ห้องสมุดออนไลน์ของวอชเทาเวอร์
ห้องสมุดออนไลน์
ของวอชเทาเวอร์
ไทย
  • คัมภีร์ไบเบิล
  • สิ่งพิมพ์
  • การประชุม
  • ห93 1/12 น. 19-24
  • ความสุขมีแก่ผู้ที่ถ่อมใจ

ไม่มีวีดีโอสำหรับรายการนี้

ขออภัย โหลดวีดีโอนี้ไม่ได้

  • ความสุขมีแก่ผู้ที่ถ่อมใจ
  • หอสังเกตการณ์ประกาศราชอาณาจักรของพระยะโฮวา 1993
  • หัวเรื่องย่อย
  • เรื่องที่คล้ายกัน
  • ความ​เชื่อ​ใน​พระ​ยะโฮวา​ช่วย​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ
  • ความ​ถ่อม​ใจ—แนว​ทาง​ที่​สุขุม
  • ความ​ถ่อม​ใจ​สร้าง​ความ​สัมพันธ์​อัน​ดี​กับ​ผู้​อื่น
  • ความ​รัก​จะ​ส่ง​เสริม​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ
  • จงพัฒนาความถ่อมใจแท้
    หอสังเกตการณ์ประกาศราชอาณาจักรของพระยะโฮวา 2005
  • คุณจะแสดงความถ่อมใจแท้ได้อย่างไร?
    หอสังเกตการณ์ประกาศราชอาณาจักรของพระยะโฮวา 1999
  • พระยะโฮวาทรงสำแดงสง่าราศีของพระองค์แก่ผู้ถ่อมใจ
    หอสังเกตการณ์ประกาศราชอาณาจักรของพระยะโฮวา 2004
  • พระยะโฮวาเห็นค่าผู้รับใช้ที่ถ่อมตัว
    หอสังเกตการณ์ประกาศราชอาณาจักรของพระยะโฮวา (ศึกษา) 2019
ดูเพิ่มเติม
หอสังเกตการณ์ประกาศราชอาณาจักรของพระยะโฮวา 1993
ห93 1/12 น. 19-24

ความ​สุข​มี​แก่​ผู้​ที่​ถ่อม​ใจ

“พระเจ้า​ทรง​ต่อ​ต้าน​ผู้​ที่​หยิ่ง​ยโส แต่​พระองค์​ทรง​ประทาน​พระ​กรุณาคุณ​อัน​ไม่​พึง​ได้​รับ​แก่​ผู้​ที่​ถ่อม​ใจ.”—1 เปโตร 5:5, ล.ม.

1, 2. จาก​คำ​เทศน์​บน​ภูเขา พระ​เยซู​ได้​เชื่อม​โยง​การ​มี​ความ​สุข​เข้า​กับ​การ​มี​ใจ​ถ่อม​อย่าง​ไร?

การ​มี​ความ​สุข​กับ​การ​ถ่อม​ใจ​เกี่ยว​เนื่อง​กัน​ไหม? ใน​คำ​เทศน์​ซึ่ง​ขึ้น​ชื่อ​ที่​สุด บุรุษ​ผู้​ใหญ่​ยิ่ง​เท่า​ที่​โลก​เคย​เห็น คือ​พระ​เยซู​คริสต์ ได้​พรรณนา​ความ​สุข​หรือ​ความ​ปีติ​ยินดี​เก้า​ประการ. (มัดธาย 5:1-12) พระ​เยซู​ทรง​ชี้​ให้​เห็น​ไหม​ว่า​การ​เป็น​คน​มี​ความ​สุข​เกี่ยว​เนื่อง​กับ​การ​ถ่อม​ใจ? ใช่​แล้ว พระองค์​ตรัส​อย่าง​นั้น เพราะ​การ​ถ่อม​ใจ​เกี่ยว​ข้อง​กับ​ความ​สุข​หลาย​ประการ​ที่​พระองค์​ได้​ระบุ​ไว้. เช่น คน​เรา​ต้อง​ถ่อม​ใจ​เพื่อ​ว่า​เขา​จะ​สำนึก​ถึง​ความ​จำเป็น​ฝ่าย​วิญญาณ. คน​ถ่อม​ใจ​เท่า​นั้น​ที่​หิว​และ​กระหาย​ความ​ชอบธรรม. และ​คน​หยิ่ง​ย่อม​ไม่​เป็น​คน​อ่อนโยน ไม่​มี​เมตตา​จิต​และ​ไม่​เป็น​คน​สร้าง​สันติ.

2 ผู้​ที่​ถ่อม​ใจ​มี​ความ​สุข​เพราะ​เป็น​สิ่ง​ถูก​ต้อง​และ​สุจริต​ที่​จะ​ถ่อม​ใจ. นอก​จาก​นั้น ผู้​ที่​ถ่อม​ใจ​มี​ความ​สุข​เพราะ​ที่​จะ​ถ่อม​ใจ​นับ​ว่า​สุขุม ความ​ถ่อม​ทำ​ให้​เกิด​ความ​สัมพันธ์​อัน​ดี​กับ​พระ​ยะโฮวา​และ​กับ​เพื่อน​คริสเตียน. ยิ่ง​กว่า​นั้น คน​ถ่อม​ใจ​มี​ความ​สุข​เพราะ​เป็น​การ​แสดง​ออก​ซึ่ง​ความ​รัก​ใน​ส่วน​ของ​เขา​ที่​เขา​ถ่อม​ใจ.

3. ทำไม​ความ​ซื่อ​สัตย์​เรียก​ร้อง​เอา​ความ​ถ่อม​ใจ​จาก​เรา?

