Lefa Lo Dirilwe Ka Lorole, Gatelang Pele!

“Gonne o itse popègō ea rona, o gakologecwe ha re le lorole hèla.”—PESALEMA 103:14.

1. A Bibela e bua boammaaruri mo go tsa saense fa e bolela gore batho ba dirilwe ka lorole? Tlhalosa.

FA RE bua kaga mmele, re lorole. “Yehofa Modimo a bopa motho ka lorole loa mbu, me a budulèla mōea oa botshelō mo dinkoñ tsa gagwè; me motho a dihèga mōea o o tshedileñ.” (Genesise 2:7) Tlhaloso eno e e sa raraanang ya go bopiwa ga motho e dumelana le boammaarure jwa saense. Dielemente tsotlhe tse mmele wa motho o bopilweng ka tsone di fitlhelwa mo ‘loroleng lwa mbu.’ Mongwe yo o ithutang khemiseteri o kile a bolela gore mmele wa motho yo o godileng o na le 65 lekgolong ya okosejene, 18 lekgolong ya khabone, 10 lekgolong ya haeterojene, 3 lekgolong ya naeterojene, 1,5 lekgolong ya khalesiamo, le 1 lekgolong ya foseforase, mme mo go salang e le dielemente tse dingwe. Ga se ga botlhokwa gore a diphopholetso tseno di boammaaruri ka mo go feletseng kana nnyaa. Ntlha ya botlhokwa ke gore: ‘Re lorole’!

2. O ikutlwa jang ka tsela e Modimo a dirileng batho ka yone, mme ka ntlha yang?

² Kwantle ga Jehofa, ke mang yo o neng a ka bopa dibopiwa tse di raraaneng jaana ka lorole fela? Ditiro tsa Modimo di itekanetse e bile ga di na selabe, ka jalo le ka motlha re ka se ke re ngongoregele lebaka la go bo a tlhophile gore o tla bopa motho ka tsela eno. Eleruri, lebaka la gore Mmopi yo Mogolo a bo a kgonne go bopa motho ka lorole lwa mmu ka tsela e e boifisang le e e molemolemo le dira gore re anaanele le go gaisa pele tsela e A nang le thata e e senang tekanyetso ka yone, bokgoni, le botlhale jwa go dira dilo.—Duteronome 32:4, ntlhanyana e e kwa tlase go NW; Pesalema 139:14.

Go Fetoga ga Maemo

3, 4. (a) Fa Modimo a ne a bopa motho ka lorole, O ne a sa ikaelela eng? (b) Dafide o ne a lebisitse kwa go eng mo go Pesalema 103:14, mme ditemana tse di dikologileng temana eno di re thusa jang gore re fitlhelele tshwetso eno?

³ Dibopiwa tse di dirilweng ka lorole di na le ditlhaelo dingwe. Lefa go ntse jalo, Modimo o ne a sa ikaelela gore di nne morwalo kana di kgoreletse ka tsela e e feteletseng. Di ne di sa direlwa go kgoba marapo kana go tlhokisa boitumelo. Lefa go ntse jalo, jaaka ditemana tse di dikologileng mafoko a ga Dafide mo go Pesalema 103:14 di bontsha, ke boammaaruri gore ditlhaelo tse batho ba nang le tsone di ka ba kgoba marapo mme tsa felela ka gore ba tlhoke boitumelo. Ka ntlha yang? Fa Adame le Efa ba ne ba tlhoka kutlo mo Modimong, ba ne ba fetola boemo jwa lelapa la bone la mo isagweng. Go bo nene ba dirilwe ka lorole go ne ga simolola go kaya dilo dingwe tse disha.a

