Boresha ‘Ustadi Wako wa Kufundisha’ Katika Huduma

1. Ni ustadi gani tunaohitaji kusitawisha, na kwa nini? (2 Timotheo 4:2) (Tazama pia picha.)

YESU aliwaambia hivi wafuasi wake: “Mkafanye wanafunzi . . . , na kuwafundisha kushika mambo yote niliyowaamuru.” (Mt. 28:​19, 20) Agizo hilo linaonyesha kwamba Wakristo wote wanapaswa kuwa walimu. Ni kweli kwamba Yehova anawavuta wale walio na “mwelekeo unaofaa,” na malaika wanashiriki katika kutuongoza kwa watu hao. (Mdo. 13:48; Yoh. 6:44; Ufu. 14:6) Hata hivyo, tunahitaji kutimiza sehemu yetu. Fikiria mfano uliowekwa na mtume Paulo na Barnaba. Biblia inasema kwamba walipohubiri katika sinagogi huko Ikoniamu, ‘walizungumza vizuri hivi kwamba umati mkubwa wa Wayahudi na pia Wagiriki wakawa waamini.’ (Mdo. 14:1) Bila shaka, Paulo na Barnaba walikuwa wamesitawisha “ustadi wa kufundisha.” (Soma 2 Timotheo 4:2.) Wakristo wote wanahitaji pia kusitawisha ustadi huo.

2. Kwa nini huenda baadhi ya Wakristo wakahisi kwamba hawawezi kuboresha ustadi wao wa kufundisha?

² Baadhi ya watu wanahisi kwamba hawawezi kuboresha ustadi wao wa kufundisha kwa sababu wana elimu ndogo au kiasili wana uwezo mdogo wa kufafanua mambo. Baadhi ya wanaume waliotajwa katika Biblia walihisi pia kwamba hawastahili. (Kut. 4:10; Yer. 1:6) Huenda wengine wakavunjika moyo inapohusu uwezo wao wa kufundisha kwa sababu hawapati matokeo mazuri ambayo wengine wanapata. Ni kweli kwamba si kila mtu tunayezungumza naye au kukutana naye atakubali habari njema. Na matokeo tunayopata hayategemei jitihada zetu tu. Kama tulivyotaja awali, Yehova na malaika wanahakikisha kwamba wale wenye mioyo minyoofu wanafikiwa. Hata hivyo, tunataka kufanya yote tunayoweza ili kuwaeleza watu ujumbe wetu kwa njia inayovutia. Ili kutusaidia, makala hii itazungumzia njia tatu zinazoweza kutusaidia kuboresha ustadi wetu wa kufundisha katika huduma.

WAJALI WASIKILIZAJI WAKO

3. Kwa nini Yesu aliweza kugusa mioyo ya wasikilizaji wake?

³ Biblia inasema kwamba Yesu “alijua kilicho ndani ya mwanadamu.” (Yoh. 2:25) Maneno hayo yanaonyesha kwamba Yesu alijua njia ya kufikiri ya watu na nia zao. Yesu aliweza kugusa mioyo ya wasikilizaji wake kwa sababu alielewa mahitaji yao. Aliweza kuona kwamba watu hawakuwa wamelishwa vizuri kiroho na kwamba walikuwa wamekandamizwa na mapokeo na sheria nyingi za wanadamu. (Mt. 9:36; 23:4) Yesu alizungumzia mambo hayo katika Mahubiri yake ya Mlimani. Watu wengi walivutiwa na Yesu kwa sababu alizungumzia mambo ambayo yaliwaathiri kibinafsi.

4. Tunawezaje kuonyesha kwamba tunawajali watu? (Tazama pia picha.)

⁴ Tunaweza kuonyesha kwamba tunawajali watu tunaokutana nao kwa kujitahidi kuelewa mambo yanayowahangaisha. Kila mtu tunayemhubiria ameathiriwa kwa njia fulani na mfumo huu mwovu wa Shetani. Kukumbuka jambo hilo, kunaweza kutusaidia kuwaonyesha hisia mwenzi watu katika eneo letu. Kwa mfano, je, kuna taarifa ya habari ya karibuni ambayo inawasumbua wale walio katika eneo letu? Je, wazazi wana wasiwasi kuhusu usalama wa watoto wao shuleni? Je, watu wengi hawana ajira? Jitahidi kuwazia changamoto ambazo watu wanapitia maishani wanapokabiliana na ‘nyakati hizi za hatari’ bila kuwa na tumaini linalopatikana katika Biblia.—2 Tim. 3:1; Isa. 65:​13, 14.