3 เหตุ​ใด​ความ​ซื่อ​สัตย์​เรียก​ร้อง​ความ​ถ่อม​ใจ​จาก​เรา? ประการ​หนึ่ง เพราะ​เหตุ​ว่า​พวก​เรา​ทุก​คน​ต่าง​ก็​สืบ​ทอด​ความ​ไม่​สมบูรณ์​และ​ผิด​พลาด​ครั้ง​แล้ว​ครั้ง​เล่า. อัครสาวก​เปาโล​กล่าว​ถึง​ตัว​เอง​ว่า “ด้วย​ว่า​ใน​ตัว​ข้าพเจ้า คือ​ใน​เนื้อหนัง​ของ​ข้าพเจ้า ไม่​มี​ความ​ดี​ประการ​ใด​เลย เพราะ​ว่า​เจตนา​ดี​ของ​ข้าพเจ้า​ก็​มี​อยู่ แต่​ซึ่ง​จะ​กระทำ​การ​ดี​นั้น​ข้าพเจ้า​หา​ได้​กระทำ​ไม่.” (โรม 7:18) ใช่​แล้ว พวก​เรา​ทุก​คน​ได้​ทำ​บาป​และ​ขาด​ไป​จาก​สง่า​ราศี​ของ​พระเจ้า. (โรม 3:23, ล.ม.) ความ​ซื่อ​สัตย์​จะ​ยับยั้ง​เรา​ไม่​ให้​ทะนง​ตน. ที่​จะ​ยอม​รับ​ผิด​จำ​ต้อง​มี​ความ​ถ่อม​ใจ และ​ความ​ซื่อ​สัตย์​จะ​ช่วย​เรา​ให้​ยอม​รับ​ผิด​เมื่อ​เรา​พลาด​พลั้ง. เนื่อง​จาก​เรา​มัก​จะ​ทำ​ไม่​ได้​อย่าง​ที่​ตั้งใจ เรา​จึง​มี​เหตุ​ผล​หนักแน่น​ที่​จะ​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ.

4. เหตุ​ผล​อะไร​อัน​เหลือ​ที่​จะ​ขัด​ขืน​ได้​มี​ให้​ไว้​ใน 1 โกรินโธ 4:7 เพื่อ​เรา​จะ​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ?

4 อัครสาวก​เปาโล​ให้​เหตุ​ผล​อีก​ข้อ​หนึ่ง​ที่​ว่า​ความ​สัตย์​ซื่อ​น่า​จะ​ทำ​ให้​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ. ท่าน​พูด​ดัง​นี้: “ผู้​ใด​เล่า​กระทำ​ให้​ท่าน​วิเศษ​ผิด​กัน​กับ​คน​อื่น? มี​อะไร​บ้าง​ที่​ท่าน​มิ​ได้​รับ​เล่า? ถ้า​ท่าน​ได้​รับ​แล้ว, เหตุ​ไฉน​ท่าน​จึง​อวด​เหมือน​มิ​ได้​รับ​เลย?” (1 โกรินโธ 4:7) ไม่​ต้อง​สงสัย​ใน​เรื่อง​นี้ การ​ยกย่อง​ตัว​เอง อวด​ทะนง​เนื่อง​ด้วย​เรา​มี​ทรัพย์​สิน​เงิน​ทอง, มี​ความ​สามารถ, หรือ​ประสบ​ความ​สำเร็จ คง​จะ​ไม่​ใช่​ความ​ซื่อ​สัตย์. ความ​ซื่อ​สัตย์​จะ​ส่ง​เสริม​เรา​ให้​มี​สติ​รู้สึก​ผิด​ชอบ​ที่​ดี​จำเพาะ​พระเจ้า เพื่อ​เรา​จะ “ประพฤติ​ตัว​ซื่อ​สัตย์​ใน​ทุก​สิ่ง.”—เฮ็บราย 13:18, ล.ม.

5. เมื่อ​เรา​ทำ​ผิด​พลาด ความ​ซื่อ​สัตย์​จะ​ช่วย​เรา​เช่น​กัน​โดย​วิธี​ใด?

5 ความ​ซื่อ​สัตย์​ช่วย​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ​เมื่อ​เรา​ทำ​ผิด. ความ​ซื่อ​สัตย์​จะ​ทำ​ให้​เรา​พร้อม​จะ​รับ​ความ​ผิด แทน​ที่​จะ​พยายาม​หา​เหตุ​ผล​เข้า​ข้าง​ตัว​เอง​หรือ​โยน​ความ​ผิด​ไป​ให้​คน​อื่น. ดัง​นั้น ขณะ​ที่​อาดาม​ได้​กล่าว​โทษ​ฮาวา ดาวิด​ไม่​ได้​โทษ​บัธเซบะ โดย​การ​พูด​ว่า ‘หล่อน​ไม่​น่า​จะ​อาบ​น้ำ​ใน​ที่ ๆ เรา​เห็น​หล่อน. ตัว​เรา​จึง​เลี่ยง​การ​ล่อ​ใจ​ไม่​พ้น.’ (เยเนซิศ 3:12; 2 ซามูเอล 11:2-4) จริง ๆ แล้ว อาจ​พูด​ได้​ว่า​การ​เป็น​คน​ซื่อ​สัตย์​ช่วย​ให้​เรา​ถ่อม​ใจ อีก​ด้าน​หนึ่ง การ​ถ่อม​ใจ​ช่วย​ให้​เรา​เป็น​คน​ซื่อ​สัตย์.

ความ​เชื่อ​ใน​พระ​ยะโฮวา​ช่วย​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ

6, 7. ความ​เชื่อ​ใน​พระเจ้า​ช่วย​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ​อย่าง​ไร?

6 อนึ่ง ความ​เชื่อ​ใน​พระ​ยะโฮวา​จะ​ช่วย​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ. การ​หยั่ง​รู้​ความ​ใหญ่​ยิ่ง​ของ​พระ​ผู้​สร้าง ผู้​ทรง​เป็น​องค์​บรม​มหิศร​แห่ง​เอกภพ จะ​ป้องกัน​มิ​ให้​เรา​ถือ​ตัว​เอง​สำคัญ​จน​เกิน​ไป. ผู้​พยากรณ์​ยะซายา​เตือน​สติ​พวก​เรา​ใน​เรื่อง​นี้​ไว้​อย่าง​เหมาะ​สม​เพียง​ไร! เรา​อ่าน​ที่​ยะซายา 40:15, 22 ดัง​นี้: “ดู​เถอะ! ประเทศ​ทั้ง​ปวง​ก็​เปรียบ​เหมือน​น้ำ​หยด​เดียว​จาก​ถัง และ​นับ​เท่า​กับ​ละออง​ที่​ติด​อยู่​กับ​ตราชู . . . . มี​องค์​ที่​ประทับ​เบื้อง​สูง​บน​ขอบ​จักรวาล​แห่ง​พิภพ จน​มอง​ลง​มา​เห็น​ชาว​โลก​เท่า​ตัว​ตั๊กแตน.”