⁴ Dafide o ne a sa bue kaga ditlhaelo tsa tlholego tse le batho ba ba itekanetseng ba ba dirilweng ka lorole ba neng ba ka nna le tsone, mme o ne a bua kaga makoa a batho a a bakwang ke bosaitekanelang jo re bo ruileng. Eseng jalo o ka bo a sa bolela jaana kaga Jehofa: “Eo o ichwarèlañ maikèpō aotlhe a gago; a hodise malwetse a gago aotlhe hèla; Eo o rèkololañ botshelō yoa gago mo tshenyegoñ [yo o sa kang a] re dihèla kaha maleoñ a rona, leha e le go re duèla kaha maikepoñ a rona.” (Pesalema 103:2-4, 10) Lefa ba dirilwe ka lorole, fa batho ba ba itekanetseng ba ka bo ba ile ba nna ba ikanyega, ba ka bo ba sa dira phoso, ba leofa, mo ba tlhokang go itshwarelwa; le gone ba ka bo ba sa nna le matlhoko a a tlhokang go alafiwa. Mo godimo ga tsotlhe, ba ka bo ba sa tlhoka gore le ka motlha ba tsene mo lefuting la loso le ba neng ba ka namolwa mo go lone fela ka go tsosiwa.

5. Ke ka ntlha yang fa go se bokete mo go rona gore re tlhaloganye mafoko a ga Dafide?

⁵ E re ka re sa itekanela, rotlhe re diragaletswe ke dilo tse Dafide a neng a bua ka ga tsone. Ka metlha re bona dilo tse re sa kgoneng go di dira ka ntlha ya go sa itekanela ga rona. Re utlwa botlhoko fa ka dinako tse dingwe go lebega di gobatsa kamano ya rona le Jehofa kana le bakaulengwe ba rona ba Bakeresete. Re maswabi go bo bosaitekanelang jwa rona le dikgatelelo tsa lefatshe la ga Satane gangwe le gape di dira gore re itlhoboge. E re ka puso ya ga Satane e ntse e ya bokhutlong ka bofefo, lefatshe la gagwe le ntse le oketsa kgatelelo mo bathong ka kakaretso mme bogolo segolo mo Bakereseteng.—Tshenolō 12:12.

6. Ke ka ntlha yang fa Bakeresete bangwe ba ka ikutlwa ba kgobegile marapo, mme Satane a ka dirisa boikutlo jo bo ntseng jaana ka tsela efe?

⁶ A o akanya gore go tshela botshelo jwa Bokeresete go ntse go ketefalela pele? Bakeresete bangwe ba ile ba akgela ka gore fa lobaka lo ba ntseng ba le mo boammaaruring ka lone lo ntse lo oketsega ba bona e kete bosaitekanelang jwa bone bo ntse bo oketsega. Lefa go ntse jalo, go ka tswa fela e le gore ba simolola go lemoga bosaitekanelang jwa bone go feta pele le kafa ba sa kgoneng ka gone go boloka melao e e itekanetseng ya ga Jehofa ka tsela e ba neng ba ka rata ka yone. Lefa go ntse jalo, tota seno se ka nna sa bo se bakwa ke go bo ba ntse ba gola mo kitsong le go tlhaloganya dilo tse di siameng tse Jehofa a di batlang mo go bone. Ke ga botlhokwa gore le ka motlha re se ka ra letla gore go lemoga sepe se se ntseng jalo go re kgobe marapo mo re ka bang ra simolola go dira se Diabolo a batlang re se dira. Mo makgolong a a ntseng a feta a dingwaga o ile a leka kgapetsakgapetsa gore a tlogedise batlhanka ba ga Jehofa kobamelo ya boammaaruri ka go dirisa lebaka la gore ba kgobege marapo. Lefa go ntse jalo, go rata Modimo ka boammaaruri, mmogo le go ila Diabolo “ka kilō e tona thata” go ile ga dira gore bontsi jwa bone ba se ka ba dira jalo.—Pesalema 139:21, 22; Diane 27:11.

7. Ka dinako tse dingwe re ka tshwana le Jobe ka tsela efe?

⁷ Lefa go ntse jalo, batlhanka ba ga Jehofa ka dinako tse dingwe ba ka ikutlwa ba kgobegile marapo. Lebaka le lengwe e ka nna ya nna go sa kgotsofalele dilo tse rona re di fitlheletseng. Go ka nna ga akaretsa dilo tse di amang mmele kana go sa dirisane sentle le ba lelapa, ditsala, kana badirimmogo. Jobe yo o ikanyegang o ne a kgobega marapo thata mo a neng a rapela Modimo jaana: “Ua bo u ka ka ua mphitlha mo Bobipoñ, ua ka ua mpoloka ka bosaitsiweñ, go tsamaea bogale yoa gago bo heta, ua ka ua ntaolèla motlha o o tlhōmameñ, me ua nkgakologèlwa.” Jaanong fa e le gore maemo a a thata a ne a ka dira gore Jobe, “monna eo o itekanetseñ, eo o siameñ, motho eo o boihañ Modimo, me a tshaba bosula,” a kgobege marapo kgapetsakgapetsa, ga go gakgamatse go bo le rona re ka diragalelwa ke se se tshwanang le seo.—Yobe 1:8, 13-19; 2:7-9, 11-13; 14:13.