5. Ni kwa njia gani Yesu alikuwa tofauti na Mafarisayo? (Mathayo 11:​28-30)

⁵ Yesu aliwajali wasikilizaji wake, na walijionea hilo kupitia jinsi alivyowatendea. Alikuwa tofauti kabisa na Mafarisayo waliowapuuza watu wa kawaida na kuwaona kuwa watu wenye kudharaulika! (Mt. 23:13; Yoh. 7:49) Yesu aliwatendea watu kwa fadhili na heshima. Alikuwa “mpole na mnyenyekevu moyoni,” na hilo lilifanya awe mwalimu mwenye matokeo. (Soma Mathayo 11:​28-30.) Sisi pia tunapaswa kuwatendea wasikilizaji wetu kwa fadhili na heshima.

6. Tunawezaje kuwaonyesha fadhili na heshima watu wanaokataa au wanaopinga ujumbe wetu?

⁶ Baadhi ya watu hukataa au hata hupinga ujumbe wetu. Tunapaswa kutendaje? Yesu alituagiza tufanye mengi zaidi ya kuvumilia tu upinzani. Alisema ‘tuwatendee mema wale wanaotuchukia,’ ‘tuwabariki wale wanaotulaani,’ na hata ‘tusali kwa ajili ya wale wanaotutukana.’ (Luka 6:​27, 28) Itakuwa rahisi zaidi kufanya hivyo ikiwa tutakumbuka kwamba huenda kuna sababu inayowafanya wasitusikilize. Ni kweli kwamba kuna baadhi ya watu ambao wanatupinga moja kwa moja. Hata hivyo, huenda wengine wakawa na mkazo kwa sababu ya matatizo katika familia au wana mahangaiko kwa sababu ya hali ambayo haituhusu. Au huenda ni kwamba tu tumewatembelea wakati usiofaa. Katika hali zote hizo, tunapaswa kufuata himizo hili: ‘Maneno yetu na yawe yenye neema sikuzote, yaliyokolezwa chumvi, ili tujue jinsi tunavyopaswa kumjibu kila mtu.’ (Kol. 4:6) Ikiwa tutawaonyesha watu hisia mwenzi na kujitahidi kuelewa mahitaji yao, hatutakwazika kwa urahisi na huenda tukawa walimu wazuri zaidi.

TEGEMEA NENO LA MUNGU

7. Yesu alionyeshaje kwamba alitegemea Neno la Mungu alipofundisha? (Yohana 7:​14-16)

⁷ Yesu hakutegemea ujuzi wake mwenyewe. Mafundisho yake yalitegemea Neno la Mungu, na aliyatoa kwa njia ambayo wasikilizaji wake wangeweza kuyaelewa na kuyakumbuka kwa urahisi. Biblia inasema kwamba Yesu alifundisha “kama mtu mwenye mamlaka, si kama waandishi.” Watu ‘walishangazwa’ na jambo hilo. (Marko 1:22; tazama habari za utafiti, “not as the scribes,” nwtsty.) Ili kuunga mkono mafundisho yao, waandishi katika siku za Yesu waliwanukuu marabi walioheshimika sana. Tofauti na hilo, Yesu alinukuu kwa uhuru Maandiko yaliyoongozwa na roho ya Mungu. Akiwa Mwana wa Mungu ambaye awali aliishi mbinguni, angeweza kutumia hekima yake nyingi kuwaonyesha wengine kwamba anajua mambo mengi na hata kuwalemea watu na habari nyingi. Lakini hakufanya hivyo. Badala yake, mafundisho yake yalitegemea Neno la Mungu na mapenzi Yake. (Soma Yohana 7:​14-16.) Yesu aliwawekea mfano mzuri sana wafuasi wake.

