Mokwalo wa Seatla mo Loboteng​—A Wa O Bona?

“Go tswa mo seatleng sa gagwe o bonela-pele go wa ga gagwe, . . .

‘Go tshwana le mokwalo wa seatla mo loboteng.”

A MAFOKO ano, mokwadi wa Mo-Irish wa lekgolo la bo 18 la dingwaga Jonathan Swift o ne a tlhalosa mong wa banka. O ne a lemoga gore bokhutlo jwa gagwe bo gaufi, fa a ne a tlhasetswe ke beng ba madi ba batla madi a bone. Ka makgolo a dingwaga, mafoko ‘mokwalo wa seatla mo loboteng’ a ile a kaya kotsi e e neng e tla latela.

Mme ‘mokwalo wa seatla mo loboteng’ wa ntlha o ne wa bonala go feta dingwaga di le 2 500 tse di fetileng. Mme tiragatso ya one e e bofefo e ne ya fetola bokao jwa ditiragalo. Go tlhatlhoba mo go oketsegileng ka tshimologo ya mafoko ‘mokwalo wa seatla mo loboteng,’ re tshwanelwa ke go bula buka ya Bibela ya ga Daniele. Mo go tla re thusa go bona bomosola jwa ditlhagiso tse di mo Dikwalong, ebile go tshwanetse ga re sosoeletsa go reetsa tlhagiso e e potlakileng mo motlheng wa rona.

Go Tswa Maatleng a Magolo

Ke bosigo jwa October 5, 539 B.C.E. Baagi ba Babelona ba a nwa e bile ba a bina. Lemororo Bameda le Baperesia ba baba ba le kwa kgorong, motse o lebega o sireletsegile. Dipota tsa one di thata, jalo a mongwe le mongwe a ipele. Ebu, modumo wa moletlo wa dijo o ka tswa o bontsha batlhasedi sentle gore motse oo o ka itsetsepela ka lobaka lo loleele!

Mo holong e kgolo ya ntlo ya gagwe ya segosi, mme kwantle ga pelaelo le ka boikgodiso, Kgosi Beleshasare o tlhatlhoba batlotlegi bao a ba bileditseng tiragalo eo. O laotse batlhanka ba gagwe go tlisa dijana tsa gauta le tsa selefera tseo rraagwe-mogolo, Kgosi Nebukadenesare, a di tsereng kwa tempeleng ya ga Jehofa mo Jerusalema masome a dingwaga pelenyana. ‘A re nweng mofine go tlotla medimo ya rona ka dijana tse!’ Beleshasare o ne a ka tswa a rialo.​—Daniele 5:1-4.

Go ya Tshenyegong e e Feletseng

Ka tshoganetso, sefatlhego sa ga Beleshasare se a tlhonya ka ntlha ya letshogo. Fa pele fela ga setlhomo sa lebone gaufi le lobota, seatla se a bonala mme se kwala mafoko a le mane a a motlhofo mme e le a a akabatsang. Ka ntata ya moo, dipina le go bina di a ema. Kgosi e tshogile le mangole a yone a itaana. Botlhodi jono bo raya eng? Bitsang banna ba ba botlhale le balepa-dinaledi! Lefa e le mang yo o ka tlhalosang mokwalo o o tla kgobelelwa ditlotla.​—Daniele 5:5-7.

Mongwe le mongwe ka letshogo o emetse go utlwa banna ba ba botlhale ba bua sengwe. Mme ba akabetse. Bokao jo bo boteng jwa ‘mokwalo wa seatla o o mo loboteng ono ke eng’? Ga go na ope yo o nang le sebete sa go ikgolega ka tlhaloso, mme jaana kgosi e tshogile le go feta.​—Daniele 5:8, 9.