8. Ke ka ntlha yang fa go kgobega marapo gangwe le gape go ka supa sengwe se se molemo?

⁸ A bo go gomotsa jang ne go itse gore Jehofa o leba mo teng ga dipelo mme ga a ke a itlhokomolosa motho yo o nang le maikaelelo a a siameng! Le ka motlha ga a kitla a latlha bao ba lekang ka bopeloephepa gore ba mo itumedise. E bile tota, go kgobega marapo ka dinako tse dingwe go ka nna ga supa sengwe se se molemo, gore ga re tseye tirelo ya rona go Jehofa motlhofo. Fa e lejwa ka tsela eno, motho yo o sekeng a nna le bothata jwa go kgobega marapo a ka nna a bo a sa lemoge makoa a gagwe ka tsela ya semoya jaaka ba bangwe ba lemoga a bone. Gakologelwa: “Eo o gopolañ, go re, o eme, a a itisè gore a se ka a wa.”—1 Bakorintha 10:12; 1 Samuele 16:7; 1 Dikgosi 8:39; 1 Ditihalō 28:9.

Le Bone Ba Ne Ba Dirilwe ka Lorole

9, 10. (a) Bakeresete ba tshwanetse go latela sekao sa ga mang? (b) Moshe o ne a itshwara jang malebana le kabelo ya gagwe?

⁹ Bahebera kgaolo 11 e re bolelela ka basupi ba ga Jehofa ba pele ga motlha wa Bokeresete ba ba neng ba na le tumelo e e nonofileng. Bakeresete ba lekgolo la ntlha le ba metlha ya segompieno le bone ba ne ba na le yone. Dilo tse re ka di ithutang mo go bone di botlhokwa fela thata. (Bapisa Bahebera 13:7.) Ka sekai, Bakeresete ba ne ba ka etsa tumelo ya ga mang botoka go feta ya ga Moshe? Go ne ga twe a bolele melaetsa ya katlholo kwa mmusing yo o neng a le maatla go feta botlhe ka nako eo, Faro wa Egepeto. Gompieno, Basupi ba ga Jehofa ba tshwanetse go bolela melaetsa e e ntseng jalo kgatlhanong le bodumedi jwa maaka le mekgatlho e mengwe e e kgatlhanong le Bogosi jo bo tlhomilweng jwa ga Keresete.—Tshenolō 16:1-15.

¹⁰ Go diragatsa thomo eno ga se kabelo e e motlhofo, jaaka Moshe a ne a bontsha. “Ana, nna ke mañ, ha e bo ne ne ke ka ea kwa go Farwe, le go ea go ntsha bana ba Iseraela mo Egepeto?” o ne a botsa jalo. Re ka tlhaloganya tsela e a neng a ikutlwa a tlhaela ka yone. Gape o ne a tshwenyega ka gore Baiseraelekaene ba ne ba tla itshwara jang: “Ga ba ketla ba ntumèla, leha e le go reetsa lencwe ya me.” Go tswa foo Jehofa o ne a mo tlhalosetsa gore o ne a ka supa jang gore o romilwe, mme lefa go ntse jalo Moshe o ne a na le bothata jo bongwe gape. O ne a re: “Ao, Morèna, ga ke motho eo o itseñ go bua sentlè, leha e le galè, leha e le u sena go bua le motlhanka oa gago, gonne ke bonya mo puoñ.”—Ekesodo 3:11; 4:1, 10.

11. Re ka itshwara jang jaaka Moshe malebana le dilo tse puso ya Modimo e batlang re di dira, mme lefa go ntse jalo fa re na le tumelo, re ka tlhomamisega ka eng?