7 นอก​จาก​นั้น ความ​เชื่อ​ใน​พระ​ยะโฮวา​จะ​ช่วย​เรา​เมื่อ​เรา​รู้สึก​ว่า​ไม่​ได้​รับ​ความ​ยุติธรรม. แทน​ที่​จะ​หงุดหงิด​กับ​สิ่ง​ที่​เกิด​ขึ้น เรา​จะ​สงบ​ใจ​คอย​พระ​ยะโฮวา​ด้วย​ใจ​ถ่อม อย่าง​ที่​ผู้​ประพันธ์​เพลง​สรรเสริญ​ตักเตือน​พวก​เรา​ไว้​ที่​บทเพลง​สรรเสริญ 37:1-3, 8, 9. อัครสาวก​เปาโล​ก็​ชี้​จุด​เดียว​กัน​ดัง​นี้: “พี่​น้อง​ที่​รัก อย่า​ทำ​การ​แก้แค้น​เสีย​เอง แต่​จง​ละ​ความ​โกรธ​ไว้; เพราะ​มี​คำ​เขียน​ไว้​ว่า ‘พระ​ยะโฮวา​ตรัส​ว่า​การ​แก้แค้น​เป็น​ของ​เรา เรา​จะ​ตอบ​แทน.’”—โรม 12:19, ล.ม.

ความ​ถ่อม​ใจ—แนว​ทาง​ที่​สุขุม

8. ทำไม​ความ​ถ่อม​ใจ​จึง​ทำ​ให้​มี​ความ​สัมพันธ์​อัน​ดี​กับ​พระ​ยะโฮวา?

8 มี​เหตุ​ผล​หลาย​ประการ​ที่​ว่า​ความ​ถ่อม​ใจ​เป็น​แนว​ทาง​ที่​สุขุม. ประการ​หนึ่ง​ซึ่ง​ได้​กล่าว​มา​แล้ว​คือ​ทำ​ให้​เกิด​สัมพันธภาพ​อัน​ดี​กับ​พระ​ผู้​สร้าง​ตัว​เรา. พระ​วจนะ​ของ​พระเจ้า​ระบุ​ไว้​ชัดเจน​ที่​สุภาษิต 16:5 ดัง​นี้: “ทุก​คน​ที่​มี​ใจ​หยิ่ง​จองหอง​เป็น​ที่​สะอิดสะเอียน​แด่​พระ​ยะโฮวา.” นอก​จาก​นั้น เรา​อ่าน​ที่​สุภาษิต 16:18 ว่า “ความ​เย่อหยิ่ง​นำ​ไป​ถึง​ความ​พินาศ และ​จิตใจ​ที่​จองหอง​นำ​ไป​ถึง​การ​ล้ม​ลง.” ไม่​ช้า​ก็​เร็ว​คน​หยิ่ง​จองหอง​จะ​ประสบ​ความ​ทุกข์. มัน​คง​ต้อง​เป็น​เช่น​นั้น​แน่ ๆ เนื่อง​จาก​เรา​อ่าน​ที่ 1 เปโตร 5:5 (ล.ม.) ดัง​นี้: “ท่าน​ทุก​คน​จง​คาด​เอว​ตน​เอง​ไว้​ด้วย​จิตใจ​อ่อนน้อม​ต่อ​กัน​และ​กัน เพราะ​พระเจ้า​ทรง​ต่อ​ต้าน​ผู้​ที่​หยิ่ง​ยโส แต่​พระองค์​ทรง​ประทาน​พระ​กรุณา​อัน​ไม่​พึง​ได้รับ​แก่​ผู้​ที่​ถ่อม​ใจ.” คุณ​จะ​พบ​จุด​เดียว​กัน​นี้​ใน​อุทาหรณ์​ที่​พระ​เยซู​กล่าว​ถึง​พวก​ฟาริซาย​และ​คน​เก็บ​ภาษี​ซึ่ง​ต่าง​คน​ก็​อธิษฐาน. ปรากฏ​ว่า คน​เก็บ​ภาษี​เป็น​คน​ชอบธรรม​มาก​กว่า​คน​ฟาริซาย.—ลูกา 18:9-14.

9. ใน​คราว​ที่​ยาก​ลำบาก ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​ช่วย​ใน​ทาง​ใด?

9 ความ​ถ่อม​ใจ​เป็น​แนว​ทาง​ที่​สุขุม​เพราะ​ว่า​เมื่อ​เรา​ถ่อม​ใจ​เรา​ย่อม​ปฏิบัติ​ตาม​คำ​แนะ​นำ​ที่​ยาโกโบ 4:7, (ล.ม.) ได้​ง่าย​กว่า​ที่​ว่า “เพราะ​เหตุ​นี้ จง​ยอม​ตัว​อยู่​ใต้​อำนาจ​พระเจ้า.” ถ้า​เรา​ถ่อม​ใจ เรา​จะ​ไม่​ขัด​ขืน​ดื้อดึง​เมื่อ​พระ​ยะโฮวา​ปล่อย​เรา​ประสบ​ความ​ทุกข์​ยาก. ความ​ถ่อม​ใจ​ทำ​ให้​เรา​สามารถ​พอ​ใจ​กับ​สภาพ​ที่​เป็น​อยู่​และ​อด​ทน. คน​หยิ่ง​ไม่​รู้​จัก​พอ เขา​ต้องการ​มาก​ขึ้น​อยู่​ร่ำ​ไป และ​ดึง​ดัน​ฝืน​สภาพ​ที่​ลำบาก. ใน​ทาง​กลับ​กัน คน​ที่​ถ่อม​ใจ​อด​ทน​ความ​ยาก​ลำบาก​และ​การ​ทดลอง​ต่าง ๆ อย่าง​ที่​โยบ​ได้​อด​ทน. โยบ​สูญ​เสีย​ทรัพย์​สมบัติ​ทั้ง​สิ้น​ของ​ท่าน และ​ถูก​รุม​ด้วย​โรค​ร้าย​ที่​เจ็บ​ปวด ครั้น​แล้ว​ภรรยา​ถึง​กับ​แนะ​ให้​ท่าน​กระทำ​อย่าง​คน​ยโส โดย​กล่าว​ว่า “จง​แช่ง​พระเจ้า​และ​ตาย​เสีย​เถอะ.” ท่าน​ตอบ​อย่าง​ไร? บันทึก​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​บอก​อย่าง​นี้: “แต่​ท่าน​ตอบ​นาง​ว่า ‘เธอ​พูด​อย่าง​หญิง​โฉด​จะ​พึง​พูด เรา​จะ​รับ​สิ่ง​ดี​จาก​พระ​หัตถ์​ของ​พระเจ้า และ​จะ​ไม่​รับ​ของ​ไม่​ดี​บ้าง​หรือ?’” ใน​เหตุ​การณ์​นี้​ทั้ง​สิ้น​โยบ​มิ​ได้​กระทำ​ผิด​ด้วย​ริมฝีปาก​ของ​ตน. (โยบ 2:9, 10, ฉบับ​แปล​ใหม่) เนื่อง​จาก​โยบ​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ ท่าน​ไม่​ดื้อดึง แต่​ด้วย​ความ​สุขุม ไม่​ว่า​อะไร​ก็​ตาม​ที่​พระ​ยะโฮวา​อนุญาต​ให้​เกิด​ขึ้น ท่าน​ยอม​รับ​ทั้ง​นั้น. และ​ใน​ที่​สุด​ก็​ได้​รับ​ผล​ตอบ​แทน​อย่าง​ล้น​เหลือ.—โยบ 42:10-16; ยาโกโบ 5:11.