8. Mtume Petro aliigaje kielelezo cha Yesu?

⁸ Wanafunzi wa Yesu walitegemea pia Neno la Mungu walipofundisha. Kwa mfano, fikiria hotuba aliyotoa mtume Petro katika siku ya Pentekoste 33 W.K. Petro hakuwa na elimu ya kiwango cha juu. Hata hivyo, aligusa mioyo ya wasikilizaji wake kupitia ufafanuzi wake uliotegemea Maandiko, uliohusu unabii mbalimbali ambao Yesu alitimiza. (Mdo. 2:​14-37) Matokeo yalikuwaje? “Wale waliokubali neno lake kwa furaha wakabatizwa, na siku hiyo karibu watu 3,000 wakaongezwa.”—Mdo. 2:41.

9. Kwa nini tunahitaji kutegemea Neno la Mungu tunapofundisha?

⁹ Hakuna kifaa bora zaidi cha kufikia mioyo ya wasikilizaji wetu kuliko Neno la Mungu. (Ebr. 4:12) Hivyo, tunahitaji kutumia Biblia tunapofundisha. Tunataka ‘kulihubiri neno,’ si mawazo yetu. (2 Tim. 4:2) Methali 2:6 inasema hivi: “Kwa maana Yehova mwenyewe hutoa hekima; na kinywani mwake hutoka ujuzi na utambuzi.” Hivyo, tunapofundisha kwa kutumia Maandiko, ni kana kwamba tunamruhusu Yehova azungumze. (Mal. 2:7) Tunataka watu wajue kwamba Biblia ina hekima ya hali ya juu kuliko ya wanadamu. Imeongozwa na roho ya Mungu na inatupatia ujuzi ambao tunahitaji kuwa nao ili kumpendeza Muumba wetu na kuwa na maisha yenye furaha na kusudi.—2 Tim. 3:​16, 17.

10. Tunawezaje kumsaidia mwanafunzi wa Biblia akazie fikira Neno la Mungu?

¹⁰ Unapojitayarisha kuongoza funzo la Biblia, tafuta njia zitakazomsaidia mwanafunzi wako akazie fikira kile ambacho Biblia inafundisha. Mwanafunzi wako anahitaji kuelewa kwamba ingawa picha na video zinaweza kutusaidia kuelewa mambo tunayojifunza, Biblia ndicho kitabu kikuu cha kujifunzia. Hivyo, someni maandiko ya msingi na msaidie mwanafunzi wako kuyaelewa. Unaporejelea picha na video, hakikisha kwamba mwanafunzi anaelewa kanuni za msingi za Biblia zinazofundishwa. Huhitaji kusema mambo mengi au kusoma maandiko mengi ili kutimiza hilo. Badala yake, mpatie mwanafunzi wako wakati ili atafakari maana ya kila andiko mlilosoma na ikihitajika mnaweza kusoma tena andiko hilo. Kwa njia hiyo, kwa kweli tutakuwa tukiongoza funzo la Biblia, na si funzo la kitabu, picha, au video.—1 Kor. 2:13.

11-12. (a) Tunawezaje kuwaonyesha subira wanafunzi wetu wa Biblia? (Matendo 17:​1-4) (Tazama pia picha.) (b) Huenda baadhi ya watu hawajui nini kuhusu Biblia, na tunawezaje kuwasaidia?

¹¹ Ikiwa ni vigumu kwa mwanafunzi wako kukubali jambo fulani, kumbuka ‘kulihubiri neno kwa subira yote.’ Watu hawafanyi maendeleo kwa kiwango kilekile. Huenda baadhi ya wanafunzi wakahitaji muda mwingi zaidi ili kuelewa kweli tunazozijua vizuri. Paulo alihitaji kuwatolea ushahidi mara kadhaa Wayahudi katika jiji la Thesalonike, na kujadiliana nao kwa kutumia Maandiko, kabla ya baadhi yao kuelewa mambo aliyokuwa akiwafundisha.—Soma Matendo 17:​1-4.