¹¹ Gangwe le gape, re ka nna ra ikutlwa jaaka Moshe a ne a ikutlwa. Lefa re lemoga dilo tse re tshwanetseng go di dira tsa puso ya Modimo, re ka nna ra ipotsa gore tota re tla kgona jang go di fitlhelela. ‘Tota nna ke mang mo ke ka yang kwa bathong, bangwe ba bone e le ba maemo mo setšhabeng, kana ba itsholetse, kana ba na le thutego e e kwa godimo, ke bo ke re ke leka go ba ruta ditsela tsa Modimo? Bakaulengwe ba me ba semoya ba tla itshwara jang fa ke dira dikakgelo kwa dipokanong tsa Bokeresete kana ke neela dipuo kwa seraleng mo Sekolong sa Bodihedi sa Puso ya Modimo? A ga ba kitla ba bona kafa ke tlhaelang ka gone?’ Mme lefa go ntse jalo gakologelwa, Jehofa o ne a na le Moshe mme a mo tlhomelela fa a ya kwa kabelong ya gagwe ka gonne Moshe o ne a na le tumelo. (Ekesodo 3:12; 4:2-5, 11, 12) Fa re etsa tumelo ya ga Moshe, le rona Jehofa o tla nna le rona a bo a re tlhomelele tiro ya rona.

12. Tumelo ya ga Dafide e ka re kgothatsa jang fa re kgobilwe marapo ke maleo kana diphoso tsa rona?

¹² Mongwe le mongwe yo o ikutlwang a swabile kana a kgobegile marapo ka ntlha ya maleo kana ditlhaelo ruri a ka dumelana le Dafide fa a ne a re: “Gonne ke [itse, NW] ditlolō tsa me: le boleo yoa me bo ntutse pele ka galè.” Dafide gape o ne a rapela Jehofa jaana: “Shubèla dibe tsa me sehatlhōgō sa gago; u bo u phimolè maikèpō a me aotlhe hèla.” Lefa go ntse jalo, le ka motlha ga a ise a ko a letle gore go kgobega marapo go mo amoge keletso ya gagwe ya go batla go direla Jehofa. “U se ka ua ntatlha ua ntlosa ha pele ga gago; le mōea oa gago o o boitshèpō u se o tlose mo go nna.” Ruri Dafide e ne e le “lorole,” mme lefa go ntse jalo Jehofa ga a ka a mo tlogela, ka gonne Dafide o ne a dumela mo tsholofetsong ya ga Jehofa ya gore o ne a se kitla a nyatsa “pelo e e phatlogileñ, e e ñomogileñ.”—Pesalema 38:1-9; 51:3, 9, 11, 17.

13, 14. (a) Ke ka ntlha yang fa re sa tshwanela go nna balatedi ba batho? (b) Dikai tsa ga Paulo le Petere di bontsha jang gore le bone tota ba ne ba dirilwe ka lorole?

¹³ Lefa go ntse jalo, ela tlhoko gore lefa re tshwanetse go leba “boidiidi yo bo kalo kalo yoa bashupi” e le kgothatso ya gore re “[siane] ka bopelotelele tshianō e re e beilweñ pele,” ga go twe re nne balatedi ba bone. Re bolelelwa gore re latele dikgato tsa ga “Yesu, mosimolodi le mowetsi oa tumèlō ea rona,” e seng tsa batho ba ba sa itekanelang—lefa e le bone baaposetoloi ba ba ikanyegang ba lekgolo la ntlha la dingwaga.—Bahebera 12:1, 2; 1 Petere 2:21.

¹⁴ Baaposetoloi Paulo le Petere, ba e neng e le dipilara mo phuthegong ya Bokeresete, ba ne ba a tle ba fose. “Molemō o ke o ratañ, ga ke o dihe: me boshula yo ke sa bo rateñ, ke yōna ke bo dihañ,” Paulo o ne a kwala jalo. “A motho oa mogolo nna!” (Baroma 7:19, 24) Mme Petere ka nako ya fa a ne a itshepa thata o ne a raya Jesu a re: “Leha botlhe ba ka kgocwa kaga gago, nna ga nketla ke kgocwa gopè.” Fa Jesu a ne a tlhagisa Petere gore o ne a tla Mo itatola gararo, Petere ka boikgogomoso o ne a ganetsa Mong wa gagwe, a ikgantsha jaana: “Leha nka bo ke na le go shwa nau, leha go nntse yalo ga nketla ke gu itatola.” Lefa go ntse jalo, o ne a itatola Jesu, phoso eo e neng ya dira gore a lele mo go botlhoko. Ee, Paulo le Petere ba ne ba dirilwe ka lorole.—Mathaio 26:33-35.