ความ​ถ่อม​ใจ​สร้าง​ความ​สัมพันธ์​อัน​ดี​กับ​ผู้​อื่น

10. ความ​ถ่อม​ใจ​ปรับ​ปรุง​ความ​สัมพันธ์​ระหว่าง​ตัว​เรา​กับ​เพื่อน​คริสเตียน​ให้​ดี​ขึ้น​โดย​วิธี​ใด?

10 ความ​ถ่อม​ใจ​เป็น​วิถี​แห่ง​ปัญญา​เพราะ​ช่วย​ให้​มี​ความ​สัมพันธ์​อัน​ดี​ระหว่าง​เรา​กับ​เพื่อน​คริสเตียน. อัครสาวก​เปาโล​แนะ​นำ​เรา​อย่าง​ดี​ว่า “ไม่​ทำ​ประการ​ใด​ใน​ทาง​ทุ่มเถียง​กัน​หรือ​อวดดี​ไป​เปล่า ๆ, แต่​ให้​ทุก​คน​มี​ใจ​ถ่อม​ลง​ถือ​ว่า​คน​อื่น​ดี​กว่า​ตัว อย่า​ให้​ต่าง​คน​ต่าง​คิด​แต่​การ​งาน​ของ​ตน​ฝ่าย​เดียว, แต่​ให้​คิด​ถึง​การ​งาน​ของ​คน​อื่น​ด้วย.” (ฟิลิปปอย 2:3, 4) ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​ป้องกัน​เรา​ไว้​อย่าง​สุขุม​ให้​อยู่​ห่าง​การ​ชิง​ดี​ชิง​เด่น​กับ​คน​อื่น หรือ​พยายาม​ทำ​ตน​ให้​เด่น​กว่า​คน​อื่น. ทัศนะ​ดัง​กล่าว​ก่อ​ปัญหา​แก่​ตัว​เรา​และ​แก่​เพื่อน​คริสเตียน​ของ​เรา​ด้วย.

11. ทำไม​ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​ช่วย​เรา​หลีก​เลี่ยง​การ​ทำ​ผิด​พลาด​ได้?

11 ครั้ง​แล้ว​ครั้ง​เล่า​ที่​ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​ช่วย​เรา​ละ​เว้น​การ​ทำ​ผิด​พลาด. เป็น​เช่น​นั้น​อย่าง​ไร? เพราะ​ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​ป้องกัน​เรา​มิ​ให้​มั่น​ใจ​ตน​เอง​มาก​ไป. เรา​จะ​หยั่ง​รู้​ค่า​คำ​แนะ​นำ​ของ​เปาโล​ที่ 1 โกรินโธ 10:12 ที่​ว่า “คน​ที่​คิด​ว่า​ตัว​มั่นคง​ดี​อยู่​แล้ว​จง​ระวัง​ให้​ดี, กลัว​ว่า​จะ​หลง​ผิดไป.” คน​ถือ​ดี​เป็น​คน​มั่น​ใจ​ตัว​เอง​เกิน​ไป ดัง​นั้น เขา​มัก​จะ​ผิด​พลาด​เนื่อง​จาก​แรง​ชักจูง​ภาย​นอก​หรือ​ไม่​ก็​จุด​อ่อน​ของ​ตัว​เอง.

12. ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​กระตุ้น​เรา​ให้​รับมือ​กับ​พันธะ​หน้า​ที่​อะไร​ตาม​หลัก​คัมภีร์​ไบเบิล?