Fa a utlwalela se se diragalang, mohumagadi o tsena mo holong. O gakolola Beleshasare gore mo bogosing go na le monna mongwe yo o botlhale wa moeng yo o supileng bokgoni jwa gagwe. Ka jalo, Daniele o a bidiwa. Ka bopelokgale, o gakolola kgosi ka se se neng sa diragalela Nebukadenesare dingwaga tse di fetileng. Go tswa foo, Daniele o bolelela Beleshasare seo se tlileng go mo diragalela, a re:

“Lokwalō lo lo kwadilweñ ke lo, ga twe, MENE, MENE, TEKELE, UPHARASINE.

“Phuthololō ea selō se, ke e: MENE; Modimo o sekasekile bogosi yoa gago, me o bo khutlisitse.

“TEKELE; u lekancwe mo dilekanyoñ tsa pègō, me u hitlhecwe u tlhaetse.

“PERESE; bogosi yoa gago bo kgaogancwe, me bo neilwe Bameda le Baperesia.”​—Daniele 5:10-28.

Tirafatso e e Bofefo

A Beleshasare o tla tshwanelwa ke go letela lobaka lo loleele go bona gore a mafoko a ga Daniele a tlhomame? A re boneng se se latelang le go tlhokomela ditiragalo tseo di nang le mo go fetang bokao jwa hisitori.

Masomosomo a Bameda le Baperesia a ntse a epa mesele go faposa Noka ya Euferatese eo e elelang go ralala motse wa Babelona. Kgosi Kuruse o ntse a emetse bosigo jo go diragatsa leano la gagwe, a solofetse gore ba Babelona ba tla repisa tiso ya bone ka ntata ya lotlatlana. Jaanong, mesele ea bulwa. Fela fa metse a noka a fapositsweng a le kwa tlase mo go lekaneng, masole a thelesegela mo nokeng.

Mo bosigong jo dikgoro tsa motse tse di bulegelang mo nokeng di ne di tlogetswe di butswe, gongwe ka ntata ya boiikanyo jo bo feteletseng. Masole a Bameda le Baperesia a tsena mo motseng ka mo go gakgamatsang Mophato o mongwe o kgona go tsena mo ntlong ya segosi, mme Beleshasare oa bolawa. Mmuso mogolo wa Babelona o o boitshegang o ole.​—Daniele 5:30.

Tshenyego e e Tshwanang ka Bofefo

Go tlhomama ga phuthololo ya ga Daniele go supa bomasisi jwa ditlhagiso tsa Bibela. Mafoko a morago a a kwadilweng ke moaposetoloi Paulo a bontsha gore go na le ditiragalo tse dingwe tse di bofefo e bile di le botlhokwa tse di santseng di tla. Mo lokwalong lwa gagwe lwa ntlha lo lo tlhotlheleditsweng lwa Bakeresete ba Thesalonia, o kwala jaana: “E tle e re ba nntse ba re, Kagishō le thagamō, hoñ tshenyègō ea choganeco e ba wèle, yaka pèlèga e tle e tlèle mosadi eo o moimana; me ga ba ketla ba halola gopè.”​—1 Bathesalonia 5:3.

Mme jaaka Daniele le Bajuda ba ne ba bolokiwa fa Babelona a wa, ka mo go tshwanang go a kgonagala go falola tshenyego e e tlang e e dirwang ke Modimo. Jang? Ka motho go nna a tsogile semoyeng ka tsela e e ntseng jalo a itumelela tshireletso ya ga Jehofa. “Me lona ba ga echo,” ga rialo Paulo, “ga lo mo lehihiñ, ha letsatsi yeuō le ne le ka lo hitlhèla yaka legodu.”​—1 Bathesalonia 5:4.

Paulo o ne a lebisitse go “letsatsi ya Morèna,” nako ya gore Modimo a tsenelele mo dikgannyeng tsa batho ka Bogosi jwa Bo-Mesia jwa Modimo. (1 Bathesalonia 5:2) Re tshwanelwa ke go solofela leng ‘mokwalo ono wa seatla o o mo loboteng’​—ditshupo tse di re tlhagisang kaga tsenelelo eno? Polelelo-pele e e kwadilweng pelenyana go Daniele kgaolo 2, e araba potso ya rona.