Koşunun Tadını Çıkarın—Fakat Risklerine Dikkat Edin!
ALMAN gazetesi Süddeutsche Zeitung, 18 yaşında birinin, “koşma arzusunu doyurmak için daha ve daha uzun mesafelere” gereksinim duyduğunu yazdı. O, “huzurlu ve mutlu bir şekilde yatağa geri dönmeden önce, bir kez gece saat 2.00’de ve bir kez de 6.00’da yirmi dört kilometre” koşmalıydı. Birçok ülkede, araştırma alanında çalışan bilim adamları şimdi endorfin bağımlısı koşucuları konu edindiğine göre, bu, benzeri görülmeyen bir olay değil. Acaba böyle bir bağımlılık nasıl gelişebilir?
Araştırmacıların ortaya çıkardığına göre, kesintisiz ve uzun süreli fiziksel zorlanmalar sonucu, kas sinirlerinde endorfin oluşuyor. Endorfinler öfori duygusu veren, endojen (içerden gelen) narkotik maddelerdir; ve bu da bazen fanatik koşucuları coşturur. Spor tıbbı konusunu araştıran uluslararası bir derneğin başkanı olan Wildor Hollmann şunu ileri sürüyor: “Bu morfin türevlerinin bağımlılığa yol açıp açmadığı uzun zamandır tartışma konusuydu. Bu şimdi kanıtlanmış bir gerçek.” Bu nedenle, uzun mesafeler koşmanın ve tabii aşırı zorlanmaya dayanan başka herhangi bir hareket yapmanın özünde bazı tehlikeler barındırdığı anlaşılıyor.
Yüksek performans gerektiren spor etkinlikleriyle ilintili başka sağlık riskleri de olabilir mi? Evet. Yaklaşık 2.500 yıl önce Marathon’dan Atina’ya kadar koşan Yunanlı ulağın öyküsünü belki hatırlarsınız. Efsaneye göre o, Yunanlıların Perslere karşı kazandığı zaferin haberini Atina’ya getirdikten hemen sonra yere yığılıp oracıkta öldü. Araştırmacılar bu öyküyü kaslardaki endorfine ilişkin bir örnek olarak görüyorlar. Onlar, endorfin ağrı hissini azalttığı için, yorucu etkinliklerin uzun süre yapıldığında ani kalp durmasından kaynaklanan ölüme götürebileceğini söylüyorlar. Sözgelimi, şiddetli göğüs ağrıları normal koşullarda bir koşucunun durmasını sağlar ve uzmanlara göre bu mola, çoğu olayda kalbin olağan ritmine yeniden oturmasına olanak tanır. Oysa aşırı fiziksel efor harcandığı sırada, endorfin, ağrı hissini azaltarak vücudun yaydığı sinyalleri koşucu tarafından fark edilmez hale getirir. Bu çok feci sonuçlara yol açabilir.
Diğer yandan, dengeli fiziksel hareketlerin sağlığa yararı vardır ve böyle zamanlarda salgılanan endorfinin olumlu bir etkisi olduğu görülür. Düzenli olarak koşuya giden bir bayan şunları söyledi: “Ruhsal durumumu düzeltmek için ilaç kullanırdım; ama şimdi kendimi kötü hissettiğimde koşuya gidiyorum.” Sıkı bir yürüyüş aslında kişinin depresyonunu gidermesine, hiç değilse depresyona göğüs germesine yardımcı olabilir. Endorfinin böyle durumlarda katkısının olduğu görülüyor. Fiziksel egzersiz, yalnızca aşırıya kaçıldığı zaman tehlikeli hale gelir.—I. Timoteos 4:8 ile karşılaştırın.