15. Lefa gone re dirilwe ka lorole, ke eng se se re tlhotlheletsang gore re gatele pele?

¹⁵ Lefa go ntse jalo, lefa Moshe, Dafide, Paulo, Petere, le ba bangwe ba ba tshwanang le bone ba ne ba na le makoa, ba ne ba fenya. Ka ntlha yang? Ka gonne ba ne ba na le tumelo e e nonofileng mo go Jehofa, ba mo ikanya mo go feletseng, mme ba mo ngaparela go sa kgathalesege dikgoreletsi. Ba ne ba ikaega ka ene gore a ba neele “bogolo yo bo leñ bogolo thata yoa nonohō.” Mme o ne a ba e neela, le ka motlha a sa ba letle gore ba we mo ba ka se keng ba tsoge. Fa re ka tswelela pele re na le tumelo, re ka tlhomamisa gore fa kgang ya rona e atlholwa, e tla dumelana le mafoko ano: “Modimo ga o tshiamololō ea go re, o ka lebala tihō ea lona, le go rata leina ya ōna mo lo go bonyweñ.” A bo seno se re tlhotlheletsa jang ne gore re gatele pele lefa gone re dirilwe ka lorole!—2 Bakorintha 4:7; Bahebera 6:10.

Go Dirwa ka Lorole go Kaya Eng mo go Rona Motho ka Bongwe?

16, 17. Jehofa o dirisa jang molaomotheo o o tlhalositsweng mo go Bagalatia 6:4 mo go atlholeng?

¹⁶ Batsadi le barutabana ba le bantsi mo maitemogelong a bone ba ile ba lemoga kafa go leng botoka ka gone go atlhola bana kana baithuti ka tsela e mongwe le mongwe wa bone a kgonang ka yone, e seng ka go ba bapisa le barwarraabone kana baithutikabone. Seno se dumelana le molaomotheo mongwe wa Bibela o Bakeresete ba laetsweng gore ba o latele: “A motho moñwe le moñwe a sekasekè e e leñ tihō ea gagwè, me hoñ o tla bōna go ipelahatsa kaga gagwè ka esi, me e señ kaga oa ga gabō.”—Bagalatia 6:4.

¹⁷ Go dumelana le molaomotheo ono, lefa Jehofa a dirisana le batho ba gagwe jaaka setlhopha se se rulagantsweng, o ba atlhola motho ka bongwe. Baroma 14:12 e re: “Moñwe le moñwe oa rona o tla ikarabèla Modimo.” Jehofa o itse tsela e ditogwa tsa tsalo tsa mongwe le mongwe wa batlhanka ba gagwe di ntseng ka yone. O itse kafa ba ntseng ka teng mo mmeleng le mo mogopolong, dilo tse ba kgonang go di dira, dinonofo le makoa a ba a ruileng, dilo tse go ka kgonegang gore ba di dire, mmogo le selekanyo se ka sone ba ka dirisang dilo tseno gore ba ntshe maungo a Bokeresete. Mafoko a ga Jesu kaga motlholagadi yo o neng a latlhela madinyana a le mabedi mo letloleng la tempele le setshwantsho sa Gagwe sa peo e e neng ya jalwa mo mmung o o molemo ke dikai tse di kgothatsang Bakeresete ba ba ka tswang ba ikutlwa ba tshwenyegile thata mo maikutlong ka gonne ba ipapisa le ba bangwe go sa tshwanela.—Mareko 4:20; 12:42-44.

18. (a) Ke ka ntlha yang fa re tshwanetse go tlhomamisa go itse gore go nna lorole go kaya eng mo go rona motho ka bongwe? (b) Ke ka ntlha yang fa go itlhatlhoba ka boikanyegi go sa tshwanela go dira gore re itlhoboge?

