AGİT Nedir? Başarılı Olacak Mı?

İKİNCİ Dünya Savaşı’ndan sonra batıdaki demokratik kapitalist ülkeler ile doğudaki Komünist Sovyet blok arasında bir güç mücadelesi başladı. Her blok kendi güvenlik teşkilatını oluşturdu: Batıda Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı (NATO) ve doğuda Varşova Paktı.

Soğuk Savaşın buzları, 1975 yılına gelindiğinde Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya’nın da aralarında bulunduğu 35 devletin Helsinki Anlaşması diye bilinen belgeyi imzalamasına izin verecek kadar çözülmüştü. Böylece Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) doğdu. Bu, iki blok arasında karşılıklı görüşme ve tartışmayı sağlayacak çok taraflı bir forumdu.

AGİK 1994’teki Budapeşte Zirvesinde adını Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) olarak değiştirdi. Bugün, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve eski Sovyetler Birliğinin tüm ülkeleri de dahil 54 ülkeden oluşuyor.

Amacı

AGİT’e üye ulusların amacı, Avrupa’nın güvenliğini garantilemenin yanı sıra, insan haklarını, silahsızlanmayı, demokratik özgürlükleri ve bölgesel anlaşmazlıkların halledilmesini desteklemektir.

AGİT’in zirve toplantılarından biri 2-3 Aralık 1996’da Portekiz’in Lizbon şehrinde gerçekleşti. Amerika Birleşik Devletlerinin de içinde bulunduğu bazı NATO üyeleri, Orta ve Batı Avrupa’dan daha fazla ulusun katılımıyla NATO’nun genişletilmesi taraftarı olduğu için, dikkat önce NATO üzerinde yoğunlaştı. Rusya ve onun Doğu bloku müttefiklerinden bazıları, NATO’nun eski Batı bloku müttefiklerini bünyesine katarak genişlemesini desteklemek yerine, AGİT’in Avrupa’daki güvenlik meseleleriyle ilgili bir forum oluşturmasını istiyor.

Rusya başbakanı Viktor Çernomirdin toplantıda şunları söyledi: “Biz bütün Devletlerin birlikte çalışabileceği, Avrupa’daki tek forum olan AGİT’i güçlendirme taraftarıyız. Burası, güvenlik ve savunma hakkında konuşabileceğimiz uluslararası nitelikteki en iyi yerdir.”

Zirvenin belirsiz sonuçlarıyla ilgili basının yaptığı yorumlara rağmen, öğleden sonraki ışıl ışıl güneş kapanışta genel bir iyimserlik havası yaratmış gibiydi. AGİT’in başarısı ya da başarısızlığı ne olursa olsun, her yerde barış seven kişiler şundan emin olabilir: Gerçek barış ve güvenlik yakında tüm dünya çapında Tanrı’nın Gökteki Krallığının yönetimi altında gerçekleşecektir.—Mezmur 72:1, 7, 8.

[Sayfa 23’teki resim]

Portekiz’in Lizbon şehrinde, konferansın yapıldığı Belém Kültür Merkezi