebilir ve ne koyu bir kahve ne de soğuk bir duş sarhoş bir sürücünün güvenli araba sürmesini sağlar.

İngiltere’de yapılan bir ankete göre, sıradan bir sürücü haftada 50 ciddi hata yapar. Londra’da çıkan The Times, ankete katılan 300 sürücünün ortalama olarak seyahatlerinin yüzde 98’inde en az bir kez dikkatsizlik yaptığını itiraf ettiğini bildirdi. İki seyahatten birinde öfkelendiler. Çoğu sürücünün girdiği bir risk, hız yapmaktır; yarısından fazlası kaza yaptığını söyledi. Toronto’da (Kanada) yapılan araştırmalar, araba sürerken araç telefonu kullanan sürücülerin kaza yapma olasılıklarının dört kat fazla olduğunu öne sürüyor. Telefon görüşmesinin başlamasından sonraki ilk on dakika içinde tehlike en yüksek düzeyde oluyor; bunun nedeni, sürücünün dikkatinin dağılması ve bu yüzden tepki süresinin daha uzaması olabilir.

Aşçılık Ölmeye Yüz Tutan Bir Sanat mı?

Avustralya’nın Queensland eyaletinde yemek alışkanlıkları hakkında yapılan 12 aylık bir araştırmaya göre, aşçılık ölmeye yüz tutan bir sanat durumuna gelebilir. The Courier Mail, 25 yaşından küçük olanların çoğunun kendi yemeklerini pişirme becerisine sahip olmadığını bildiriyor. Araştırmayı kaleme alan halk sağlığı okutmanı Margaret Wingett, gençlerin—özellikle kızların—geçmişte yemek pişirmeyi ya evde annelerinden ya da okulda öğrendiklerini söyledi. Fakat bugünlerde kızlar da dahil çoğu gencin yemek pişirmeyi bilmediği ve öğrenmeye istekli olmadığı görülüyor. Birçokları hazır ya da kolay yemekleri yeğliyor. Bazıları, bu tür yemek alışkanlıklarının yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve kalp hastalıklarında artışa neden olabileceğine inanmaktadır.

Radyoaktif Binalar

Asiaweek dergisine göre, kuzey Tayvan’da, “içinde 1.249 daire bulunan 105 bina” radyoaktiviteyle “kirlenmiştir.” Bu durum, bir elektrik şirketinin elemanı tarafından oğluna bir radyasyon monitörünün nasıl çalıştığını gösterirken ortaya çıkarıldı. Mutfaklarında ölçüm yaparken, ibrenin tehlikeyi gösteren kısma gelmesi onu çok şaşırttı. Daha sonra yapılan araştırma bu ve başka apartmanların kirli olduğunu doğruladı. Testler radyasyonun binanın duvarlarındaki çelik çubuklardan kaynaklandığını gösterdi. Yetkililer radyasyonun çeliğe nasıl girdiği konusunda kesin bir sonuca varamadılar.

Yüksek Teknoloji Hırsızlığını Önleme Aygıtları

Bir zamanlar gizli mesajlar iletmek isteyen casusların gözdesi olan microdot (mikronokta) İngiltere’de hırsızlığı önlemek için kullanıldı. Bir evin posta kodunu 60-70 kere içeren ve her biri bu cümlenin sonundaki nokta büyüklüğünde olan noktalar hırsızların ilgisini çekebilecek eşyaların işaretlenmesi için kullanılıyor. Londra’da çıkan The Times’ın yazdığına göre, noktalar “güçlü yapıştırıcıyla karıştırılmış olarak, fırçayla birlikte oje şişesine benzer bir şişede geliyor. Her bir şişe 1.000 kadar mikronokta içeriyor ve alıcı eşyasını istediği gibi ince ince işaretleyebiliyor ya da kaplayabiliyor.” Ayrıca yapıştırılan belirgin bir etiket hırsızı uyarıyor. Hırsız bütün gizli noktaları yok edip etmediğinden asla emin olamaz. Benzer şekilde, Vietnam Savaşında ölen savaş uçağı pilotlarının kimliğini saptamak üzere geliştirilmiş bir bilgisayar çipi şimdi resimleri, heykelleri veya mobilyaları teşhis ediyor. Bir pirinç tanesinden büyük olmayan ve takıldığında bulunması olanaksız olan çip eşyanın geçmişi, tarifi ve sahibi gibi ayrıntıları içerebiliyor ve bir tarayıcıyla okunabiliyor. The Times’a göre, bu bilgi suçluların elindeki eşyaların gerçek sahiplerinin bulunmasında yararlı olabilir.