¹² Njia nyingine tunayoweza kuonyesha subira ni kwa kutumia maswali ili kuelewa maoni ya wanafunzi na kuepuka kuzungumza sana. Jitahidi kuwasikiliza kwa makini na kuelewa njia yao ya kufikiri. Kisha, soma na uzungumzie maandiko hususa ili kuwasaidia waelewe maoni ya Mungu kuhusu jambo hilo. Pia, fikiria jambo hili: Baadhi ya watu hawajawahi kuiona Biblia na hawajui ina ujumbe gani. Je, ingefaa kuwaonyesha nakala ya Biblia iliyochapishwa? Unaweza kuwaonyesha sehemu ya “Utangulizi wa Neno la Mungu,” inayopatikana katika kurasa za mbele za Tafsiri ya Ulimwengu Mpya, ili kuwaonyesha habari nyingi zinazopatikana katika Biblia. Kisha, unaweza kuwaonyesha mambo yanayoweza kuwasaidia kihususa maishani kwa kutumia andiko moja au mawili yaliyoorodheshwa chini ya swali la 15, ili kufafanua jinsi Biblia inavyoweza kutusaidia kuwa na furaha. Kwa ufupi, ukiwaonyesha wanafunzi wa Biblia nguvu za Neno la Mungu, ufundishaji wako utakuwa wenye matokeo zaidi.

MKAZIE FIKIRA YEHOVA

13. Tunapaswa kumwelekezea fikira nani tunapofundisha? Toa mfano.

¹³ Lengo letu ni kuwasaidia wasikilizaji wetu wamjue na wamkaribie Yehova. (Yak. 4:8) Tunaweza kulinganisha kazi yetu na mtu anayetumia tochi. Ikiwa mtu anataka kumsaidia mwenzake aone kitu gizani, hajielekezei mwangaza huo wa tochi, badala yake anauelekeza kwenye kitu hicho. Tunapofundisha, tunapaswa kufanya hivyo pia—tunamwelekezea fikira Yehova, si sisi wenyewe.

14. Tunawezaje kumsaidia mwanafunzi wetu amkazie fikira Yehova?

¹⁴ Unapoongoza funzo la Biblia, msaidie mwanafunzi wako asitawishe tamaa ya kumfurahisha Yehova. (Met. 27:11) Lengo lako si tu afuate masharti fulani, kana kwamba anataka kujiunga na klabu. Ungependa mwanafunzi wako afanye mabadiliko ili kumpendeza Yehova. Kwa mfano, ikiwa mwanafunzi wako anapambana ili kushinda zoea fulani baya, muulize maswali kama vile: “Kwa nini Yehova anachukia zoea hili? Kwa nini Yehova anataka uache jambo ambalo unafurahia? Takwa hilo linaonyeshaje kwamba Yehova anakupenda?” Kadiri unavyomchochea mwanafunzi wako amfikirie Yehova, ndivyo atakavyozidi kumwona Yehova kuwa Baba mwenye upendo. Kisha, jambo hilo litamsaidia atake kumpendeza Yehova.

ENDELEA KUBORESHA USTADI WAKO WA KUFUNDISHA

15. Unaweza kufanya nini ili kuendelea kuboresha ustadi wako wa kufundisha?

¹⁵ Unaweza kumwomba Yehova akusaidie kuchunguza ustadi wako wa kufundisha ili uone mahali unapohitaji kuboresha. (1 Yoh. 5:14) Unaweza kutenda kulingana na sala zako kwa kutumia vizuri mazoezi anayokupatia katika mikutano ya kutaniko. Unaweza kuwaalika walimu wenye uzoefu waandamane nawe unapoongoza funzo la Biblia. Kisha, waombe wakueleze mambo unayoweza kufanyia kazi. Kumbuka pia kwamba ingawa unafahamu vizuri habari mtakazojifunza, mwanafunzi wako hazifahamu vizuri. Jitahidi kuwazia jinsi ambavyo huenda mwanafunzi wako akahisi kuhusu habari mtakazojifunza. Kisha, msaidie mwanafunzi wako atambue kwamba kwa kweli ujumbe wetu ni habari njema. Ujumbe huo unaweza kumchochea awe na urafiki wa karibu na Yehova na kumpatia furaha ya kweli.—Zab. 1:​1-3.

16. Tutanufaikaje ikiwa tutaendelea kuboresha ustadi wetu wa kufundisha?

¹⁶ Kuwafundisha wengine kumhusu Yehova ni mojawapo ya mambo yanayotuletea shangwe kubwa zaidi. Kazi hiyo ya kufundisha inayoleta shangwe itahitajika sana katika ulimwengu mpya. Hivyo, acheni tuendelee kuwajali wasikilizaji wetu, kutegemea Neno la Mungu, na kumwelekezea fikira Yehova tunapohubiri habari njema. Kwa kufanya hivyo, tunaweza kuboresha ustadi wetu wa kufundisha katika huduma.