12 ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​เกื้อ​หนุน​เรา​ให้​กระทำ​ตาม​ข้อ​เรียก​ร้อง​เกี่ยว​กับ​การ​อยู่​ใต้​อำนาจ. เรา​รับ​คำ​แนะ​นำ​จาก​เอเฟโซ 5:21, (ล.ม.) ดัง​นี้: “จง​ยอม​อยู่​ใต้​อำนาจ​ของ​กัน​และ​กัน​ด้วย​เกรง​กลัว​พระ​คริสต์.” จริง ๆ แล้ว พวก​เรา​ทุก​คน​ต้อง​อยู่​ใต้​อำนาจ​ไม่​ใช่​หรือ? บุตร​จำ​ต้อง​อยู่​ใต้​อำนาจ​บิดา​มารดา ภรรยา​อยู่​ใต้​อำนาจ​ของ​สามี และ​สามี​ก็​อยู่​ใต้​อำนาจ​ของ​พระ​คริสต์. (1 โกรินโธ 11:3; เอเฟโซ 5:22; 6:1) ครั้น​แล้ว ใน​ประชาคม​คริสเตียน​ทุก​ประชาคม ทุก​คน​รวม​ทั้ง​ผู้​รับใช้​ที่​รับ​การ​แต่ง​ตั้ง​จึง​ต้อง​อยู่​ใต้​อำนาจ​ผู้​ปกครอง. และ​เป็น​ความ​จริง​ด้วย​มิ​ใช่​หรือ​ที่​ผู้​ปกครอง​ก็​อยู่​ใต้​อำนาจ​ของ​ทาส​สัตย์​ซื่อ โดย​เฉพาะ​อย่าง​ยิ่ง​ของ​ผู้​ดู​แล​เดิน​ทาง​ใน​ฐานะ​ตัว​แทน. กระนั้น ผู้​ดู​แล​เดิน​ทาง​ก็​ยัง​ต้อง​อยู่​ใต้​อำนาจ​ผู้​ดู​แล​ภาค และ​ผู้​ดู​แล​ภาค​อยู่​ภาย​ใต้​คณะ​กรรมการ​สาขา​ใน​ประเทศ​ที่​เขา​ปฏิบัติ​หน้า​ที่​รับใช้. และ​สมาชิก​กรรมการ​สาขา​ล่ะ? พวก​เขา​ต้อง​อยู่ “ใต้​อำนาจ​ของ​กัน​และ​กัน” และ​ใต้​อำนาจ​ของ​คณะ​กรรมการ​ปกครอง​ด้วย​เช่น​กัน ซึ่ง​เป็น​ตัว​แทน​ของ “ทาส​สัตย์​ซื่อ​และ​สุขุม” ซึ่ง​ต้อง​ให้​การ​ต่อ​พระ​เยซู มหา​กษัตริย์​ผู้​ทรง​ราชย์. (มัดธาย 24:45-47) เช่น​เดียว​กับ​สมาชิก​ของ​คณะ​ผู้​ปกครอง​ใด ๆ ก็​ตาม สมาชิก​คณะ​กรรมการ​ปกครอง​จำ​ต้อง​เคารพ​แง่​คิด​ของ​ผู้​อื่น. ตัว​อย่าง​เช่น คน​หนึ่ง​อาจ​คิด​ว่า​ตน​มี​ข้อ​คิด​ที่​ดี​เป็น​พิเศษ. แต่​นอก​เสีย​จาก​ว่า​สมาชิก​คน​อื่น ๆ จำนวน​มาก​พอ​เห็น​ด้วย​กับ​การ​เสนอ​แนะ​ของ​เขา ไม่​เช่น​นั้น​แล้ว​เขา​ต้อง​ปล่อย​ให้​เรื่อง​นั้น​ผ่าน​ไป. จริง​ที​เดียว พวก​เรา​ทุก​คน​ต้อง​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ​เพราะ​ทุก​คน​ต่าง​ก็​อยู่​ใต้​อำนาจ.

13, 14. (ก) ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​ช่วย​เรา​ใน​สถานการณ์​แบบ​ไหน​โดย​เฉพาะ? (ข) เปโตร​ได้​วาง​แบบ​อย่าง​อะไร​ไว้​เกี่ยว​ด้วย​การ​ยอม​รับ​คำ​แนะ​นำ?

13 โดย​เฉพาะ​อย่าง​ยิ่ง ความ​ถ่อม​ใจ​ปรากฏ​เป็น​แนว​ทาง​ที่​สุขุม​ก็​เพราะ​ทำ​ให้​ง่าย​ขึ้น​ที่​เรา​จะ​ยอม​รับ​คำ​แนะ​นำ​และ​การ​ตี​สอน. พวก​เรา​แต่​ละ​คน​จำ​ต้อง​ได้​รับ​การ​ตี​สอน​เป็น​ครั้ง​คราว และ​เรา​ควร​เชื่อ​ฟัง​คำ​แนะ​นำ​ที่​กล่าว​ใน​สุภาษิต 19:20 ว่า “จง​ฟัง​คำ​ตักเตือน​และ​รับ​คำ​สั่ง​สอน​ไว้, เพื่อ​จะ​ได้​มี​สติ​ปัญญา​ใน​ภาย​หน้า.” ตาม​ที่​กล่าว​มา​แล้ว​ว่า คน​ที่​ถ่อม​ใจ​จะ​ไม่​รู้สึก​เจ็บใจ​หรือ​เป็น​ทุกข์​เมื่อ​รับ​การ​ว่า​กล่าว​ตักเตือน. นอก​จาก​นั้น ที่​เฮ็บราย 12:4-11 อัครสาวก​เปาโล​แนะ​นำ​พวก​เรา​เกี่ยว​กับ​ความ​สุขุม​ที่​จะ​ยอม​รับ​การ​ตี​สอน​ด้วย​ใจ​ถ่อม. โดย​วิธี​นี้​เท่า​นั้น ที่​เรา​คาด​หมาย​ได้​ว่า​แนว​ทาง​ของ​เรา​ใน​อนาคต​จะ​ได้​รับ​การ​ชี้​นำ​อย่าง​สุขุม แล้ว​ได้​ชีวิต​นิรันดร์​เป็น​รางวัล. ผล​ที่​ออก​มา​ภาย​หลัง​ช่าง​น่า​ชื่น​ใจ​เสีย​นี่​กระไร!

14 เกี่ยว​กับ​เรื่อง​นี้ เรา​อาจ​ดู​ตัว​อย่าง​ของ​อัครสาวก​เปโตร. ท่าน​ได้​รับ​คำ​ว่า​กล่าว​จาก​อัครสาวก​เปาโล​อย่าง​รุนแรง ตาม​ที่​เรา​ได้​เรียน​จาก​พระ​ธรรม​ฆะลาเตีย 2:14 ที่​ว่า “เมื่อ​ข้าพเจ้า​ได้​เห็น​ว่า​เขา​ไม่​ได้​ประพฤติ​ตรง​ตาม​ความ​จริง​ของ​กิตติคุณ​นั้น, ข้าพเจ้า​จึง​ว่า​แก่​เกฟา​ต่อ​หน้า​คน​ทั้ง​ปวง​ว่า: ‘ถ้า​ท่าน​ที่​เป็น​ชาติ​ยูดาย​อยู่​แล้ว​ประพฤติ​ตาม​ชน​ต่าง​ชาติ, และ​มิ​ใช่​ตาม​อย่าง​พวก​ยูดาย, เหตุ​ไฉน​ท่าน​จึง​ขืน​ใจ​ชน​ต่าง​ชาติ​ให้​ประพฤติ​ตาม​อย่าง​พวก​ยูดาย​เล่า?’” อัครสาวก​เปโตร​รู้สึก​ขุ่นเคือง​ไหม? หาก​ท่าน​จะ​ขุ่นเคือง​ก็​คง​ไม่​นาน​เท่า​ไร เห็น​ได้​จาก​คำ​พูด​ที่​ท่าน​กล่าว​พาด​พิง​ใน​เวลา​ต่อ​มา​ว่า “เปาโล​น้อง​ที่​รัก​ของ​เรา” ที่​พระ​ธรรม 2 เปโตร 3:15, 16.