¹⁸ Go botlhokwa gore re lemoge gore go nna lorole go kaya eng mo kgannyeng ya rona ka namana gore re tle re kgone go direla ka bojotlhe jo re ka bo kgonang. (Diane 10:4; 12:24; 18:9; Baroma 12:1) Re ka kgona go bona motlhofo gore go a tlhokega e bile go a kgonega gore re itokafatse fa fela re lemoga makoa a rona sentle motho ka namana. Fa re itlhatlhoba, a le ka motlha re se ka ra lebala maatla a moya o o boitshepo ao a ka re thusang gore re itokafatse. A ne a dirisiwa go dira lobopo, go kwala Bibela, le go bopa setšhaba se se nang le kagiso sa lefatshe le lesha mo gare ga lefatshe le le swang. Ka jalo moya o o boitshepo wa Modimo eleruri o maatla tota mo o ka neelang ba ba o kopang botlhale le maatla a ba a tlhokang gore ba nne ba bolokile bothokgami.—Mika 3:8; Baroma 15:13; Baefesia 3:16.

19. Lebaka la go bo re dirilwe ka lorole ga se seipato sa gore re dire eng?

¹⁹ A bo go gomotsa jang ne go itse gore Jehofa o gakologelwa gore re lorole! Lefa go ntse jalo, le ka motlha ga re a tshwanela go akanya gore leno ke lebaka le le utlwalang la gore re repise kana re bo re dire bosula. Le eseng! Lebaka la go bo Jehofa a gakologelwa gore re lorole ke sengwe se se bontshang bopelonomi jwa gagwe jo bo sa re tshwanelang. Mme lefa go ntse jalo ga re batle go nna “batho ba ba sa reñ Modimo sepè, [ra] hetola tshegōhaco ea Modimo oa rona bopèpè, [ra] itatola eo e leñ èna Muñ oa rona le Morèna oa rona eo o esi, eboñ Yesu Keresete.” (Yude 4) Go dirwa ka lorole ga se seipato ka gope sa gore re nne batho ba ba bosula. Mokeresete o leka go lwantsha keletso ya go dira dilo tse di phoso, a ikgoba mmele le go o tshwara jaaka lekgoba, gore a tile go “hutsahatsa Mōea o o Boitshèpō oa Modimo.”—Baefesia 4:30; 1 Bakorintha 9:27.

20. (a) Re na le “go le gontsi go go dira mo tirong ya Morena” mo dikarolong dife tse pedi? (b) Ke ka ntlha yang fa re ka nna le tsholofelo?

²⁰ Dingwaga tseno tsa bofelo jwa tsamaiso ya lefatshe la ga Satane, ga se nako ya gore re iketle—mo tirong ya rona ya go rera ka Bogosi, le mo go tlhagoleleng loungo lwa moya wa Modimo ka botlalo le go feta pele. Mo dikarolong tseno ka bobedi re na le ‘mo gontsi mo re ka go dirang.’ Jaanong ke nako ya gore re gatele pele ka gonne re itse fa ‘tiro ya rona e se ya lefela.’ (1 Bakorintha 15:58, NW) Jehofa o tla re tshegetsa, ka gonne Dafide o ne a bolela jaana kaga gagwe: “Ga a ketla a leseletsa mosiami gopè go tshikiñwa.” (Pesalema 55:22) A bo go itumedisa jang ne go itse gore Jehofa o re letla motho ka namana gore re nne le seabe mo tirong e e molemolemo go feta tsotlhe tse batho ba ba sa itekanelang ba kileng ba abelwa go di dira—lefa gone re dirilwe ka lorole!

[Ntlha e e kwa tlase]

A O Ka Tlhalosa?

◻ Genesise 2:7 le Pesalema 103:14 di farologana jang fa di bua ka batho e le ba ba dirilweng ka lorole?

◻ Ke ka ntlha yang fa Bahebera kgaolo 11 e kgothatsa Bakeresete gompieno?

◻ Ke ka ntlha yang fa go tla bo go le botoka gore re diragatse molaomotheo o o mo go Bagalatia 6:4?

◻ Bahebera 6:10 le 1 Bakorintha 15:58 di ka re thusa jang go thibela go kgobega marapo?

[Ditshwantsho mo go tsebe 10]

Bakeresete ba etsa tumelo ya badumedikabone, mme lefa go ntse jalo ba latela Mowetsi wa tumelo ya bone, Jesu