Shënimi
b Rreth vitit 760 e.s., një grup hebrenjsh të quajtur karaitë, kërkonin një përmbajtje edhe më strikte ndaj Shkrimeve. Duke mos pranuar autoritetin e rabinëve, «ligjin gojor» dhe Talmudin, ata kishin arsye edhe më të mëdha për të mbrojtur tekstin biblik sistematikisht. Prej disa familjeve të këtij grupi dolën kopjues ekspertë masoretikë.