15. อะไร​คือ​ความ​สัมพันธ์​ระหว่าง​การ​ที่​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ​กับ​การ​เป็น​คน​มี​ความ​สุข?

15 อนึ่ง มี​เรื่อง​ความ​สันโดษ​ความ​พอ​ใจ​ด้วย. เรา​ไม่​อาจ​มี​ความ​สุข​ได้ เว้น​แต่​ว่า​เรา​พอ​ใจ​กับ​สิ่ง​ที่​เรา​มี​อยู่ พอ​ใจ​กับ​สิทธิ​พิเศษ​และ​พระ​พร​ต่าง ๆ ที่​เรา​ได้​รับ. คริสเตียน​ที่​ถ่อม​ใจ​ยึด​ทัศนะ​ที่​ว่า “ถ้า​พระเจ้า​โปรด​อนุญาต ฉัน​ถึง​จะ​ทน​ได้” ซึ่ง​ก็​เป็น​ทำนอง​เดียว​กัน​ที่​อัครสาวก​เปาโล​พูด ดัง​เรา​อ่าน​ที่ 1 โกรินโธ 10:13, (ล.ม.) ว่า “ไม่​มี​การ​ล่อ​ใจ​ใด ๆ มา​ถึง​ท่าน​ทั้ง​หลาย เว้น​ไว้​แต่​การ​ล่อ​ใจ​ซึ่ง​มนุษย์​เคย​ประสบ​มา. แต่​พระเจ้า​ทรง​สัตย์​ซื่อ และ​พระองค์​จะ​ไม่​ทรง​ให้​ท่าน​ถูก​ล่อ​ใจ​เกิน​ที่​ท่าน​จะ​ทน​ได้ และ​เมื่อ​ทรง​ยอม​ให้​ท่าน​ถูก​ล่อ​ใจ​นั้น พระองค์​จะ​จัด​ทาง​ออก​ด้วย เพื่อว่า​ท่าน​จะ​สามารถ​ทน​ได้.” ดัง​นั้น เรา​เห็น​อีก​ครั้ง​หนึ่ง​ว่า​ความ​ถ่อม​ใจ​เป็น​แนว​ทาง​ที่​สุขุม เพราะ​ทำ​ให้​เรา​มี​ความ​สุข ไม่​ว่า​เรา​จะ​ยาก​ดี​มี​จน​อย่าง​ไร.

ความ​รัก​จะ​ส่ง​เสริม​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ

16, 17. (ก) ตัว​อย่าง​อะไร​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​ที่​เน้น​คุณสมบัติ​ที่​สำคัญ​ยิ่ง​ซึ่ง​ช่วย​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ? (ข) นอก​จาก​นั้น ตัว​อย่าง​นอก​คัมภีร์​ไบเบิล​อะไร​ซึ่ง​ช่วย​ให้​เข้าใจ​จุด​นี้?

16 ยิ่ง​กว่า​สิ่ง​ใด ๆ ความ​รัก​ที่​ไม่​เห็น​แก่​ตัว อะกาเป จะ​ส่ง​เสริม​เรา​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ. เพราะ​เหตุ​ใด​พระ​เยซู​จึง​สามารถ​ทน​ความ​ทุกข์​ทรมาน​บน​หลัก​ทรมาน​ด้วย​ความ​ถ่อม​พระทัย​ได้​ถึง​เพียง​นั้น ดัง​คำ​พรรณนา​ของ​เปาโล​ถึง​คริสเตียน​ที่​ฟิลิปปอย? (ฟิลิปปอย 2:5-8) เหตุ​ใด​พระองค์​ไม่​เคย​ถือ​ตน​เท่า​เทียม​กับ​พระเจ้า? เพราะ​ตาม​ที่​พระองค์​เอง​ได้​ตรัส​ดัง​นี้: “เรา​รัก​พระ​บิดา.” (โยฮัน 14:31) นี้​แหละ​คือ​เหตุ​ผล​ที่​พระองค์​ไม่​ละเลย​การ​ให้​เกียรติยศ​และ​สง่า​ราศี​แด่​พระ​ยะโฮวา พระ​บิดา​ของ​พระองค์​ผู้​สถิต​ใน​สวรรค์. ฉะนั้น ณ โอกาส​หนึ่ง​พระองค์​ตรัส​ย้ำ​ว่า​มี​แต่​พระ​บิดา​ผู้​สถิต​ใน​สวรรค์​เท่า​นั้น​เป็น​องค์​ประเสริฐ.—ลูกา 18:18, 19.

17 ตัว​อย่าง​ประกอบ​เรื่อง​นี้​ได้​แก่​เหตุ​การณ์​ใน​ชีวิต​จอห์น กรีนลีฟ วิตเตีย กวี​ชาว​อเมริกัน​สมัย​แรก. ชาย​คน​นี้​ตอน​หนุ่ม ๆ มี​คู่​รัก​คน​หนึ่ง และ​คราว​หนึ่ง​มี​การ​แข่งขัน​สะกด​คำ หญิง​คู่​รัก​ของ​เขา​สะกด​ถูก แต่​เขา​สะกด​ผิด. เธอ​เสียใจ​มาก. เพราะ​เหตุ​ใด? กวี​ผู้​นี้​จำ​ได้​ว่า​เธอ​พูด​อย่าง​นี้: “ฉัน​เสียใจ​ที่​สะกด​คำ​นั้น. ฉัน​ไม่​อยาก​เก่ง​กว่า​คุณ . . . เพราะ​คุณ​ก็​รู้​ว่า ฉัน​รัก​คุณ.” ใช่​แล้ว ถ้า​เรา​รัก​ใคร เรา​ก็​อยาก​ให้​คน​นั้น​อยู่​สูง​กว่า​เรา ไม่​อยาก​ให้​ต่ำ​กว่า เพราะ​ความ​รัก​คือ​ถ่อม​ตัว.

18. ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​ช่วย​เรา​ให้​เชื่อ​ฟัง​คำ​แนะ​นำ​ตาม​หลัก​คัมภีร์​ไบเบิล​ข้อ​ใด?

18 เรื่อง​นี้​เป็น​บทเรียน​สำหรับ​คริสเตียน​ทุก​คน โดย​เฉพาะ​สำหรับ​พี่​น้อง​ชาย. เมื่อ​มา​ถึง​สิทธิ​พิเศษ​เกี่ยว​ด้วย​งาน​รับใช้ เรา​จะ​ชื่นชม​ไหม​ที่​พี่​น้อง​ของ​เรา​คน​นั้น​ได้​สิทธิ​พิเศษ​แทน​ที่​จะ​เป็น​ตัว​เรา หรือ​ว่า​เรา​จะ​มี​ความ​รู้สึก​ที่​แฝง​ด้วย​ความ​อิจฉา​ริษยา? หาก​เรา​รัก​พี่​น้อง​ของ​เรา​อย่าง​แท้​จริง เรา​จะ​ชื่นชม​เมื่อ​เขา​ได้​รับ​หน้า​ที่​มอบหมาย หรือ​การ​ยอม​รับ​หรือ​สิทธิ​พิเศษ​เกี่ยว​กับ​งาน​รับใช้. ใช่​แล้ว ความ​ถ่อม​ใจ​จะ​ทำ​ให้​ง่าย​ต่อ​การ​เชื่อ​ฟัง​คำ​แนะ​นำ​ที่​ว่า “ใน​การ​ให้​เกียรติ​แก่​กัน​และ​กัน​นั้น จง​นำ​หน้า.” (โรม 12:10, ล.ม.) ฉบับ​แปล​อีก​ฉบับ​หนึ่ง​อ่าน​ว่า “จง​ให้เกียรติ​ซึ่ง​กัน​และ​กัน​มาก​กว่า​ตัว​เอง.” (นิว​อินเตอร์​แนชันแนล​เวอร์ชัน) เรา​รับ​คำ​แนะ​นำ​อีก​ว่า “จง​ปรนนิบัติ​ซึ่ง​กัน​และ​กัน​โดย​ความ​รัก​เถิด.” (ฆะลาเตีย 5:13) สรุป​แล้ว ถ้า​เรา​มี​ความ​รัก เรา​จะ​ยินดี​รับใช้​พี่​น้อง​ของ​เรา ทน​ทำ​งาน​หนัก​เพื่อ​เห็น​แก่​เขา ถือ​เอา​ผล​ประโยชน์​และ​สวัสดิภาพ​ของ​พี่​น้อง​มา​ก่อน​ตัว​เอง ซึ่ง​เรียก​ร้อง​ความ​ถ่อม​ใจ. นอก​จาก​นั้น ความ​ถ่อม​จะ​ป้องกัน​ไม่​ให้​เรา​เป็น​คน​อวด​อ้าง​คุย​โต ด้วย​เหตุ​นี้ จึง​ไม่​กระตุ้น​คน​อื่น​ให้​มี​น้ำใจ​อิจฉา​ริษยา. อัครสาวก​เปาโล​เขียน​ไว้​ว่า ความ​รัก “ไม่​อวด​ตัว, ไม่​พอง​ตัว.” เพราะ​เหตุ​ใด? เพราะ​เจตนา​ที่​อยู่​เบื้อง​หลัง​การ​อวด​ตัว​พอง​ตัว​คือ​การ​เห็น​แก่​ตัว อวดดี​ว่า​ตัว​เป็น​ใหญ่ ส่วน​ความ​รัก​นั้น​เป็น​แก่น​ของ​ความ​ไม่​เห็น​แก่​ตัว.—1 โกรินโธ 13:4, ล.ม.

19. ตัว​อย่าง​อะไร​ใน​คัมภีร์​ไบเบิล​แสดง​ให้​เห็น​ว่า ความ​ถ่อม​ใจ​เกี่ยว​พัน​แน่นแฟ้น​กับ​ความ​รัก ขณะ​ที่​การ​ถือ​ดี​เกี่ยว​พัน​กับ​การ​เห็น​แก่​ตัว?

19 ความ​สัมพันธ์​ระหว่าง​ดาวิด​กับ​กษัตริย์​ซาอูล​และ​โยนาธาน​ราชโอรส​เป็น​ตัว​อย่าง​ที่​โดด​เด่น​ว่า​ด้วย​ความ​รัก​เกี่ยว​พัน​กัน​แน่นแฟ้น​เพียง​ไร​กับ​ความ​ถ่อม​ใจ และ​ความ​ถือ​ดี​ก็​มัก​จะ​เกี่ยว​พัน​สัก​เพียง​ไร​กับ​ความ​เห็น​แก่​ตัว. เนื่อง​จาก​ดาวิด​ทำ​สงคราม​และ​ได้​ชัย​ชนะ บรรดา​ผู้​หญิง​ยิศราเอล​พา​กัน​ขับ​ร้อง​รับ​กัน​ว่า “ซาอูล​ได้​ฆ่า​คน​นับ​ตั้ง​พัน แต่​ส่วน​ดาวิด​ฆ่า​คน​นับ​ตั้ง​หมื่น.” (1 ซามูเอล 18:7) เนื่อง​จาก​ไม่​มี​ความ​ถ่อม​ใจ แต่​รุ่ม​ร้อน​ด้วย​ความ​ถือ​ดี นับ​ตั้ง​แต่​นั้น​เป็น​ต้น​มา ซาอูล​จึง​เพาะ​ความ​เกลียด​ชัง​อย่าง​รุนแรง​ต่อ​ดาวิด. น้ำใจ​แบบ​นี้​ช่าง​ต่าง​ไป​จาก​น้ำใจ​ของ​โยนาธาน​ราชโอรส​สัก​เพียง​ไร! เรา​อ่าน​ว่า​โยนาธาน​รัก​ดาวิด​เสมอ​ชีวิต​ตน​เอง. (1 ซามูเอล 18:1) ดัง​นั้น โยนาธาน​ตอบรับ​อย่าง​ไร​เมื่อ​การณ์​ปรากฏ​ว่า​พระ​ยะโฮวา​ทรง​อวย​พร​ดาวิด และ​ดาวิด​ต่าง​หาก ไม่​ใช่​โยนาธาน​ที่​จะ​ขึ้น​ครอง​เป็น​กษัตริย์​ของ​ยิศราเอล​ต่อ​จาก​ซาอูล? โยนาธาน​รู้สึก​อิจฉา​ริษยา​ไหม? เปล่า​เลย! เนื่อง​จาก​ความ​รัก​ใหญ่​ยิ่ง​ที่​มี​ต่อ​ดาวิด โยนาธาน​สามารถ​กล่าว​ดัง​ที่​เรา​อ่าน​ได้​ที่ 1 ซามูเอล 23:17 ว่า “อย่า​ตกใจ​กลัว​เลย ด้วย​ซาอูล​พระ​ราชบิดา​จะ​หา​ท่าน​ไม่​พบ, แต่​ท่าน​คง​จะ​ได้​เป็น​กษัตริย์​ครอบครอง​ชาว​ยิศราเอล และ​เรา​จะ​เป็น​มหา​อุปราช, เรื่อง​นี้​ซาอูล​พระ​ราชบิดา​ทราบ​อยู่​แล้ว.” ความ​รัก​อัน​ใหญ่​ยิ่ง​ของ​โยนาธาน​ต่อ​ดาวิด​เป็น​เหตุ​ให้​ท่าน​ถ่อม​ใจ​ยอม​รับ​สิ่ง​ซึ่ง​ท่าน​เห็น​ว่า​เป็น​ไป​ตาม​พระทัย​ประสงค์​ของ​พระเจ้า​ว่า​ใคร​จะ​ได้​สืบ​ตำแหน่ง​เป็น​กษัตริย์​ของ​ชาติ​ยิศราเอล​ต่อ​จาก​ราชบิดา​ของ​ท่าน.

20. พระ​เยซู​ทรง​แสดง​ให้​เห็น​อย่าง​ไร​ถึง​ความ​สัมพันธ์​ที่​แน่นแฟ้น​ระหว่าง​ความ​รัก​กับ​ความ​ถ่อม​ใจ?

20 สิ่ง​ที่​เน้น​ให้​เห็น​ความ​เกี่ยว​พัน​ระหว่าง​ความ​รัก​กับ​ความ​ถ่อม​ใจ​นั้น​คือ​เหตุ​การณ์​ใน​คืน​สุด​ท้าย​ที่​พระ​เยซู​คริสต์​ทรง​อยู่​กับ​อัครสาวก​ของ​พระองค์​ก่อน​การ​สิ้น​พระ​ชนม์. เรา​อ่าน​ที่​โยฮัน 13:1 ว่า​พระ​เยซู “ทรง​รัก​พวก​ศิษย์​ของ​พระองค์​ซึ่ง​อยู่​ใน​โลก​นี้​แล้ว, พระองค์​ยัง​ทรง​รัก​เขา​จน​ถึง​ที่​สุด.” หลัง​จาก​นั้น เรา​อ่าน​ว่า พระ​เยซู​ทรง​ล้าง​เท้า​ให้​อัครสาวก​ของ​พระองค์ คือ​ปฏิบัติ​เยี่ยง​คน​ใช้​ที่​ต่ำต้อย. นับ​ว่า​เป็น​บทเรียน​เรื่อง​ความ​ถ่อม​ใจ​ที่​มี​พลัง​เพียง​ไร!—โยฮัน 13:1-11.

21. สรุป​แล้ว ทำไม​เรา​ควร​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ?

21 แท้​จริง มี​เหตุ​ผล​หลาย​ประการ​ที​เดียว​ที่​จะ​ถ่อม​ใจ. เป็น​สิ่ง​ถูก​ต้อง, เป็น​การ​ซื่อ​สัตย์​ที่​จะ​ถ่อม​ใจ. เป็น​แนว​ทาง​ที่​แสดง​ถึง​ความ​เชื่อ. ความ​ถ่อม​ใจ​สร้าง​ความ​สัมพันธ์​ที่​ดี​กับ​พระเจ้า​ยะโฮวา​และ​กับ​เพื่อน​ร่วม​ความ​เชื่อ. ความ​ถ่อม​ใจ​เป็น​แนว​ทาง​ที่​สุขุม. ยิ่ง​กว่า​อะไร​ทั้ง​หมด ความ​ถ่อม​ใจ​เป็น​แนว​ทาง​แห่ง​ความ​รัก​และ​นำ​มา​ซึ่ง​ความ​สุข​แท้.

คุณ​จะ​ตอบ​อย่าง​ไร?

▫ ใน​ทาง​ใด​บ้าง​ความ​ซื่อ​สัตย์​ส่ง​เสริม​การ​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ?

▫ เพราะ​เหตุ​ใด​ความ​เชื่อ​ใน​พระ​ยะโฮวา​จึง​ช่วย​เรา​ให้​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ?

▫ อะไร​แสดง​ว่า​การ​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ​นั้น​เป็น​แนว​ทาง​ที่​สุขุม?

▫ เพราะ​เหตุ​ใด​ความ​รัก​ช่วย​เรา​เป็น​พิเศษ​เพื่อ​จะ​เป็น​คน​ถ่อม​ใจ?

[รูปภาพ​หน้า 21]

โยบ​ยอม​อยู่​ใต้​อำนาจ​พระ​ยะโฮวา​ด้วย​ความ​ถ่อม​ใจ. ท่าน​ไม่​ได้ “แช่ง​ด่า​พระเจ้า​และ​ตาย​เสีย”

[รูปภาพ​หน้า 23]

เปโตร​ยอม​ตัว​อยู่​ใต้​อำนาจ​ด้วย​ความ​ถ่อม​ใจ เมื่อ​เปาโล​ตักเตือน​ท่าน​อย่าง​เปิด​เผย

    หนังสือภาษาไทย (1971-2026)
    ออกจากระบบ
    เข้าสู่ระบบ
    • ไทย
    • แชร์
    • การตั้งค่า
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • เงื่อนไขการใช้งาน
    • นโยบายการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
    • การตั้งค่าความเป็นส่วนตัว
    • JW.ORG
    • เข้าสู่ระบบ
    แชร์